Ráðist inn í skóla og veist að nem­endum eða starfs­fólki

Kristín Björnsdóttir er formaður Kennarafélags Reykjavíkur. Hún segir mikilvægt að tryggja öryggi bæði nemenda og starfsfólks.

„Samfélagið hefur þróast. Það eru áhyggjur af auknu ofbeldi og ýmsu öðru og við þurfum að geta tryggt öryggi allra.“

Öryggismál voru til umræðu á fundi skóla- og frístundaráðs á mánudag. Í bókun Kristínar, sem situr í ráðinu sem áheyrnarfulltrúi grunnskólakennara, kemur fram að einstaklingar eða hópar hafi komið inn í skóla og veist að nemendum eða starfsfólki.

„Slík atvik hafa komið upp á síðustu vikum og brýnt að kortleggja skólabyggingar með tilliti til þess,“ segir í bókuninni.

Unnið að úrbótum á öryggismálum skólanna

Unnið er að því að bæta öryggismál í skólum borgarinnar. Öryggisstefna og verklag skóla- og frístundasviðs voru kynnt á fundinum. Ráðið fagnar þeirri vinnu en leggur áherslu á áframhaldandi þróun verklags, fræðslu og reglulegar æfingar svo starfsfólk sé undirbúið að bregðast við ólíkum aðstæðum.

„Ráðið hefur jafnframt áhyggjur af vísbendingum um að öryggisatvik gagnvart starfsfólki séu í sumum tilvikum að verða bæði fleiri og alvarlegri,“ segir í bókun ráðsins.

Ráðið telur mikilvægt að mæta þeirri þróun með markvissum forvörnum og stuðningi við starfsfólk. Sérstaklega þurfi að huga að aðgangsstýringu í húsnæði þar sem börn dvelja og hafa öryggi þeirra ávallt að leiðarljósi.

Umræðan eigi jafnframt að nýtast í áframhaldandi vinnu við forvarnaráætlun ráðsins og eftirfylgni með henni.

Ellefu inngangar og engin móttaka

Kristín segir fjölda innganga og skipulag skólabygginga geta gert erfitt að hafa yfirsýn yfir aðgengið.

„Það eru skólar með ellefu innganga í byggingunni. Skólastarf stendur fram eftir degi og svo tekur frístundastarfið við. Það getur verið flókið að hafa yfirsýn yfir hverjir fara inn og út og hvar.“

Hún segir því þurfa að kortleggja byggingarnar og skoða hvernig hægt sé að koma í veg fyrir að fólk fari óhindrað inn á kennslusvæði.

„Margar skólabyggingar eru þannig skipulagðar að þar er engin móttaka. Skrifstofan getur verið á annarri hæð eða annars staðar í byggingunni. Fólki er ekki gert skylt að láta vita af sér og það getur komist inn í bygginguna.“

Að sögn Kristínar hafa einhverjir skólar þegar tekið skref til að takmarka aðgengi. Skoða þurfi hvaða inngangar séu ólæstir á hverjum tíma. Hún hafi jafnframt heyrt af skólum þar sem kennslustofum sé læst meðan kennt sé.

Hún telur mikilvægt að samræma verklag og gera fólki ljóst hvert það eigi að fara þegar það kemur í skólann.

„Fyrst og fremst þarf fólk að tilkynna sig á skrifstofu og gera grein fyrir erindi sínu í stað þess að ganga um skólann og fara beint inn á kennslusvæðið. Börnin hafa rétt á persónuvernd og kennarar líka.“

Ratar ekki allt í fréttirnar

Kristín vill ekki tilgreina einstök atvik en segir ekki allt sem gerist í skólunum rata í fréttir. Hún leggur áherslu á að öryggismálin snúist einnig um hvernig brugðist sé við alvarlegum hegðunarvanda nemenda.

„Við búum við þann raunveruleika að fólk getur komist inn í skólabyggingar. Við erum líka með nemendur sem hafa alvarleg frávik í hegðun og það þarf að vera skýrt hvernig verklaginu er framfylgt.“

Hún segir kennara oft leita til sín vegna áhyggna af eigin öryggi.

„Kennarar hafa oft samband við mig þar sem þeir lýsa yfir áhyggjum af öryggi sínu og upplifa sig óvarða. Þeir þurfa að bregðast við ógnandi hegðun nemenda og geta orðið fyrir alvarlegum skaða.“

Kristín leggur áherslu á að nemendur séu í forgrunni. Skýr viðbrögð þurfi að tryggja öryggi allra og koma í veg fyrir að aðstæður þróist á verri veg.

Geti þurft að fara í mál við foreldra

Kristín segir einnig dæmi um að kennarar hafi þurft að sækja sjálfir bætur vegna skaða sem þeir hafi orðið fyrir.

„Við höfum dæmi um kennara sem hafa orðið fyrir skaða og þurft að sækja bætur sjálfir. Kennari gæti þurft að fara í mál við foreldra barns sem beitir ofbeldi vegna þess að tryggingar bæta ekki skaðann.“

Hún segir slíka stöðu geta verið sérstaklega erfiða fyrir kennarann.

„Það er engum létt verk að lögsækja foreldra nemanda síns. Því fylgja erfiðar tilfinningar.“

Kristín fagnar því að borgin vinni að úrbótum í öryggismálum. Hún segir þó nauðsynlegt að framkvæmdin sé skýr og öllum ljós.

„Við erum ekki að leggja til að loka og læsa öllu. Við þurfum að vera meðvituð um hvernig aðgengið inn í skólana er og hafa skýrt verklag.“