Á­hyggju­efni að mark­mið kjara­samninga sé ekki að nást

Hagstofan birti nýjar verðbólgutölur í morgun en vísitala neysluverðs hækkaði um 0,94% á milli mánaða. Ársverðbólga mælist nú 5,2% eða 0,1 stigi meira en í síðasta mánuði. Hækkunin er þvert á spár.

„Við höfðum gert ráð fyrir óbreyttri verðbólgu milli mánaða og hún hækkar þá lítillega, ársverðbólgan, en í mínum huga er þetta mjög dökk verðbólgumæling. Þó að ársverðbólgan sé að breytast lítið milli mánaða þá er þetta mánaðarhækkun upp á 0,94% sem er veruleg aukning,“ segir Róbert Farestveit, hagfræðingur Alþýðusambands Íslands.

Hann segir þrjá þætti skýra hækkunina að miklu leyti.

„Það er þá í fyrsta lagi húsnæðiskostnaðurinn sem er enn að hækka nokkuð en síðan eru það ferðatengdir liðir. Það er annars vegar gistiþjónustan sem hækkar um tæplega fimmtung og síðan er það kostnaður við flugfargjöld sem er að hækka um 20% og er kannski það sem vegur þyngst í þessari mánaðarmælingu.“

Ef verðbólga mælist yfir 4, 7% þann 1. september næstkomandi verður hægt að segja kjarasamningum á almennum vinnumarkaði upp samkvæmt forsenduákvæði þeirra.

„Sú spá sem við gerðum núna í lok maímánaðar gerði ráð fyrir að verðbólga væri í kringum 5, 1% í ágúst og við höfum í raun og veru haft áhyggjur af því frá því í byrjun árs að forsendur kjarasamninga muni bresta og kannski með þessum tölum þá virðist sú sviðsmynd vera að teiknast upp. Ef forsendur bresta þá er ekkert sjálfgefið að kjarasamningum verði sagt upp, það er eitthvað samtal sem stéttarfélögin þurfa að taka. En það er auðvitað áhyggjuefni fyrst og fremst það að markmið kjarasamninga um lægri verðbólgu og lægri vexti séu ekki að nást.“