Spænskir strandveiðisjómenn til Íslands Bergþór Ólason skrifar 28. ágúst 2026 15:41 Það er merkilegt hvað Evrópusambandsaðild á að breyta litlu á Íslandi samkvæmt þeim sem vilja kíkja í pakkann. Við eigum áfram að ráða yfir fiskimiðunum, eigum áfram að ákveða hverjir veiða fiskinn. Strandveiðarnar verða áfram stundaðar af íslenskum sjómönnum og spænski sjómaðurinn heldur sig við sólina og sardínurnar suður við Galisíu. Þetta væri þægilegt ef regluverk Evrópusambandsins væri með þeim hætti. Það er það ekki. Meginregla sameiginlegrar sjávarútvegsstefnu ESB er skýr: fiskiskip sambandsins skulu hafa jafnan aðgang að hafsvæðum og auðlindum sambandsins. Síðan kemur undanþágan. Innan 12 sjómílna mega aðildarríkin, samkvæmt núgildandi tímabundnu fyrirkomulagi, takmarka aðgang við skip sem hafa stundað veiðar á viðkomandi svæði frá höfnum á nærliggjandi strönd. Sú undanþága gildir nú til ársloka 2032. Þetta er mikilvægt orðalag. Tólf mílna reglan er ekki grundvallarreglan. Hún er undanþágan. Og undanþágan hefur gildistíma. Þá komum við að íslensku strandveiðunum. Strandveiðikerfið er ekki kerfi þar sem Jóni á Patreksfirði er úthlutað ákveðnum tonnafjölda og Pedro í Vigo (hinn spænski) getur þess vegna ekki fengið þau tonn. Kerfið er opið. Uppfyllir þú skilyrðin, ert með bát og tilskilin leyfi, geturðu tekið þátt á meðan strandveiðar eru opnar. Þar liggur stóra spurningin. Ef Ísland verður aðili að Evrópusambandinu gætu strandveiðisjómenn allra sambandsríkjanna komið hingað, stofnað útgerð, skráð skip með þeim hætti sem ESB-réttur heimilar og þeir sem uppfylla öll almenn skilyrði strandveiðikerfisins geta hafið veiðar í okkar landhelgi. Og þá yrði samkeppnin um tonnin öllu erfiðari en hún er í dag. Það yrði enginn lagalegur grundvöllur til þess að meina spænska sjómanninum aðgangi að strandveiði við Ísland, að uppfylltum skilyrðum – Ísland væri orðinn hluti af ESB og þar gilda reglur sem ganga jafnt yfir alla. Og áður en einhver segir, við myndum bara semja okkur frá þessu, þá er svarið við því nei, það er einfaldlega ekki hægt. En við erum ekki orðinn hluti af ESB og við getum enn komið í veg fyrir það. Í dag þurfum við ekki að velta þessu fyrir okkur eða semja um svona hluti. Í dag ákveðum við sjálf hver fær að veiða á íslenskum fiskimiðum. Takið líka eftir því að enginn aðildarsinna hefur þorað að segja að strandveiðar yrðu fyrir íslenska sjómenn eingöngu, aðrir íbúar sambandsins fengju ekki að veiða hér að uppfylltum skilyrðum. Það er ástæða fyrir því. Segjum Nei á laugardaginn, fyrir strandveiðarnar, segjum já við Íslandi. Áfram Ísland! Höfundur er þingmaður Miðflokksins. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Bergþór Ólason Skoðun: Þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB-viðræður Mest lesið Hvað er títt af Seðlabankastjóra og unnustu hans? Einar Steingrímsson Skoðun Réttið upp hönd sem eruð á móti Gunnar Salvarsson Skoðun Afkomuöryggi er forsenda listsköpunar Jóna Hlíf Halldórsdóttir Skoðun Tóm-stundar-iðkun Kristín Björg Viggósdóttir Skoðun Sjáðu þig - taktu eftir breytingum Birgitta Lind Vilhjálmsdóttir Skoðun Hálf sagan um fjármagnstekjuskatt Björn Brynjúlfur Björnsson Skoðun Hvert fara milljarðarnir og hver hjálpar fólki út úr neyslunni? Halldóra Lillý Jóhannsdóttir