Fjórar vinsælar rangfærslur Ívar Halldórsson og Raphael Schutz skrifar 9. nóvember 2015 22:52 Að styðja umdeildar aðgerðir and-ísraelskra afla í nafni mannréttinda, eins og sumir gera, er þó ekki ávísun á að skauta fram hjá sannleika og gefur ekki heimild til að fara með ósannindi. Slík misnotkun á staðreyndum stuðlar ekki að málefnalegri umræðu né friði fyrir botni Miðjarðarhafs. Þvert á móti. Rangfærslur sem rata í opinbera miðla ber því hiklaust að leiðrétta.Þjóðarmorðsrangfærslan Sumir leitast við að skilgreina þjóðarmorð og nefna Gaza í því samhengi. Ísraelar gripu ekki til vopna fyrr en árás var gerð á þá. Samkvæmt alþjóðalögum er það réttmæt sjálfsvörn. Einföld greining á tölu fórnarlamba á Gaza og hlutfall milli vígamanna og venjulegra borgara þeirra á meðal, sett í samhengi við sambærilega greiningu á aðgerðum NATO eða USA, í Afganistan, Írak eða á Balkanskaganum leiðir í ljós að tala fórnarlamba var mun lægri og sömuleiðis prósentuhlutfall saklausra borgara sem létust í átökunum. Þetta lága hlutfall þrátt fyrir þá staðreynd að Hamas notaði saklausa borgara sína sem mannlega skildi - herbragð sem ekki þekkist í hinum stríðunum. Það er engin tilviljun að sérfræðingar í hernaðarmálum eins og General Martin Dempsey, fyrrverandi yfirmaður í bandaríska hernum, sagði að ísraelski herinn (IDF) lögðu sig meira fram en þekkst hefur í átökum fyrr og síðar við að reyna að lágmarka fall saklausra borgara. Hann sagði að aðrir herir gætu lært af og tekið sér mannúðaraðgerðir IDF til fyrirmyndar.Aðskilnaðarstefnurangfærslan Gyðingar eru ekki kynþáttur, eins og sumir halda frammi, heldur þjóð. Réttindi þeirra til að stofna eigið ríki var samþykkt af League of Nations árið 1922 og af Sameinuðu þjóðunum árið 1947. Ísrael er eina þjóð veraldar þar sem Gyðingar eru í meirihluta, en sjötíu og sjö prósent íbúa eru Gyðingar. Hin tuttugu og þrjú prósentin eru að mestu múslimar og kristnir af palestínskum uppruna (þar þekktir sem ísraelskir Arabar) sem njóta jafnra borgaralegra réttinda. Þeir eru samofnir þjóðfélaginu á fjölbreyttan hátt; í Knesset (ísraelska þinginu) mynda þeir þriðja stærsta stjórnmálaflokkinn. Þeir eiga fulltrúa í hæstarétti, sigra í raunveruleikaþáttum í sjónvarpi og fegurðarsamkeppnir. Walid Badir, þjálfari Hapoel Tel-Aviv, sem er t.a.m. uppáhalds fótboltafélag ísraelska sendiherrans og fyrrum fyrirliði ísraelska landsliðsins er ísraelskur múslimi. Hægt væri að rekja óteljandi dæmi í sama dúr. Það er því auðvelt að sjá að í Ísrael ríkir ekki aðskilnaðarstefna af neinu tagi. Arabískir borgarar í Ísrael njóta mun meiri réttinda, frelsis og öryggis en aðrir hópar Araba í Mið-Austurlöndum. Palestínumenn á Vesturbakkanum eru ekki ísraelskir ríkisborgar og eiga því ekki hlut í máli, en fyrst sumir nefna aðskilda vegi á Vesturbakkanum, þá er vert að nefna að þessir þeir voru gerðir eftir að palestínskir hryðjuverkamenn réðust á Gyðinga á vegunum. Þetta hafði ekkert að gera með kynþáttafordóma eða aðskilnaðarstefnu.