Segir marga veik­leika í at­vinnu­um­hverfi lista­manna hafa komið upp á yfir­borðið

Í nýjum aðgerðapakka ríkisstjórnarinnar kemur fram að auka á við listamannalaunin um 250 milljónir. Með því verður hægt að úthluta rúmlega 600 verkefnamánuðum til viðbótar á árinu.

Áður var 650 milljónum króna varið í málaflokkinn og hlutu 325 listamenn af 1544 útdeilingu listamannalauna en breytingarnar bjóða upp á ýmsa möguleika.

„Okkur lýst mjög vel á þetta, við höfum alltaf haldið því fram að þetta sé besta fjárfestingin í listsköpun í landinu að beina því sem næst starfseminni. Það hefur sýnt sig og við höfum áratuga reynslu af því. Þetta eru peningar sem skila sér fljótt og örugglega og slá á ótta og kvíða, auka framleiðni og stækka hugmyndaheiminn,“ sagði Erling Jóhannesson, forseti Bandalags íslenskra listamanna í samtali við fréttastofu í dag.

Síðustu vikur og mánuðir hafa verið listamönnum erfiðir og sagði Erlingur marga hafa leitað til Bandalags íslenskra listamanna og lýst yfir áhyggjum. „Þetta er búið að vera mjög sérstakt og við skulum átta okkur á því að listamenn missa kannski vinnuna núna nokkuð reglulega, það er eðli þeirra starfa en viðbragðið hefur alltaf verið að þegar þú missir vinnuna þá ferðu út og býrð eitthvað til.“

Aðstæðurnar hafi þó breyst, listamenn hafi hingað til getað „farið út og búið til“ en nú hafi aðstæðurnar verið þannig að enginn sé til að hlusta eða horfa og þeirri leið hafi verið nánast lokað.

„Þetta er búið að vera mjög sérstakt ástand en við teljum þetta: Ef þú vilt eiga góða viðspyrnu þegar þokuna léttir þá skaltu fjárfesta í þessum hugmyndaheimi og mannauði sem býr í öllu listamannaumhverfinu.“

Hann sagðist gera ráð fyrir því að útdeiling þessa fés muni fara fram að sama hætti og listamannalaunum hefur verið útdeilt hingað til. Listamenn þurfi því að sækja um eins og hefð er fyrir.

„Við eigum kerfi og kerfið okkar gengur út á það að fólk sækir um á grunni verkefna sinna og fyrri starfa og hvernig það er statt í sínu ferli og það verður kannski ekkert hjá því komist að fara í gegnum nákvæmlega þetta sama ferli en það er enginn skortur á hugmyndum, ég skal alveg lofa þér því,“ sagði Erling.

Þá sagði hann mikið óöryggi hafa verið meðal listamanna, aðeins brotabrot þeirra séu fastráðnir og hafi því fáir öryggisnet á svona tímum. „Stærstur hluti listamanna er ekki bara þessi hópur listamanna sem er að vinna í grunnfrumsköpunarstarfinu. Þetta dreifir sér í gegn um öll nýsköpunarfyrirtæki, kvikmyndabransann, hönnunarbransann, inn í alls konar framleiðslu og nýsköpun. Allir eiginlega á þessum einyrkjasamningum og í þessu einyrkjaumhverfi þannig að þetta er búið að afhjúpa gríðarlega marga veikleika í okkar umhverfi og kannski nær orðið langt út fyrir atvinnuumhverfi listamanna.“