Er Þórarinn Tyrfings­son orðinn að vanda SÁÁ?

Mér er hugleikin umræðan sem skapast hefur um SÁÁ. Ýmsu hefur verið hent fram um hitt og þetta. Persónulegt skítkast að mestu og rógburður sem svo sannarlega er ekki í anda þeirra samtaka sem sem ég hef þekkt í áratugi.

Umræðan minnir helst á sandkassaleik og er það ekki í takt við það hvernig við eigum að haga okkur í samfélaginu.

Félagssamtökin SÁÁ voru stofnuð af alkahólistum og tilgangurinn er að veita öðrum alkahólistum aðstoð og von um breytt og betra líf. Áhugi og þekking á sjúkdómnum alhólisma var takmörkuð innan hins almenna heilbrigðiskerfis og er að margra mati enn. Það sem gefið hefur besta raun í að eiga við alkóhólisma er að þeir sem hafa persónulega reynslu af bata leggi sig fram um að hjálpa öðrum.

Höfuðtilgangur SÁÁ er og hefur verið frá fyrstu tíð ad tryggja að alkahólistar á Íslandi fái þá allra bestu meðferð sem völ er á á hverjum tíma.

Til þess ad tryggja þjónustu sem þessa þarf mikið til, ekki aðeins ad hafa gott starfsfólk til ad vinna með sjúklingana heldur er um ad ræða mikla vinnu á viðskiptalegu sviði enda um stórt fyrirtæki að ræða, eignarhald og fjármuni, pólitískt samspil, fræðslu og margt fleira.

Samtök áhugafólks um áfengisvandamálið hafa vaxið á margvíslegan hátt frá stofnun og mikilvægt er að eignir og þekking samtakanna haldist innan þeirra. Jafnframt að áhugafólkið um vandamálið ráði en ekki hagsmunir einstakra starfsmanna eða annarra þátta í starfseminni. Sérstaða samtakanna byggir ad mestu leyti á þvi að við höldum eignum og fjármunum hjá okkur, að við séum sjálfstæð í rekstri og stýrum skútunni sjálf okkar skjólstæðingum til heilla ásamt því að við séum í tengslum við batasamfélagið (AA) í orði og á borði.

Þann 30. júní næstkomandi er efnt til aðalfundar SÁÁ samtakanna og þar verður meðal annarrs kosið í stjórn.

Stjórnsýsluumhverfið hjá SÁÁ er þannig háttað að á hverjum tíma eru 48 manns í svokallaðri stóru stjórn og sú stjórn er endurnýjuð af einum þriðja ár hvert sem þýðir að núna eru kosnir 16 nýjir inn ásamt sjö varamenn. Þessi 48 manna stjórn kemur svo saman að loknum aðalfundi og kýs þann stjórnarformann sem þeir telja best til þess fallinn að vinna af heilindum fyrir samtökin.

Tveir einstaklingar eru núna í framboði til stjórnarformennsku þeir Þórarinn Tyrfingsson og Einar Hermannsson. Báðir hafa þeir komið við sögu samtakanna. Einar sat í framkvæmdastjórn nýverið til nokkurra ára með hléum og Þórarinn hefur starfað bæði sem stjórnarformaður sem og framkvæmdastjóri lækninga til margra áratuga en lét af störfum fyrir þremur árum síðan eftir farsælan feril í þágu samtakanna.

Þórarinn Tyrfingsson hefur unnið ötullega og af ósérhlífni í þágu samtakanna til margra áratuga eftir að hafa hafið störf fyrir samtökin sem læknir, eftir að fara sjálfur í gegnum meðferð samtakanna sem þá var á Silungapolli. Meðal annars hefur hann komið á laggirnar gagnagrunni sem geymir upplýsingar um faraldsfræði áfengis-og vímuefnasjúkdómsins á Íslandi. Gagnagrunnurinn hefur verið gagnlegur við skipulagningu og gæðastýringu á þróun meðferðar með vísindalegum hætti. Að auki hefur hann ýtt úr vör ýmsum verkum í stjórnartíð sinni með aðstoð annarra starfsmanna má þar nefna stækkun á meðferðarheimilinu Vík, þróað sértæka kvennameðferð ásamt Víkingameðferð fyrir karla, opnun ungmennadeildar á Vogi ásamt því að hafa hrundið af stað sálfræðimeðferð fyrir börn alkóhólista á göngudeild SÁÁ í Efstaleiti.