Þjóðernishreinsunarrangfærslan Árið 1947, eftir að SÞ samþykktu bæði Gyðingaríki og Arabaríki, féllust Gyðingar á þessa tveggja ríkja lausn en Palestínumenn höfnuðu henni og með hjálp arabískra nágrannaríkja lýstu þeir yfir stríði með þeim yfirlýsta ásetningi að hreinsa svæðið af Gyðingum. Ef ráðagerð þeirra hefði tekist hefði svo sannarlega verið um þjóðernishreinsun að ræða, ef við virðum að vettugi söguskekkju sumra er þeir nota hugtak sem skilgreint var árið 1993 yfir atburði sem áttu sér stað fjörutíu og fimm árum áður. Til allrar hamingju mistókst arabískum uppreisnarmönnum ætlun sín og Gyðingar héldu velli. Í kjölfar þessa gerðust 700.000 - 750.000 Palestínumenn flóttamenn. Margir flúðu heimili sín að áeggjan stjórnar þeirra og voru hvattir til að snúa aftur þegar búið væri að útrýma Gyðingum. Sumum var vísað brott af hersveitum Gyðinga, þá sér í lagi þar sem harðar baráttur voru háðar. Aldrei var einhver „aðal-áætlun“ til staðar um að vísa með skipulögðum hætti öllum Aröbum brott. Í fjölda tilvika bauð stjórn Gyðinga Arabana um að búa friðsamlegir meðal þeirra og í mörgum þessara tilvika brugðust Arabar vel við og gerðust þeir einmitt þessir ísraelsku borgarar sem ég minntist á fyrr í þessari grein. Að nota hugtakið þjóðernishreinsun í þessu samhengi er bæði söguskekkja og rangfærsla.Nýlendurangfærslan Þessi lygi er oftast notuð til að lýsa Ísrael innan 1967 landamæranna, neita Gyðingum um sjálfræði og hundsa djúp tengsl þeirra við landið. Sumir ganga ekki alveg svo langt heldur takmarka sig við að kalla "aðeins" landtökusvæðin nýlendur. Enn og aftur hafa þessir aðilar rangt fyrir sér - Vesturbakkinn og Gaza-svæðið (þar sem að í dag eru engin landtökusvæði) voru aldrei hluti annars lands eða landa, þar sem sjálfstætt ríki Palestínu hefur aldrei verið til. Sakhæfingar um vatnastuld halda heldur engu vatni því að Palestínumenn fá mun meira magn af vatni en samþykkt var í Oslóar-samkomulaginu. Í þessum sama sáttmála samþykktu Ísraelsmenn og Palestínumenn einnig að finna út úr stöðu þessara svæða sín á milli með beinum viðræðum, sem Palestínumenn hafa þó forðast eins og heitan eldinn undanfarin ár.Iðnaður lyganna Nú nýlega heimsótti ísraelski rannsóknarblaðamaðurinn Ben-Dror Yemini Ísland. Hann gaf fyrir stuttu út bókina "The Industry of Lies" (Iðnaður lyganna) þar sem hann opinberar á greinargóðan hátt og með gildum rökum þá markvissu herferð gegn Gyðingum og rétti þeirra til eigins ríkis. (Fyrirlestur hans á Grand hótel má finna á youtube). Það er búið að þýða bókina yfir á norsku og verður hún brátt gefin út á ensku. Bókin er tilvalin fyrir þá sem vilja sjá rannsaka málin frá hlutlausu sjónarhorni. Rangfærslur og götótt gagnrýni eins og t.d. sú sem birtist nýlega á netheimum í kjölfar skrifa ísraelska sendiherrans Raphael Schutz á dögunum, er þó aðeins lítið tannhjól í þessum iðnaði. Ívar Halldórsson og Raphael Schutz, sendiherra Ísraels í Noregi. