„Gríðarlega þungur kross að bera fyrir venjulegan mann”

Halldór Jónsson, verjandi Birnis Sæs Björnssonar, sagði í málflutningsræðu sinni í dag í markaðsmisnotkunarmáli Kaupþings að skjólstæðingur sinn hefði alltaf staðið í þeirri meiningu að farið væri að lögum og reglum í allri starfsemi bankans.

Birnir Sær, sem var starfsmaður „á gólfinu”, verðbréfasali í deild eigin viðskipta Kauþings, er ákærður fyrir að hafa stundað markaðsmisnotkun með hlutabréf í bankanum. Hann, ásamt samstarfsmanni sínum, Pétri Kristni Guðmarssyni, keypti mikið magn af bréfum í bankanum á ellefu mánaða tímabili fyrir fall hans í október 2008.

Eiga verðbréfasalarnir að hafa gert það að undirlagi stjórnenda í bankanum, þar á meðal þeirra Einars Pálma Sigmundssonar, Ingólfs Helgasonar og Hreiðars Más Sigurðssonar.

Fengu fyrirmæli um hvernig þeir áttu að haga sér í vinnunni

Einar Pálmi var forstöðumaður eigin viðskipta og þar af leiðandi næsti yfirmaður Birnis Sæs og Péturs. Verjandi Birnis sagði að óumdeilt í málinu að þeir hafi verið hliðsettir þegar kom að því að taka við fyrirmælum frá stjórnendum bankans.

Einar Pálmi hafi hins vegar komið þeim fyrirmælum áleiðis en fram hefur komið við aðalmeðferð málsins að Ingólfur Helgason, forstjóri Kaupþings á Íslandi, hafði mikil afskipti af starfsemi eigin viðskipta.

„Það er ljóst að starfsmenn eigin viðskipta fengu fyrirmæli um það hvernig þeir áttu að haga sér í vinnunni, einkum hvað varðaði kaup og sölur á hlutabréfum í Kaupþingi. Það var allt í takt við stefnu bankans og sætti yfirgripsmiklu eftirliti margra aðila,” sagði Halldór.

Nefndi hann að hvorki regluvörður né innra eftirlit bankans hefðu gert athugasemdir við starfsemi eigin viðskipta. Þá hefðu utanaðkomandi eftirlitsaðilar ekki gert það heldur, eins og til dæmis Kauphöllin eða Fjármálaeftirlitið.

Klætt í búning markaðsmisnotkunar

Þá gagnrýndi hann þá forsendu sem sérstakur saksóknari gæfi sér í ákærunni að starfsemi eigin viðskipta væri ólögleg. Slíkt væri fjarri lagi. Saksóknari “klæddi þetta því í búning markaðsmisnotkunar” og ákærði fyrir heildarháttsemi en það gagnrýndi verjandinn. Sagði hann það lykilatriði að tilgreina hvaða viðskipti væru markaðsmisnotkun en það væri ekki gert í ákæru.

Þar að auki beindi Halldór því til dómsins að skoða samhengi á milli kaupa eigin viðskipta á bréfum í Kaupþingi og svo því þegar þau voru seld í stórum utanþingsviðskiptum en fyrir það er ákært í 2. lið ákærunnar.

Birnir og Pétur eru þó ekki á meðal ákærðu þar og hefur komið fram við aðalmeðferðina að þeir vissu ekkert um að bankinn seldi eignarhaldsfélögum Kaupþingsbréf með fullri fjármögnun.

Þetta ítrekaði verjandi Birnis í dag og sagði að samhengi kaups og sölu skipti gríðarlegu máli þegar meta ætti hvort átt hefði verið við markaðinn. Væri þetta til dæmis niðurstaða Rannsóknarnefndar Alþingis og sérfræðinga sem ákæruvaldið sjálft hafði leitað til.

Refsing Birnis nú þegar orðin mikil

Áður en Halldór lagði málið í dóm fór hann yfir það hversu langan tíma það hefur tekið.

„Fyrir ákærða hefur þetta nú tekið 5 ár og að standa í þessu er gríðarlega þungur kross að bera fyrir venjulegan mann. Málið hefur aldrei tafist af hans sökum, hann hefur alltaf komið hreint fram bæði hjá lögreglu og fyrir dómi og alltaf lagt áherslu á að flýta fyrir málinu.”

Fór verjandinn fram á það að ef að Birni yrði gerð refsing yrði dómur hans skilorðsbundinn eða að ákvörðun refsingar hans frestað. Bætti Halldór við að refsing hans væri nú þegar orðin mjög mikil vegna málsins og tíminn sem farið hafi farið í málið reynst honum og fjölskyldu erfiður.