Skýrar línur og strangari lög­gjöf um vindorku

Þegar ríkisstjórn Kristrúnar Frostadóttur var mynduð einsettum við okkur að marka vindorkunýtingu skýrari leikreglur með áherslu á umhverfisvernd, vilja nærsamfélagsins og hagkvæmni raforkukerfisins.

Þess vegna er fagnaðarefni að Alþingi sé nú að ljúka umfjöllun um frumvarp sem felur í sér eftirfarandi:

● Vindorkunýting verður útilokuð á svæðum sem hafa verið friðlýst eða njóta sérstakrar verndar, svo sem á Ramsar-svæðum, svæðum á heimsminjaskrá UNESCO og B-hluta náttúruminjaskrár.

● Fallið er frá hugmyndum fyrri ára um flýtimeðferð vindorkugarða fram hjá rammaáætlun. Í staðinn er vindorkan felld kyrfilega undir rammaáætlunarferlið.

● Áhrifavald nærsamfélags er hámarkað með því að gera formlega afstöðu sveitarfélaga að grundvallarbreytu við mat á vindorkukostum.

● Horft verður sérstaklega til áhrifa á fuglalíf og óbyggð víðerni, en jafnframt hvort vindorkukostur sé til þess fallinn að styðja við atvinnu- og byggðaþróun á viðkvæmum svæðum og uppbyggingu raforkuflutningskerfisins.

Vindorka gegnir ómissandi hlutverki í þeirri orkuskiptabyltingu sem nú á sér stað um allan heim. Þegar vel tekst til getur vindorkunýting verið afturkræfari og valdið minna vistkerfisraski en aðrir orkukostir.

Það breytir ekki því að um er að ræða stór mannvirki sem hafa mikil sjónræn áhrif og geta valdið hörðum deilum í sveitum landsins. Þá hefur Landsnet bent á að hröð aukning vindorku í orkubúskap Íslands myndi fela í sér verulegar áskoranir fyrir raforkuflutningskerfið.

Með hliðsjón af þessu hefur verið samstaða um það meðal stjórnarflokkanna, og raunar flestra ef ekki allra flokka á Alþingi, að fara varlega þegar kemur að vindorkunýtingu. Þetta mun endurspeglast í stefnu stjórnvalda um öflun raforku sem lögð verður fram á næsta löggjafarþingi. Jafnframt mun ég gera nauðsynlegar reglugerðarbreytingar til þess að skýra kröfur um gagnaskil vegna vindorkukosta og tryggja skilvirkari meðferð þeirra í rammaáætlunarferlinu.

Markmið ríkisstjórnarinnar er skýrt: að standa vörð um náttúru Íslands og tryggja að vindorkunýting fari einvörðungu fram á örfáum afmörkuðum svæðum í sátt við nærsamfélagið, þar sem hún er til þess fallin að styðja við atvinnu- og byggðaþróun og hagkvæma uppbyggingu raforkuflutningskerfisins.

Höfundur er umhverfis-, orku- og loftslagsráðherra.