Engin frumkvæðisathugun í kortunum hjá umboðsmanni

Dómsmálaráðherra hringdi í tvígang í lögreglustjóra þann 24. desember í kjölfar frétta upp úr dagbók lögreglu að ónefndur ráðherra hefði verið gestur í samkvæmi á Þorláksmessukvöld sem leyst hefði verið upp vegna brota á samkomubanni.

Í ljós kom að Bjarni Benediktsson fjármálaráðherra var umræddur gestur. Bjarni baðst afsökunar á því að hafa ekki yfirgefið listasafnið á þeim tíma sem hann áttaði sig á því að fjöldi fólks í salnum væri umfram takmarkanir. 

Álitamál er um hvort leyfilegur fjöldi í salnum hafi átt að miða við tuttugu manns eða fimmtíu.

Tilkynning lögreglu að morgni aðfangadags hljómaði svona:

Lögregla var kölluð til vegna samkvæmis í sal í útleigu í miðbæ Reykjavíkur. Veitingarekstur er í salnum í flokki II og ætti því að vera lokaður á þessum tíma. Í ljós kom að á milli 40-50 gestir voru samankomin í salnum, þar á meðal einn háttvirtur ráðherra í ríkisstjórn Íslands. Töluverð ölvun var í samkvæminu og voru flestir gestanna með áfengi við hönd. Lögreglumenn veittu athygli að enginn gestanna var með andlitsgrímur fyrir andliti. Lögreglumenn sögðu að nánast hvergi voru fjarlægðartakmörk virt. Lögreglumenn sáu aðeins 3 sprittbrúsa í salnum. Lögreglumenn ræddu við ábyrgðarmenn skemmtunarinnar og þeim kynnt að skýrsla yrði rituð. Þá var gestum vísað út. Þegar að gestir gengu út voru flestir búnir að setja upp andlitsgrímu. Gestirnir kvöddust margir með faðmlögum og einhverjir með kossum. Einn gestanna var ósáttur með afskipti lögreglu og líkti okkur við nasista.

Í kjölfarið áréttaði lögreglan á höfuðborgarsvæðinu reglur varðandi samskipti við fjölmiðla. Tryggja ætti að persónugreinanlegar upplýsingar færu ekki frá embættinu. Dagbókarfærslan hefði þó ekki verið „tilkynningarskyldur öryggisbrestur“.

Vigdís Eva Líndal, staðgengill forstjóri Persónuverndar, tjáði RÚV að ekki þætti tilefni til að aðhafast vegna dagbókarfærslunnar.

Vigdís Eva sagði að almennt nytu opinberar persónur minni friðhelgi en aðrar. Á stað sem teldist opinber og opinn almenningi giltu vægari reglur um slíkar persónur. Þá nefndi hún að lögreglan hefði ákveðnar upplýsingaskyldur gagnvart almenningi.

Áslaug Arna Sigurbjörnsdóttir dómsmálaráðherra hringdi í tvígang í Höllu Bergþóru Björnsdóttur lögreglustjóra á aðfangadag, daginn sem dagbókafærsla lögregla birtist.

Segist ekki hafa hringt að beiðni Bjarna

Áslaug Arna hefur sagt að með símtölunum til lögreglustjóra hafi hún aðeins reynt að afla sér upplýsinga vegna fyrirspurna fjölmiðla. Hún hafi spurt út í verklagsreglur um dagbókarfærslu lögreglu og persónuverndarsjónarmið. Hún segist hafa ákveðið að svara svo ekki fyrirspurnum fjölmiðla um málið. Símtölin hafi verið að hennar eigin frumkvæði en ekki að beiðni fjármálaráðherra.

Gagnrýnt hefur verið að aðfangadagssímtölin tvö hafi ekki verið skráð. Áslaug sagði á dögunum að verklagsreglur gerðu ekki gera ráð fyrir að símtöl eins og þessu séu skráð sérstaklega.

„Það hafa verið settar reglur. Það eru bæði formleg og óformleg samskipti. Þau eru skráð ef þau snúast um einhverja ákvarðanatöku eða eru um einhver atriði sem talin eru skipta máli. Þá eru þau skráð,“ sagði Áslaug Arna.

Guðmundur Andri Thorsson, þingmaður Samfylkingarinnar, er meðal þeirra sem hafa tjáð sig um málið.

„Voru þetta ekki mikilvæg samskipti? Og ef þau voru ekki mikilvæg afhverju var þá verið að hringja í fólk klukkan hálf fimm á aðfangadag,“ spurði Guðmundur Andri á Alþingi í byrjun mars.

Kallaðar á fund eftirlitsnefndar Alþingis

Stjórnskipunar- og eftirlitsnefnd kallaði dómsmálaráðherra og lögreglustjóra á sinn fund vegna málsins. Fundur nefndarinnar var lokaður en Jón Þór Ólafsson, formaður nefndarinnar, óskaði eftir því við ráðherra og lögreglustjóra að þær afléttu trúnaði yfir fundinum. Hann sagði tilganginn þann að upplýsa almenning um málið og fordæmi væru fyrir því að gestir heimiltu að vitnað væri í orð þeirra á lokuðum fundi.

Áslaug Arna hefur hafnað því og telur eðlilegra að haldinn sé opinn fundur en að aflétta trúnaði um það sem fram kom á lokuðum fundi.

Hlé var gert á athugun stjórnskipunar- og eftirlitsnefndar um miðjan mánuðinn og sagði Jón Þór það veita umboðsmanni Alþingis svigrúm til að hefja frumkvæðisathugun. Samkvæmt upplýsingum frá embætti umboðsmanns Alþingis hefur engin athugun verið hafin á samskiptum lögreglustjóra og ráðherra.

Í því samhengi má rifja upp orð Tryggva Gunnarssonar, fráfarandi umboðsmanns, sem sagði í nóvember að vegna fjárskorts, og þar af leiðandi mannfæðar, væri ekkert ráðrúm til frumkvæðisathugana.

Ásmundarsalarmálið hefur nú verið í rannsókn í á fjórða mánuð. Hulda Elsa Björgvinsdóttir, yfirmaður ákærusviðs lögreglu, segir ekkert nýtt að frétta af málinu. Það sé bara enn í rannsókn.