Líklega skýjað á föstudaginn

Heilt yfir er spáð því að skýjað verði yfir stærstum hluta Íslands á föstudagsmorguninn. Þá mun mesti sólmyrkvi yfir Íslandi í 61 ár eiga sér stað. Sólmyrkvagleraugu sem Stjörnuskoðunarfélag Seltjarnarness hefur verið að selja eru nú uppseld.

Samkvæmt veðurfræðingi hjá Veðurstofu Íslands, er ekki spáð úrkomu á föstudaginn og því verða skýin væntanlega ekki þykk yfir landinu. Þó er nú von á einhverjum götum á skýjunum en mestar líkur eru á þeim á Norðurlandi.

Á höfuðborgarsvæðinu er talið að himininn verði hulinn skýjum að mestu, en þó ætti fólk að sjá birtubreytinguna vel. Verði skýin ekki þykk það er að segja.

Allt í lagi verði skýin þunn

Sævar Helgi Bragason, formaður Stjörnuskoðunarfélags Seltjarnarness, segir að verði skýjað sé það í lagi, á meðan sólin sjáist í gegnum og á milli skýjanna.

„Þetta stendur yfir í tvo klukkutíma. Ef maður sér eitthvað á því tímabili þá er það í góðu lagi. Þá geta skýin gert fólki kleyft að horfa beint á sólmyrkvann í gegnum þau,“ segir Sævar í samtali við Vísi.

Hann segir að sólmyrkvagleraugu sem Stjörnuskoðunarfélag Seltjarnarness, Stjörnufræðivefurinn og Hótel Rangá seldu séu nú uppseld.

Uppseld í Evrópu

„Við fengum 72 þúsund stykki og þau eru öll farin. Eftirspurnin er margfalt meiri heldur en nokkurn tímann framboðið og ekki nóg með það, þá eru gleraugun uppseld í Evrópu allri. Þannig að við gátum ekki fengið fleiri gleraugu frá framleiðendum. Það er allt búið alls staðar.“

Sævar Helgi segir að rafsuðugler sé næst besta lausnin, en mögulegt sé að beita ýmsum leiðum. Ein slík sé svokölluð sólvörpun. Þá er lítið gat stungið á pappa og honum haldið upp að sólu. Þá skín sólin í gegnum gatið og varpar mynd á jörðina.

Hættulegt að horfa í sólina

„Það er alltaf hættulegt að horfa á sólina. Það er ekki hættulegra í sólmyrkva en aðra daga, en fólk er líklegra til að freistast til þess að reyna að sjá. Fólk verður bara að fara varlega og ef einhver annar er með sólmyrkvagleraugu á staðnum, þá verður bara að deila þeim.“

Sævar Helgi mælir sérstaklega með því að fólk verði utandyra þegar sólmyrkvinn hefst, til að upplifa það þegar dimmir vegna sólmyrkvans.

Samkvæmt Stjörnufræðivefnum er þetta mesti sólmyrkvi sem sést hefur frá Íslandi frá almyrkvanum 30. júní 1954. Síðan 1954 hefur tunglið mest náð að hylja 77 prósent af sólinni, árin 1986, 1979 og 1971. Við hringmyrkvann 2003 huldi tunglið mest 94 prósent sólar.

Sólmyrkvinn mun standa yfir í um tvær klukkustundir en í Reykjavík hefst hann um 8:38 á föstudagsmorgun. Hann mun ná hámarki klukkan 9:37 og ljúka klukkan 10:39. Einni til tveimur mínútum getur munað annars staðar á Íslandi.

Í Reykjavík hylur tunglið 97,5 prósent sólar en 99,4 prósent á Austurlandi.

Frekari upplýsingar um sólmyrkvann má sjá hér á Stjörnufræðivefnum.