Skoðun Halldór 10.10.2026 Halldór Geðheilbrigði - sameiginlegt verkefni okkar allra Snæfríður Jóhannesdóttir,Þórey Rósa Einarsdóttir Skoðun Ríkið hefur gert sig að ritstjóra Sigríður Dagný Sigurbjörnsdóttir Skoðun Skoðun Skoðun Alþjóðlegi geðheilbrigðisdagurinn – Hlustum á raddir fólks með reynslu Helga Arnardóttir skrifar Skoðun Hvert fara milljarðarnir og hver hjálpar fólki út úr neyslunni? Halldóra Lillý Jóhannsdóttir skrifar Skoðun Réttið upp hönd sem eruð á móti Gunnar Salvarsson skrifar Skoðun Ríkið hefur gert sig að ritstjóra Sigríður Dagný Sigurbjörnsdóttir skrifar Skoðun Afkomuöryggi er forsenda listsköpunar Jóna Hlíf Halldórsdóttir skrifar Skoðun Tóm-stundar-iðkun Kristín Björg Viggósdóttir skrifar Skoðun Sjáðu þig - taktu eftir breytingum Birgitta Lind Vilhjálmsdóttir skrifar Skoðun Hálf sagan um fjármagnstekjuskatt Björn Brynjúlfur Björnsson skrifar Skoðun Geðheilbrigði - sameiginlegt verkefni okkar allra Snæfríður Jóhannesdóttir,Þórey Rósa Einarsdóttir skrifar Skoðun Í hverju felst virðing fyrir lífinu? Ingrid Kuhlman skrifar Skoðun Hvað er títt af Seðlabankastjóra og unnustu hans? Einar Steingrímsson skrifar Skoðun Ríkið stal þremur árum frá ungum föður og syni hans Íris Erlingsdóttir skrifar Skoðun Glassúrfólkið Ólöf Skaftadóttir,Kristín Gunnarsdóttir,Hjörvar Hafliðason,Birkir Karl Sigurðsson,Leifur Þorsteinsson,Þórarinn Hjartarson,Gísli Freyr Valdórsson,Gurrý Jónsdóttir,Lína Birgitta,Sólrún Diego skrifar Skoðun Hvenær á að segja upp kjarasamningum? Jónas Yngvi Ásgrímsson skrifar Skoðun „Raflítri“ Hvað kostar bensínlítraígildi? Sigurður Ingi Friðleifsson skrifar Skoðun Orð skipta máli Guðrún Jóna Guðlaugsdóttir skrifar Skoðun Tóbaksfyrirtækin eiga ekki að skrifa lögin Vala Smáradóttir,Jóhanna Kristjánsdóttir skrifar Skoðun Er ríkið að styrkja sveitarstjórnarstigið – en veikja undirstöður þess? Sigríður Hjaltadóttir skrifar Skoðun Að skattleggja fjarlægðir og búsetu fólks Jón Bjarnason skrifar Skoðun Ertu þroskaheft? Áslaug Þorsteinsdóttir skrifar Skoðun Börn eiga ekki að bera ábyrgð á vandamálum fullorðinna Elísabet Heiða Valdemarsdóttir skrifar Skoðun Hvað fær Ísland fyrir Seyðisfjörð? Ólafur Margeirsson skrifar Skoðun Gerum gott betra – þorum að horfa á allar hliðar Elísabet Reynisdóttir skrifar Skoðun Það gengur svo vel hjá okkur! Kristján Freyr Halldórsson skrifar Skoðun Hver er framtíð litlu hjúkrunarheimilanna á landsbyggðinni? Eydís Inga Sigurjónsdóttir skrifar Skoðun Skammsýni eða skynsemi? Skúli Mogensen skrifar Skoðun Mjúkt net og snjallrassar Unnar Geir Unnarsson skrifar Skoðun Frá gullsöltum til líftæknilyfja Hrönn Stefánsdóttir skrifar Skoðun Orð eiga að hafa merkingu og undirskriftir að skipta máli Guðmundur Halldór Björnsson skrifar Skoðun Hvernig styðja skal við árangur í Efra-Breiðholti Sæmundur Árni Hermannsson skrifar Sjá meira
