Akreinum fækki þó bílum fjölgi: Flöskuhálsinn ekki endilega fjöldi akreina Birgir Olgeirsson skrifar 3. júlí 2026 07:01 Atli Björn Levý, samgönguverkfræðingur og forstöðumaður verkefnastofu Borgarlínu, fer yfir Borgarlínuverkefnið í hlaðvarpi Vísis. Vilhelm Áform Borgarlínunnar gera ráð fyrir að bílaakreinum fækki á ákveðnum köflum, meðal annars á Suðurlandsbraut, þótt spár geri áfram ráð fyrir aukinni bílaumferð á höfuðborgarsvæðinu. Atli Björn Levy, samgönguverkfræðingur og forstöðumaður verkefnastofu Borgarlínu hjá Betri samgöngum, segir skýringuna felast í því að verkefnið snúist um flutningsgetu kerfisins í heild, ekki aðeins fjölda akreina á hverjum götukafla. Til að Borgarlínan virki þurfi vagnarnir að komast greiðlega um helstu samgönguása og ekki sitja fastir í sömu umferð og aðrir. Þess vegna þurfi á sumum stöðum að taka rými undir sérakreinar, jafnvel þar sem bílaumferð heldur áfram að aukast. Atli segir þó að það sé ekki sjálfgefið að fækkun akreina á beinum kafla þýði samsvarandi aukningu tafa. Á annatíma myndist vandinn oft annars staðar. „Flöskuhálsinn á annatímum er ekki endilega fjöldi akreinanna, heldur þá eru það þessar tengingar og ljósastýrðu punktarnir sem eru flöskuhálsinn,“ segir Atli í hlaðvarpsviðtali við Vísi. Hlusta má á viðtalið á öllum helstu hlaðvarpsveitum. Á Suðurlandsbraut gera núverandi áform ráð fyrir miðjusettum Borgarlínuvagni og að bílaakreinum fækki um eina í hvora átt á ákveðnum köflum. Atli segir að þar þurfi að horfa sérstaklega til gatnamóta, ljósastýringar og tenginga inn og út af götunni til að milda áhrifin á bílaumferð. Þess ber að geta að nýr meirihluti í borginni hefur synjað deiliskipulagi Suðurlandsbrautar og vill endurskoða áætlanir með hana. Atli segir það geta tafið tímalínu Borgarlínunnar en hann segir núverandi plan Borgarlínunnar vera bestu útfærslu með tilliti til öryggis og umferðarflæðis. „Ef þetta eru þessar hugmyndir um að fara með Borgarlínuna í hægri akrein við hlið núverandi umferð og reyna að halda þessum fjölda bílaakreina líka, þá erum við komin í lausn sem Borgarlínuverkefnið mælir ekki með bara vegna umferðaröryggis,“ segir Atli. Hann segir Suðurlandsbrautina ekki verða metna eina og sér. Hún sé hluti af stærra samgöngukerfi þar sem einnig sé gert ráð fyrir stofnvegaframkvæmdum á borð við Miklubrautargöng og Sæbrautarstokk. „Þannig að þegar þú ert að hugsa þetta þá megum við ekki detta í einhverja rörsýn og horfa bara á einhvern ákveðinn gang. Það er búið að hugsa þetta í heild sinni,“ segir Atli. Í dag eru um fjögur til fimm prósent ferða á höfuðborgarsvæðinu farin með almenningssamgöngum. Markmiðið er að hlutfallið verði komið í tólf prósent árið 2040. Borgarlínuverkefnið gerir þó ráð fyrir áframhaldandi vexti bíla í umferð, en vonast er til að aukin notkun almenningssamgangna hægi á vextinum. Samhliða Borgarlínu er einnig gert ráð fyrir uppbyggingu hjólastíga og breytingum á stofnvegakerfinu. Atli segir að með þessu sé reynt að taka við vexti borgarinnar án þess að allur viðbótarþunginn lendi á sama gatnakerfi og í dag. „Mér finnst engin ástæða til þess að hugsa eins og himinn og jörð séu að farast,“ segir Atli. Borgarlína Samgöngumál Hlaðvarp Vísis Reykjavík Skipulagsmál Mest lesið Nafn