Umræðan frá því að Valgerður núverandi framkvæmdastjóri lækninga á Vogi, sagði upp störfum og dró það síðar tilbaka hefur að stórum hluta snúist um fækkun starfsfólks vegna fjárskorts. Framkvæmdastjórn samtakanna sá ekki annan kost nú í vor en að fækka starfsfólki vegna þess. Einar Hermannsson var meðal þeirra stjórnarmanna sem tóku þá ákvörðum sem að sjálfsögðu hefur verið þeim öllum þungbær. Meðal annarra starfsmanna var þremur sálfræðingum sem ráðnir voru til starfa fyrir samtökin í stjórnatíð Þórarins, sagt upp störfum.

Látið hefur verið í veðri vaka að þetta sé stefna Þórarins og stuðningsfólks hans, það er alrangt. Sálfræðingum SÁÁ hefur verið greitt laun af sjálsaflafé samtakanna frá þeim tíma sem þeir voru ráðnir til starfa þar sem ríkið hefur ekki gert með þeim þjónustusamninga. Núna þremur árum eftir að Þórarinn lét af störfum er það fé ekki nægilegt til að halda úti fullri starfsemi með óbreyttum hætti. Það er ekkert nýtt í starfsemi SÁÁ að það sé erfitt að afla fjár fyrir rekstri samtakanna það virðist mörgum gleymt að það gekk oft á tíðum með ólíkindum vel í fyrri stjórnartíð Þórarins. Starfsmönnum fjölgaði jafnt og þétt þar á meðal sálfræðingum, samfara vaxandi þjónustu og stuttum biðlistum.

Hlutverk stjórnarformanns innan SÁÁ og ásetningur Þórarins Tyrfingssonar með þvi að sækjast eftir sæti stjórnarformanns er fyrst og síðast til þess að koma á einingu innan stjórnar samtakanna, tryggja rekstrarlegan grundvöll þeirra, nýta sína krafta, þekkingu og reynslu til að tryggja að samtökin verði áfram í eigu okkar fólksins í landinu en með þeim hætti er hægt að una yfirstjórn og lykilstarfsmönnum Vogs að vinna af heilum hug að þvi að tryggja gott starfsumhverfi ásamt því að tryggja að meðferð alkóhólista verði áfram sú besta sem völ er á á hverjum tíma.

Afar mikilvægt er að við sem munum ganga til kosninga þann 30. júní næstkomandi og við öll í samfélaginu áttum okkur á að með þvi að styðja og veita Þórarni Tyrfingssyni umboð okkar til stjórnarformennsku að þá erum við að tryggja áframhaldandi starfsemi SÁÁ.

Að lokum verð ég að segja að það er auðvitað algjörlega fráleitt eins og haldið hefur verið fram á samfélagsmiðlum síðustu daga að fyrrum formaður og lækningaforstjóri, Þórarinn Tyrfingsson bjóði krafta sína fram við að leysa alvarlegan stjórnunar og fjárhagsvanda sem komið hefur upp í hans fjarveru séu á einhvern hátt byggð á annarlegum hvötum og muni eyðileggja samtökin. Að halda því fram að lélegur starfsmórall í fyrirtækinu í dag séu honum að kenna er barnalegt. Sú staðreynd að millistjórnendur beiti offorsi og hrottaskap til að koma í veg fyrir að hann geti leyst vandann bendir til að eitthvað sé mjög bogið við það starf sem unnið hefur verið í hans fjarveru.

Höfundur er hjúkrunarfræðingur og meðlimur SÁÁ.