Það er merkilegt hvað Evrópusambandsaðild á að breyta litlu á Íslandi samkvæmt þeim sem vilja kíkja í pakkann. Við eigum áfram að ráða yfir fiskimiðunum, eigum áfram að ákveða hverjir veiða fiskinn. Strandveiðarnar verða áfram stundaðar af íslenskum sjómönnum og spænski sjómaðurinn heldur sig við sólina og sardínurnar suður við Galisíu. Þetta væri þægilegt ef regluverk Evrópusambandsins væri með þeim hætti. Það er það ekki. Meginregla sameiginlegrar sjávarútvegsstefnu ESB er skýr: fiskiskip sambandsins skulu hafa jafnan aðgang að hafsvæðum og auðlindum sambandsins. Síðan kemur undanþágan. Innan 12 sjómílna mega aðildarríkin, samkvæmt núgildandi tímabundnu fyrirkomulagi, takmarka aðgang við skip sem hafa stundað veiðar á viðkomandi svæði frá höfnum á nærliggjandi strönd. Sú undanþága gildir nú til ársloka 2032. Þetta er mikilvægt orðalag. Tólf mílna reglan er ekki grundvallarreglan. Hún er undanþágan. Og undanþágan hefur gildistíma. Þá komum við að íslensku strandveiðunum. Strandveiðikerfið er ekki kerfi þar sem Jóni á Patreksfirði er úthlutað ákveðnum tonnafjölda og Pedro í Vigo (hinn spænski) getur þess vegna ekki fengið þau tonn. Kerfið er opið. Uppfyllir þú skilyrðin, ert með bát og tilskilin leyfi, geturðu tekið þátt á meðan strandveiðar eru opnar. Þar liggur stóra spurningin. Ef Ísland verður aðili að Evrópusambandinu gætu strandveiðisjómenn allra sambandsríkjanna komið hingað, stofnað útgerð, skráð skip með þeim hætti sem ESB-réttur heimilar og þeir sem uppfylla öll almenn skilyrði strandveiðikerfisins geta hafið veiðar í okkar landhelgi. Og þá yrði samkeppnin um tonnin öllu erfiðari en hún er í dag. Það yrði enginn lagalegur grundvöllur til þess að meina spænska sjómanninum aðgangi að strandveiði við Ísland, að uppfylltum skilyrðum – Ísland væri orðinn hluti af ESB og þar gilda reglur sem ganga jafnt yfir alla. Og áður en einhver segir, við myndum bara semja okkur frá þessu, þá er svarið við því nei, það er einfaldlega ekki hægt. En við erum ekki orðinn hluti af ESB og við getum enn komið í veg fyrir það. Í dag þurfum við ekki að velta þessu fyrir okkur eða semja um svona hluti. Í dag ákveðum við sjálf hver fær að veiða á íslenskum fiskimiðum. Takið líka eftir því að enginn aðildarsinna hefur þorað að segja að strandveiðar yrðu fyrir íslenska sjómenn eingöngu, aðrir íbúar sambandsins fengju ekki að veiða hér að uppfylltum skilyrðum. Það er ástæða fyrir því. Segjum Nei á laugardaginn, fyrir strandveiðarnar, segjum já við Íslandi. Áfram Ísland! Höfundur er þingmaður Miðflokksins.
Geðheilbrigði - sameiginlegt verkefni okkar allra Snæfríður Jóhannesdóttir,Þórey Rósa Einarsdóttir Skoðun
Skoðun Alþjóðlegi geðheilbrigðisdagurinn – Hlustum á raddir fólks með reynslu Helga Arnardóttir skrifar
Skoðun Hvert fara milljarðarnir og hver hjálpar fólki út úr neyslunni? Halldóra Lillý Jóhannsdóttir skrifar
Skoðun Geðheilbrigði - sameiginlegt verkefni okkar allra Snæfríður Jóhannesdóttir,Þórey Rósa Einarsdóttir skrifar
Skoðun Glassúrfólkið Ólöf Skaftadóttir,Kristín Gunnarsdóttir,Hjörvar Hafliðason,Birkir Karl Sigurðsson,Leifur Þorsteinsson,Þórarinn Hjartarson,Gísli Freyr Valdórsson,Gurrý Jónsdóttir,Lína Birgitta,Sólrún Diego skrifar
Skoðun Er ríkið að styrkja sveitarstjórnarstigið – en veikja undirstöður þess? Sigríður Hjaltadóttir skrifar
Skoðun Börn eiga ekki að bera ábyrgð á vandamálum fullorðinna Elísabet Heiða Valdemarsdóttir skrifar
Skoðun Hver er framtíð litlu hjúkrunarheimilanna á landsbyggðinni? Eydís Inga Sigurjónsdóttir skrifar
Skoðun Orð eiga að hafa merkingu og undirskriftir að skipta máli Guðmundur Halldór Björnsson skrifar
Geðheilbrigði - sameiginlegt verkefni okkar allra Snæfríður Jóhannesdóttir,Þórey Rósa Einarsdóttir Skoðun