mannsins sem lést á Gæsavatnaleið Innlent Syrgja starfsmann sem lést í slysi Innlent Maðurinn sem lést var Íslendingur Innlent Kallar Ólaf Ragnar „Rússagælu“ Innlent „Ég elska Obbu“ Innlent Lést eftir alvarlegt slys á Gæsavatnaleið Innlent Lokuðu rannsókn á alvarlegu atviki eftir fimmtán mánaða bið Innlent „Það borgar enginn rafmagnsreikninginn með læk-hnappnum“ Innlent Biður Jón afsökunar Innlent Móðir ósátt við að bara aprílbörn fái ekki RS-bóluefni Innlent Fleiri fréttir Umhverfisvænna að sleppa óþarfa kurteisi Lokar Hótel Kulusuk eftir að flug hætti frá Íslandi Formaður VG fékk táragas í augun: „Þá er eins og fjandinn sé laus“ Nafn mannsins sem lést á Gæsavatnaleið Lést í starfsmannaferð: „Við tökum einn dag í einu“ „Það borgar enginn rafmagnsreikninginn með læk-hnappnum“ Lokuðu rannsókn á alvarlegu atviki eftir fimmtán mánaða bið Syrgja starfsmann sem lést í slysi Maðurinn sem lést var Íslendingur Kallar Ólaf Ragnar „Rússagælu“ Fleiri foreldrar sem störfuðu í EES geti átt rétt á skaðabótum Flúði táragas lögreglu í Nice Íslendingur í Frakklandi og ekki bjóða góðan dag „Ég elska Obbu“ Gaus úr úðarakerfi í Mjóddinni Þorgerður Katrín í ítarlegu viðtali Móðir ósátt við að bara aprílbörn fái ekki RS-bóluefni Einn handtekinn vegna líkamsárásar í miðbænum Popúlismi og einangrunarhyggja ógnar loftslagsaðgerðum Biður Jón afsökunar „Vitum ekki hvaða skrímsli er verið að skapa“ Komi til greina að nýta gervigreind í námsgagnagerð Ari nýr formaður Ungra vinstri grænna Farið að hvessa: „Veðrið er ekkert svo slæmt en ekkert sérstakt heldur“ Lést eftir alvarlegt slys á Gæsavatnaleið Engin yfirsýn hvort það séu Tik Tok-myndbönd eða klám sem eigi að geyma Leggi línuna að samþykki veiti rétt til að stórskaða fólk Vara við „perragleraugum“ Þyrlan kölluð út vegna slyss á hálendinu Kannast ekki við lýsingar Jóns Sjá meira
Atli Björn Levy, samgönguverkfræðingur og forstöðumaður verkefnastofu Borgarlínu hjá Betri samgöngum, segir skýringuna felast í því að verkefnið snúist um flutningsgetu kerfisins í heild, ekki aðeins fjölda akreina á hverjum götukafla. Til að Borgarlínan virki þurfi vagnarnir að komast greiðlega um helstu samgönguása og ekki sitja fastir í sömu umferð og aðrir. Þess vegna þurfi á sumum stöðum að taka rými undir sérakreinar, jafnvel þar sem bílaumferð heldur áfram að aukast. Atli segir þó að það sé ekki sjálfgefið að fækkun akreina á beinum kafla þýði samsvarandi aukningu tafa. Á annatíma myndist vandinn oft annars staðar. „Flöskuhálsinn á annatímum er ekki endilega fjöldi akreinanna, heldur þá eru það þessar tengingar og ljósastýrðu punktarnir sem eru flöskuhálsinn,“ segir Atli í hlaðvarpsviðtali við Vísi. Hlusta má á viðtalið á öllum helstu hlaðvarpsveitum. Á Suðurlandsbraut gera núverandi áform ráð fyrir miðjusettum Borgarlínuvagni og að bílaakreinum fækki um eina í hvora átt á ákveðnum köflum. Atli segir að þar þurfi að horfa sérstaklega til gatnamóta, ljósastýringar og tenginga inn og út af götunni til að milda áhrifin á bílaumferð. Þess ber að geta að nýr meirihluti í borginni hefur synjað deiliskipulagi Suðurlandsbrautar og vill endurskoða áætlanir með hana. Atli segir það geta tafið tímalínu Borgarlínunnar en hann segir núverandi plan Borgarlínunnar vera bestu