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Ívar Halldórsson Skoðun Mest lesið Á nú að hafa af manni fullveldið? Eiríkur Hjálmarsson Skoðun Efnahagslegur raunveruleiki: Ísland dregst enn frekar aftur úr smáríkjum innan Evrópusambandsins Kristján Reykjalín Vigfússon Skoðun Vöknum, foreldrar, afar og ömmur! Jón Pétur Zimsen Skoðun „Ég kýs að kjósa ekki“ Silja Sóley Birgisdóttir,Sigrún E. Unnsteinsdóttir ,Rósa Guðný Arnardóttir,Jökull Sólberg Auðunsson,Júnía Líf M. Sigurjónsdóttir,Jón Ferdínand Estherarson,Hannes Pétursson,Halldór Ólafsson,Geirdís Hanna Kristjánsdóttir,Birna Gunnlaugsdóttir Skoðun Bærinn okkar allra - Af hverju skiptir hann máli? Ester Bíbí Ásgeirsdóttir Skoðun Samgöngur sem virka fyrir Hafnarfjörð Signý Jóna Tryggvadóttir Skoðun Um siðferði og veiði Runólfur Ágústsson Skoðun Að kaupa burt vandann Sigfús Aðalsteinsson Skoðun Sundlaugar Reykjavíkur þurfa málefnalega pólitíska umræðu Brá Guðmundsdóttir,Björn Berg Pálsson,Drífa Magnúsdóttir,Ellen Elísabet Bergsdóttir,Hafliði Páll Guðjónsson,Sigríður Ásdís Þórhallsdóttir,Snorri Örn Arnaldsson,Vala Bjarney Gunnarsdóttir Skoðun Óttinn við nei-ið Gunnar Ármannsson Skoðun Skoðun Skoðun Efnahagslegur raunveruleiki: Ísland dregst enn frekar aftur úr smáríkjum innan Evrópusambandsins Kristján Reykjalín Vigfússon skrifar Skoðun Íran og Hormuz-sund Arnór Sigurjónsson skrifar Skoðun Samfélagið treystir á öfluga fráveitu Brynja Ragnarsdóttir skrifar Skoðun Heiðarleiki og raunhæfar lausnir Ragnar Þór Reynisson skrifar Skoðun Sundlaugar Reykjavíkur þurfa málefnalega pólitíska umræðu Brá Guðmundsdóttir,Björn Berg Pálsson,Drífa Magnúsdóttir,Ellen Elísabet Bergsdóttir,Hafliði Páll Guðjónsson,Sigríður Ásdís Þórhallsdóttir,Snorri Örn Arnaldsson,Vala Bjarney Gunnarsdóttir skrifar Skoðun Að vera rétt tengdur eða bara „íbúi“? Guðrún M. Njálsdóttir skrifar Skoðun Um siðferði og veiði Runólfur Ágústsson skrifar Skoðun Bærinn okkar allra - Af hverju skiptir hann máli? Ester Bíbí Ásgeirsdóttir skrifar Skoðun Samgöngur sem virka fyrir Hafnarfjörð Signý Jóna Tryggvadóttir skrifar Skoðun Þegar lögbundin réttindi skila sér ekki til barna og ungmenna Fjóla María Ágústsdóttir,Þóra Björg Jónsdóttir skrifar Skoðun Að kaupa burt vandann Sigfús Aðalsteinsson skrifar Skoðun Á nú að hafa af manni fullveldið? Eiríkur Hjálmarsson skrifar Skoðun Eru grunnskólar Kópavogs að gera börnin okkar að skjáfíklum? Einar Jóhannes Guðnason skrifar Skoðun ,,En fatlað fólk er svo dýrt!’’ Steinar Bragi Sigurjónsson skrifar Skoðun Óttinn við nei-ið Gunnar Ármannsson skrifar Skoðun Svartfuglavilla í Ráðhúsinu: Þegar flokkssystkinin klappa hvert öðru á bakið á kostnað útsvarsins og hækkaðra gjalda Davíð Bergmann skrifar Skoðun Gervigreind og fullveldi Linda Heimisdóttir,Vilhjálmur Þorsteinsson skrifar Skoðun „Ég kýs að kjósa ekki“ Silja Sóley Birgisdóttir,Sigrún E. Unnsteinsdóttir ,Rósa Guðný Arnardóttir,Jökull Sólberg Auðunsson,Júnía Líf M. Sigurjónsdóttir,Jón Ferdínand Estherarson,Hannes Pétursson,Halldór Ólafsson,Geirdís Hanna Kristjánsdóttir,Birna Gunnlaugsdóttir skrifar Skoðun Vöknum, foreldrar, afar og ömmur! Jón Pétur Zimsen skrifar Skoðun Glæpahundurinn Jónatan Ljónshjarta Heimir Eyvindarson skrifar Skoðun Ég hef borgað í áratugi af húsnæðisláni en skulda samt Sigurður H. Einarsson skrifar Skoðun Bestum borgina með fólkið í forgrunni Oktavía Hrund Guðrúnar Jóns skrifar Skoðun Velferðin og valkyrjurnar Rósalind Signýjar Kristjánsdóttir skrifar Skoðun Um stafrænt skólaumhverfi barna í Kópavogi Eydís Inga Valsdóttir skrifar Skoðun Upp úr reyknum rísi Fönix hins nýja Landspítala, fullt af