Rufu hljóðmúrinn í fyrsta sinn en mæla hávaðann seinna Samúel Karl Ólason skrifar 10. júní 2026 11:10 X-59 á flugi yfir Kaliforníu fyrr á árinu. NASA/Carla Thomas Verkfræðingum, vísindamönnum og flugmönnum Geimvísindastofnunar Bandaríkjanna (NASA) tókst í síðustu viku að fljúga flugvél hraðar en hljóðið ferðast. Næst á að fljúga tilraunaþotunni X-59 enn hraðar og síðan á að staðfesta að það geri flugvélin án hinna hefðbundnu láta sem fylgja því að rjúfa hljóðmúrinn. Þotunni var flogið á um það bil 1,1-földum hljóðhraða, eða um 1.147 kílómetrum á klukkustund. Þegar flugvélum er flogið hraðar en hljóðið skapa þær einskonar höggbylgjur sem mynda hinar auðþekkjanlegu drunur sem fylgja slíkum hraða. Þessi tiltekna flugvél, X-59, er þó hönnuð til að dreifa úr þessum höggbylgjum og er markmiðið að hún skapi mun minni læti en aðrar flugvélar. Innan NASA er vonast til þess að lætin sem fylgja flugi X-59 séu sambærileg dunkinum sem fylgir því að skella bílhurð. Sjá einnig: Reyna að rjúfa hljóðmúrinn án láta Í tilraunafluginu á föstudaginn var X-59 í fylgd annarrar þotu sem var einnig að fljúga hraðar en hljóðhraði og var því ekki hægt að sannreyna hvort hávaðinn hefði verið mikill eða ekki, vegna hávaðans frá hinni þotunni, sem var af gerðinni F-15. Jared Isaacman, yfirmaður NASA, segir í yfirlýsingu á vef stofnunarinnar að X-59 hafi verið flogið sextán sinnum á síðustu þremur mánuðum og á næstu dögum standi til að fljúga henni á 1,4-földum hljóðhraða, um 1.488 kílómetrar á klukkustund. Þá verður henni einnig fylgt af annarri þotu en ekki liggur fyrir nákvæmlega hvenær til stendur að gera nánari greiningu á látunum frá X-59. Flugvélin var þróuð af sérfræðingum NASA og Lockheed Martin og er burðarliðurinn í svokölluðu Quesst-verkefni stofnunarinnar. Því verkefni er ætlað að þróa leiðir til að fljúga hraðar en á hljóðhraða án þess að því fylgi drunur og gífurleg læti. Reynist það svo að X-59 geti flogið hraðar en hljóð án tilheyrandi láta, stendur til að fljúga flugvélinni yfir byggðir í Bandaríkjunum og safna gögnum um upplifun fólks af því. Með þessu verkefni er vonast til þess að hægt verði að þróa hljóðfráar en hljóðlátar farþegaþotur í framtíðinni. Flug Vísindi Bandaríkin Mest lesið Hanna Katrín fékk bréf frá Judi Dench og Ricky Gervais Innlent Lokuðu flugbraut vegna dróna Innlent „Gefa löggjafanum og lögreglunni fingurinn og fólkinu í landinu líka“ Innlent „Þetta er algjörlega óafsakanlegt hjá einu af ríkustu löndum í heimi“ Innlent Umferðarteppa á Hellisheiði vegna umferðaróhapps Innlent Minnst 27 létust þegar eldur kviknaði á bar í Taílandi Erlent Níu ára stúlka meðal þeirra sem fórust og árásir enn nær daglegt brauð Erlent Sektuðu í grennd við Símamótið Innlent „Þetta mál er náttúrulega bara einn harmleikur“ Innlent „Við erum að svara kalli tímans“ Innlent Fleiri fréttir Minnst 27 létust þegar eldur kviknaði á bar í Taílandi Níu ára stúlka meðal þeirra sem fórust og árásir enn nær daglegt brauð Tveir látnir eftir að tveir hófu skothríð Maður í haldi grunaður um að hafa myrt fyrrverandi ráðherra Íran og Bandaríkin skiptast á árásum Lindsey Graham er látinn Var látin í sólarhring áður en hún fannst Fjórir í haldi eftir árás á blaðamenn á Vesturbakkanum Tuttugu og þriggja enn saknað eftir mannskæða gróðurelda Félag Kushner hafi fengið landið vegna falsaðra afsala Dermot Murnaghan er látinn Manninum sleppt úr haldi Minnst sextíu látin í árásum Rússa í júlímánuði Herinn sé reiðubúinn að tortíma Íran verði Trump ráðinn af dögum Handtekinn grunaður um morðið á fyrrverandi ráðherra Geta fengið sekt vegna ávanabindandi hönnunar Rannsaka andlát fyrrverandi ráðherra sem morð Heimsins frægasti refill fluttur til Bretlands Lést er hún fagnaði sigri Frakka Le Pen hvergi af baki dottin og stefnir ótrauð á forsetahöllina Hefur svo gott sem tryggt sér forsætisráðherrastólinn Tólf látnir í skógareldum í suðurhluta Spánar Robinson hafi lýst eftirsjá Þúsundir fylgja æðstaklerkinum til grafar í skugga árása Þurfti að lenda flugvél eftir að kennarinn stökk út og hrapaði til bana Orkuskortur í kjölfar árása: Stjórnvöld í Rússlandi banna útflutning á dísilolíu Árásir á báða bóga og umferð um sundið dregst saman Kornabarn reyndist á lífi í líkhúsi „Ef það gerist aftur mun þetta versna til muna!“ Boðar fleiri árásir Sjá meira