útfærslu með tilliti til öryggis og umferðarflæðis. „Ef þetta eru þessar hugmyndir um að fara með Borgarlínuna í hægri akrein við hlið núverandi umferð og reyna að halda þessum fjölda bílaakreina líka, þá erum við komin í lausn sem Borgarlínuverkefnið mælir ekki með bara vegna umferðaröryggis,“ segir Atli. Hann segir Suðurlandsbrautina ekki verða metna eina og sér. Hún sé hluti af stærra samgöngukerfi þar sem einnig sé gert ráð fyrir stofnvegaframkvæmdum á borð við Miklubrautargöng og Sæbrautarstokk. „Þannig að þegar þú ert að hugsa þetta þá megum við ekki detta í einhverja rörsýn og horfa bara á einhvern ákveðinn gang. Það er búið að hugsa þetta í heild sinni,“ segir Atli. Í dag eru um fjögur til fimm prósent ferða á höfuðborgarsvæðinu farin með almenningssamgöngum. Markmiðið er að hlutfallið verði komið í tólf prósent árið 2040. Borgarlínuverkefnið gerir þó ráð fyrir áframhaldandi vexti bíla í umferð, en vonast er til að aukin notkun almenningssamgangna hægi á vextinum. Samhliða Borgarlínu er einnig gert ráð fyrir uppbyggingu hjólastíga og breytingum á stofnvegakerfinu. Atli segir að með þessu sé reynt að taka við vexti borgarinnar án þess að allur viðbótarþunginn lendi á sama gatnakerfi og í dag. „Mér finnst engin ástæða til þess að hugsa eins og himinn og jörð séu að farast,“ segir Atli.
Borgarlína Samgöngumál Hlaðvarp Vísis Reykjavík Skipulagsmál Mest lesið Nafn mannsins sem lést á Gæsavatnaleið Innlent Syrgja starfsmann sem lést í slysi Innlent Maðurinn sem lést var Íslendingur Innlent Kallar Ólaf Ragnar „Rússagælu“ Innlent „Ég elska Obbu“ Innlent Lést eftir alvarlegt slys á Gæsavatnaleið Innlent Lokuðu rannsókn á alvarlegu atviki eftir fimmtán mánaða bið Innlent „Það borgar enginn rafmagnsreikninginn með læk-hnappnum“ Innlent Biður Jón afsökunar Innlent Móðir ósátt við að bara aprílbörn fái ekki RS-bóluefni Innlent Fleiri fréttir Umhverfisvænna að sleppa óþarfa kurteisi Lokar Hótel Kulusuk eftir að flug hætti frá Íslandi Formaður VG fékk táragas í augun: „Þá er eins og fjandinn sé laus“ Nafn mannsins sem lést á Gæsavatnaleið Lést í starfsmannaferð: „Við tökum einn dag í einu“ „Það borgar enginn rafmagnsreikninginn með læk-hnappnum“ Lokuðu rannsókn á alvarlegu atviki eftir fimmtán mánaða bið Syrgja starfsmann sem lést í slysi Maðurinn sem lést var Íslendingur Kallar Ólaf Ragnar „Rússagælu“ Fleiri foreldrar sem störfuðu í EES geti átt rétt á skaðabótum Flúði táragas lögreglu í Nice Íslendingur í Frakklandi og ekki bjóða góðan dag „Ég elska Obbu“ Gaus úr úðarakerfi í Mjóddinni Þorgerður Katrín í ítarlegu viðtali Móðir ósátt við að bara aprílbörn fái ekki RS-bóluefni Einn handtekinn vegna líkamsárásar í miðbænum Popúlismi og einangrunarhyggja ógnar loftslagsaðgerðum Biður Jón afsökunar „Vitum ekki hvaða skrímsli er verið að skapa“ Komi til greina að nýta gervigreind í námsgagnagerð Ari nýr formaður Ungra vinstri grænna Farið að hvessa: „Veðrið er ekkert svo slæmt en ekkert sérstakt heldur“ Lést eftir alvarlegt slys á Gæsavatnaleið Engin yfirsýn hvort það séu Tik Tok-myndbönd eða klám sem eigi að geyma Leggi línuna að samþykki veiti rétt til að stórskaða fólk Vara við „perragleraugum“ Þyrlan kölluð út vegna slyss á hálendinu Kannast ekki við lýsingar Jóns Sjá meira