nýjum hjúkrunarheimilum og allt verður frábært...eða hvað? Bryndís Logadóttir skrifar Skoðun Fögnum úrbótum án afslátta Jóna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Samfélagsgróðurhús Árný Fjóla Ásmundsdóttir,Berglind Ósk Guttormsdóttir,Halldór Grétar Einarsson,Þorsteinn Hjartarson skrifar Skoðun Hver er raunmæting íslenskra grunnskólanema? Ragnheiður Stephensen skrifar Skoðun Áhrifum fylgir ábyrgð Ása Valdís Árnadóttir skrifar Skoðun Að kljúfa þjóð í herðar niður Ingólfur Sverrisson skrifar Sjá meira
Að styðja umdeildar aðgerðir and-ísraelskra afla í nafni mannréttinda, eins og sumir gera, er þó ekki ávísun á að skauta fram hjá sannleika og gefur ekki heimild til að fara með ósannindi. Slík misnotkun á staðreyndum stuðlar ekki að málefnalegri umræðu né friði fyrir botni Miðjarðarhafs. Þvert á móti. Rangfærslur sem rata í opinbera miðla ber því hiklaust að leiðrétta.Þjóðarmorðsrangfærslan Sumir leitast við að skilgreina þjóðarmorð og nefna Gaza í því samhengi. Ísraelar gripu ekki til vopna fyrr en árás var gerð á þá. Samkvæmt alþjóðalögum er það réttmæt sjálfsvörn. Einföld greining á tölu fórnarlamba á Gaza og hlutfall milli vígamanna og venjulegra borgara þeirra á meðal, sett í samhengi við sambærilega greiningu á aðgerðum NATO eða USA, í Afganistan, Írak eða á Balkanskaganum leiðir í ljós að tala fórnarlamba var mun lægri og sömuleiðis prósentuhlutfall saklausra borgara sem létust í átökunum. Þetta lága hlutfall þrátt fyrir þá staðreynd að Hamas notaði saklausa borgara sína sem mannlega skildi - herbragð sem ekki þekkist í hinum stríðunum. Það er engin tilviljun að sérfræðingar í hernaðarmálum eins og General Martin Dempsey, fyrrverandi yfirmaður í bandaríska hernum, sagði að ísraelski herinn (IDF) lögðu sig meira fram en þekkst hefur í átökum fyrr og síðar við að reyna að lágmarka fall saklausra borgara. Hann sagði að aðrir herir gætu lært af og tekið sér mannúðaraðgerðir IDF til fyrirmyndar.Aðskilnaðarstefnurangfærslan Gyðingar eru ekki kynþáttur, eins og sumir halda frammi, heldur þjóð. Réttindi þeirra til að stofna eigið ríki var samþykkt af League of Nations árið 1922 og af Sameinuðu þjóðunum árið 1947. Ísrael er eina þjóð veraldar þar sem Gyðingar eru í meirihluta, en sjötíu og sjö prósent íbúa eru Gyðingar. Hin tuttugu og þrjú prósentin eru að mestu múslimar og kristnir af palestínskum uppruna (þar þekktir sem ísraelskir Arabar) sem njóta jafnra borgaralegra réttinda. Þeir eru samofnir þjóðfélaginu á fjölbreyttan hátt; í Knesset (ísraelska þinginu) mynda þeir þriðja stærsta stjórnmálaflokkinn. Þeir eiga fulltrúa í hæstarétti, sigra í raunveruleikaþáttum í sjónvarpi og fegurðarsamkeppnir. Walid Badir, þjálfari Hapoel Tel-Aviv, sem er t.a.m. uppáhalds fótboltafélag ísraelska sendiherrans og fyrrum fyrirliði ísraelska landsliðsins er ísraelskur múslimi. Hægt væri að rekja óteljandi dæmi í sama dúr. Það er því auðvelt að sjá að í Ísrael ríkir ekki aðskilnaðarstefna af neinu tagi. Arabískir borgarar í Ísrael njóta mun meiri réttinda, frelsis og öryggis en aðrir hópar Araba í Mið-Austurlöndum. Palestínumenn á Vesturbakkanum eru ekki ísraelskir ríkisborgar og eiga því ekki hlut í máli, en fyrst sumir nefna aðskilda vegi á Vesturbakkanum, þá er vert að nefna að þessir þeir voru gerðir eftir að palestínskir hryðjuverkamenn réðust á Gyðinga á vegunum. Þetta hafði ekkert að gera með kynþáttafordóma eða aðskilnaðarstefnu.