Þotunni var flogið á um það bil 1,1-földum hljóðhraða, eða um 1.147 kílómetrum á klukkustund. Þegar flugvélum er flogið hraðar en hljóðið skapa þær einskonar höggbylgjur sem mynda hinar auðþekkjanlegu drunur sem fylgja slíkum hraða. Þessi tiltekna flugvél, X-59, er þó hönnuð til að dreifa úr þessum höggbylgjum og er markmiðið að hún skapi mun minni læti en aðrar flugvélar. Innan NASA er vonast til þess að lætin sem fylgja flugi X-59 séu sambærileg dunkinum sem fylgir því að skella bílhurð. Sjá einnig: Reyna að rjúfa hljóðmúrinn án láta Í tilraunafluginu á föstudaginn var X-59 í fylgd annarrar þotu sem var einnig að fljúga hraðar en hljóðhraði og var því ekki hægt að sannreyna hvort hávaðinn hefði verið mikill eða ekki, vegna hávaðans frá hinni þotunni, sem var af gerðinni F-15. Jared Isaacman, yfirmaður NASA, segir í yfirlýsingu á vef stofnunarinnar að X-59 hafi verið flogið sextán sinnum á síðustu þremur mánuðum og á næstu dögum standi til að fljúga henni á 1,4-földum hljóðhraða, um 1.488 kílómetrar á klukkustund. Þá verður henni einnig fylgt af annarri þotu en ekki liggur fyrir nákvæmlega hvenær til stendur að gera nánari greiningu á látunum frá X-59. Flugvélin var þróuð af sérfræðingum NASA og Lockheed Martin og er burðarliðurinn í svokölluðu Quesst-verkefni stofnunarinnar. Því verkefni er ætlað að þróa leiðir til að fljúga hraðar en á hljóðhraða án þess að því fylgi drunur og gífurleg læti. Reynist það svo að X-59 geti flogið hraðar en hljóð án tilheyrandi láta, stendur til að fljúga flugvélinni yfir byggðir í Bandaríkjunum og safna gögnum um upplifun fólks af því. Með þessu verkefni er vonast til þess að hægt verði að þróa hljóðfráar en hljóðlátar farþegaþotur í framtíðinni.
Flug Vísindi Bandaríkin Mest lesið Hanna Katrín fékk bréf frá Judi Dench og Ricky Gervais Innlent Lokuðu flugbraut vegna dróna Innlent „Gefa löggjafanum og lögreglunni fingurinn og fólkinu í landinu líka“ Innlent „Þetta er algjörlega óafsakanlegt hjá einu af ríkustu löndum í heimi“ Innlent Umferðarteppa á Hellisheiði vegna umferðaróhapps Innlent Minnst 27 létust þegar eldur kviknaði á bar í Taílandi Erlent Níu ára stúlka meðal þeirra sem fórust og árásir enn nær daglegt brauð Erlent Sektuðu í grennd við Símamótið Innlent „Þetta mál er náttúrulega bara einn harmleikur“ Innlent „Við erum að svara kalli tímans“ Innlent Fleiri fréttir Minnst 27 létust þegar eldur kviknaði á bar í Taílandi Níu ára stúlka meðal þeirra sem fórust og árásir enn nær daglegt brauð Tveir látnir eftir að tveir hófu skothríð Maður í haldi grunaður um að hafa myrt fyrrverandi ráðherra Íran og Bandaríkin skiptast á árásum Lindsey Graham er látinn Var látin í sólarhring áður en hún fannst Fjórir í haldi eftir árás á blaðamenn á Vesturbakkanum Tuttugu og þriggja enn saknað eftir mannskæða gróðurelda Félag Kushner hafi fengið landið vegna falsaðra afsala Dermot Murnaghan er látinn Manninum sleppt úr haldi Minnst sextíu látin í árásum Rússa í júlímánuði Herinn sé reiðubúinn að tortíma Íran verði Trump ráðinn af dögum Handtekinn grunaður um morðið á fyrrverandi ráðherra Geta fengið sekt vegna ávanabindandi hönnunar Rannsaka andlát fyrrverandi ráðherra sem morð Heimsins frægasti refill fluttur til Bretlands Lést er hún fagnaði sigri Frakka Le Pen hvergi af baki dottin og stefnir ótrauð á forsetahöllina Hefur svo gott sem tryggt sér forsætisráðherrastólinn Tólf látnir í skógareldum í suðurhluta Spánar Robinson hafi lýst eftirsjá Þúsundir fylgja æðstaklerkinum til grafar í skugga árása Þurfti að lenda flugvél eftir að kennarinn stökk út og hrapaði til bana Orkuskortur í kjölfar árása: Stjórnvöld í Rússlandi banna útflutning á dísilolíu Árásir á báða bóga og umferð um sundið dregst saman Kornabarn reyndist á lífi í líkhúsi „Ef það gerist aftur mun þetta versna til muna!“ Boðar fleiri árásir Sjá meira