Hafa skotið um hundrað bjargdúfur í Vestmannaeyjum

Lovísa Arnardóttir skrifar 25. september 2026 20:02

Bærinn segir að mistök hafi verið gerð við frágang í eitt skiptið en farið hafi verið yfir verkferla eftir það. Myndin er af dúfum sem fundust á víðavangi. Aðsend

Vestmannaeyjabær hóf fyrr í þessum mánuði fækkun bjargdúfna í Vestmannaeyjum. Hingað til hafa samtals 94 bjargdúfur verið felldar. Dýraverndunarsamband Íslands hefur áhyggjur af aðgerðunum og eftirliti með þeim. Í leyfi sem bærinn fékk frá ráðuneyti er ekki tilgreindur ákveðinn hámarksfjöldi fugla sem heimilt er að fella en markmið aðgerðanna er að fækka bjargdúfum og halda stofninum í skefjum.

Bjargdúfur eru friðaðar en bæjaryfirvöld fengu leyfi frá umhverfisráðuneytinu til fækkunar dúfnanna og leiðbeiningar frá Náttúruverndarstofnun um framkvæmd aðgerðanna.

Í svari frá Vestmannaeyjabæ um málið segir að ákveðið hafi verið að ráðast í aðgerðirnar í kjölfar þess að bænum hafi borist töluverðar kvartanir vegna bjargdúfna. Í tilkynningu bæjaryfirvalda um málið fyrr í mánuðinum kom fram að dúfurnar hefðu valdið íbúum óþægindum auk þess sem þær hefðu valdið skemmdum á mannvirkjum og óhreinindum.

Þar kemur einnig fram að reynt hafi verið að grípa til vægari aðgerða fyrst. Fyrst hafi verið settar upp fuglafælur í formi svífandi fálka á umræddum svæðum en það hafi ekki skilað tilætluðum árangri þar sem dúfurnar fluttu sig aðeins stuttan spöl og sneru fljótt aftur.

Talið var nauðsynlegt að grípa til aðgerða og fékkst leyfi til að fækka þeim. Aðgerðunum er ekki lokið. Aðsend

Kvartanir hafi byrjað að berast í byrjun síðasta árs

Í svari bæjarins til Vísis kemur fram að kvartanir hafi byrjað að berast í upphafi síðasta árs og hafi haldið áfram að berast allt þar til umsóknin hafði verið send ráðuneytinu. Bjargdúfum hafi fjölgað verulega í Vestmannaeyjum á undanförnum árum og eftir mat á stöðunni og þeim kvörtunum sem bárust hafi verið talið nauðsynlegt að grípa til aðgerða til að stemma stigu við fjölgun þeirra.

Fram kemur í svari bæjarins að um sé að ræða einskiptisaðgerð sem ekki sé lokið af hálfu bæjarins. Staðan sé metin að lokinni hverri aðgerð áður en ákvörðun er tekin um framhaldið.

Fuglshræ á víðavangi

Dýraverndunarsamband Íslands, DÍS, hefur sent umhverfis-, orku- og loftslagsráðuneytinu og Náttúruverndarstofnun erindi vegna þess sem komið hefur fram um framkvæmdina í fjölmiðlum. Fjallað hefur verið um málið í öðrum miðlum en Guðmundur Pálsson, íbúi í Vestmannaeyjum, skrifaði einnig grein um málið á vef Eyjafrétta í vikunni. Þar kallaði hann eftir skýrari upplýsingum um framkvæmd aðgerðanna og frágang. Í grein sinni segist hann hafa fundið fuglshræ liggja víða um það svæði þar sem skotið var og að einhverjir fuglanna hafi ekki verið dauðir, heldur aðeins særðir. Þá sagði hann í grein sinni að skotið hafi verið á fuglanna um hádegisbil og ferðamenn verið nærri skotvæðinu.

Í ályktun DÍS, sem birt var í gær, lýsti sambandið yfir áhyggjum vegna framkvæmdar Vestmannaeyjabæjar til fækkunar bjargdúfna í Vestmannaeyjum og vísaði til þess í ályktunni að fjallað hefði verið um það í fjölmiðlum og á samfélagsmiðlum að bjargdúfur hafi fundist særðar í kjölfar aðgerðanna. Þá hafi dúfnahræ verið skilin eftir á víðavangi, auk hræja annarra fuglategunda, þar á meðal lundapysja og fýlsunga. Þá hafi skothylki einnig fundist skilin eftir á vettvangi.

Dýraverndarsamband Íslands óskaði í kjölfarið eftir því að umhverfis-, orku- og loftslagsráðuneytið og Náttúruverndarstofnun tækju málið til sérstakrar skoðunar, meðal annars með hliðsjón af því hvort fullnægjandi eftirlit hafi verið haft með aðgerðunum og hvort þær hafi verið í samræmi við skilyrði leyfisins og ákvæði gildandi laga.

Pysjur og fýlsungar ekki skotnir

Í svari Vestmannaeyjabæjar við fyrirspurn um málið til Vísis hafna þau því alfarið að fýlsungar og pysjur hafi verið skotnar í aðgerðunum.

„Aðgerðirnar beinast eingöngu að bjargdúfum og er þeim hagað þannig að skotið er á svæði þar sem aðrir fuglar eru ekki til staðar. Í hvert sinn sem gripið hefur verið til aðgerða hefur lögreglunni í Vestmannaeyjum verið tilkynnt um þær áður en þær hefjast og er henni því kunnugt um framkvæmdina,“ segir í svarinu.

Bjargdúfum hefur fjölgað mjög í bænum og hefur verið kvartað undan þeim. Aðsend

Þá kemur einnig fram að á meðan aðgerðir standi yfir loki verkefnastjóri Vestmannaeyjabæjar aðkomu að veiðisvæðinu og öllum göngustígum.

„Með þessu er leitast við að tryggja að gangandi vegfarendur komist ekki inn á eða í námunda við aðgerðarsvæðið. Að aðgerðum loknum fara verkefnastjóri og skotmenn yfir svæðið og fjarlægja dauða fugla og skothylki. Einnig er fylgst með svæðinu eftir aðgerðir til að tryggja að þar séu ekki særðir fuglar,“ segir í svarinu.

Mistök við frágang í eitt sinn

Þar kemur fram að lokum að í einu tilviki hafi orðið mistök við frágang að lokinni aðgerð en farið hafi verið yfir verklag með þeim sem sinna aðgerðunum af því tilefni.

„… með það að markmiði að slíkt endurtaki sig ekki og að reglum um meðhöndlun dýrahræja sé ávallt fylgt,“ segir að lokum.

Fuglar Umhverfismál Dýr Dýraheilbrigði Vestmannaeyjar