Þjóðernishreinsunarrangfærslan Árið 1947, eftir að SÞ samþykktu bæði Gyðingaríki og Arabaríki, féllust Gyðingar á þessa tveggja ríkja lausn en Palestínumenn höfnuðu henni og með hjálp arabískra nágrannaríkja lýstu þeir yfir stríði með þeim yfirlýsta ásetningi að hreinsa svæðið af Gyðingum. Ef ráðagerð þeirra hefði tekist hefði svo sannarlega verið um þjóðernishreinsun að ræða, ef við virðum að vettugi söguskekkju sumra er þeir nota hugtak sem skilgreint var árið 1993 yfir atburði sem áttu sér stað fjörutíu og fimm árum áður. Til allrar hamingju mistókst arabískum uppreisnarmönnum ætlun sín og Gyðingar héldu velli. Í kjölfar þessa gerðust 700.000 - 750.000 Palestínumenn flóttamenn. Margir flúðu heimili sín að áeggjan stjórnar þeirra og voru hvattir til að snúa aftur þegar búið væri að útrýma Gyðingum. Sumum var vísað brott af hersveitum Gyðinga, þá sér í lagi þar sem harðar baráttur voru háðar. Aldrei var einhver „aðal-áætlun“ til staðar um að vísa með skipulögðum hætti öllum Aröbum brott. Í fjölda tilvika bauð stjórn Gyðinga Arabana um að búa friðsamlegir meðal þeirra og í mörgum þessara tilvika brugðust Arabar vel við og gerðust þeir einmitt þessir ísraelsku borgarar sem ég minntist á fyrr í þessari grein. Að nota hugtakið þjóðernishreinsun í þessu samhengi er bæði söguskekkja og rangfærsla.Nýlendurangfærslan Þessi lygi er oftast notuð til að lýsa Ísrael innan 1967 landamæranna, neita Gyðingum um sjálfræði og hundsa djúp tengsl þeirra við landið. Sumir ganga ekki alveg svo langt heldur takmarka sig við að kalla "aðeins" landtökusvæðin nýlendur. Enn og aftur hafa þessir aðilar rangt fyrir sér - Vesturbakkinn og Gaza-svæðið (þar sem að í dag eru engin landtökusvæði) voru aldrei hluti annars lands eða landa, þar sem sjálfstætt ríki Palestínu hefur aldrei verið til. Sakhæfingar um vatnastuld halda heldur engu vatni því að Palestínumenn fá mun meira magn af vatni en samþykkt var í Oslóar-samkomulaginu. Í þessum sama sáttmála samþykktu Ísraelsmenn og Palestínumenn einnig að finna út úr stöðu þessara svæða sín á milli með beinum viðræðum, sem Palestínumenn hafa þó forðast eins og heitan eldinn undanfarin ár.Iðnaður lyganna Nú nýlega heimsótti ísraelski rannsóknarblaðamaðurinn Ben-Dror Yemini Ísland. Hann gaf fyrir stuttu út bókina "The Industry of Lies" (Iðnaður lyganna) þar sem hann opinberar á greinargóðan hátt og með gildum rökum þá markvissu herferð gegn Gyðingum og rétti þeirra til eigins ríkis. (Fyrirlestur hans á Grand hótel má finna á youtube). Það er búið að þýða bókina yfir á norsku og verður hún brátt gefin út á ensku. Bókin er tilvalin fyrir þá sem vilja sjá rannsaka málin frá hlutlausu sjónarhorni. Rangfærslur og götótt gagnrýni eins og t.d. sú sem birtist nýlega á netheimum í kjölfar skrifa ísraelska sendiherrans Raphael Schutz á dögunum, er þó aðeins lítið tannhjól í þessum iðnaði. Ívar Halldórsson og Raphael Schutz, sendiherra Ísraels í Noregi.
Efnahagslegur raunveruleiki: Ísland dregst enn frekar aftur úr smáríkjum innan Evrópusambandsins Kristján Reykjalín Vigfússon Skoðun
„Ég kýs að kjósa ekki“ Silja Sóley Birgisdóttir,Sigrún E. Unnsteinsdóttir ,Rósa Guðný Arnardóttir,Jökull Sólberg Auðunsson,Júnía Líf M. Sigurjónsdóttir,Jón Ferdínand Estherarson,Hannes Pétursson,Halldór Ólafsson,Geirdís Hanna Kristjánsdóttir,Birna Gunnlaugsdóttir Skoðun
Sundlaugar Reykjavíkur þurfa málefnalega pólitíska umræðu Brá Guðmundsdóttir,Björn Berg Pálsson,Drífa Magnúsdóttir,Ellen Elísabet Bergsdóttir,Hafliði Páll Guðjónsson,Sigríður Ásdís Þórhallsdóttir,Snorri Örn Arnaldsson,Vala Bjarney Gunnarsdóttir Skoðun
Skoðun Efnahagslegur raunveruleiki: Ísland dregst enn frekar aftur úr smáríkjum innan Evrópusambandsins Kristján Reykjalín Vigfússon skrifar
Skoðun Sundlaugar Reykjavíkur þurfa málefnalega pólitíska umræðu Brá Guðmundsdóttir,Björn Berg Pálsson,Drífa Magnúsdóttir,Ellen Elísabet Bergsdóttir,Hafliði Páll Guðjónsson,Sigríður Ásdís Þórhallsdóttir,Snorri Örn Arnaldsson,Vala Bjarney Gunnarsdóttir skrifar
Skoðun Þegar lögbundin réttindi skila sér ekki til barna og ungmenna Fjóla María Ágústsdóttir,Þóra Björg Jónsdóttir skrifar
Skoðun Eru grunnskólar Kópavogs að gera börnin okkar að skjáfíklum? Einar Jóhannes Guðnason skrifar
Skoðun Svartfuglavilla í Ráðhúsinu: Þegar flokkssystkinin klappa hvert öðru á bakið á kostnað útsvarsins og hækkaðra gjalda Davíð Bergmann skrifar
Skoðun „Ég kýs að kjósa ekki“ Silja Sóley Birgisdóttir,Sigrún E. Unnsteinsdóttir ,Rósa Guðný Arnardóttir,Jökull Sólberg Auðunsson,Júnía Líf M. Sigurjónsdóttir,Jón Ferdínand Estherarson,Hannes Pétursson,Halldór Ólafsson,Geirdís Hanna Kristjánsdóttir,Birna Gunnlaugsdóttir skrifar
Skoðun Upp úr reyknum rísi Fönix hins nýja Landspítala, fullt af nýjum hjúkrunarheimilum og allt verður frábært...eða hvað? Bryndís Logadóttir skrifar
Skoðun Samfélagsgróðurhús Árný Fjóla Ásmundsdóttir,Berglind Ósk Guttormsdóttir,Halldór Grétar Einarsson,Þorsteinn Hjartarson skrifar
Efnahagslegur raunveruleiki: Ísland dregst enn frekar aftur úr smáríkjum innan Evrópusambandsins Kristján Reykjalín Vigfússon Skoðun
„Ég kýs að kjósa ekki“ Silja Sóley Birgisdóttir,Sigrún E. Unnsteinsdóttir ,Rósa Guðný Arnardóttir,Jökull Sólberg Auðunsson,Júnía Líf M. Sigurjónsdóttir,Jón Ferdínand Estherarson,Hannes Pétursson,Halldór Ólafsson,Geirdís Hanna Kristjánsdóttir,Birna Gunnlaugsdóttir Skoðun
Sundlaugar Reykjavíkur þurfa málefnalega pólitíska umræðu Brá Guðmundsdóttir,Björn Berg Pálsson,Drífa Magnúsdóttir,Ellen Elísabet Bergsdóttir,Hafliði Páll Guðjónsson,Sigríður Ásdís Þórhallsdóttir,Snorri Örn Arnaldsson,Vala Bjarney Gunnarsdóttir Skoðun