Ef fyrirtæki nota AI til að fækka fólki, eru þau að hugsa of smátt Vaka Ágústsdóttir skrifar 1. júní 2026 15:00 Gervigreindin mun breyta vinnumarkaðnum — en stærsta tækifærið felst ekki í niðurskurði, heldur í vexti. Fyrirtæki sem sjá hana eingöngu sem sparnaðartæki missa af stærri myndinni. Það er mikið talað um áhrif gervigreindar á vinnumarkaðinn. Hún á að auka skilvirkni, spara tíma, einfalda ferla og — í sumum tilfellum — leysa ákveðin störf af hólmi. Og já, hún mun gera það. Það væri óraunhæft að halda öðru fram. Tæknin hefur alltaf breytt vinnumarkaðnum. Við hættum að þurfa að hringja í klukkuna til að stilla úrið. Símaskrár hurfu. Internetið umbreytti því hvernig við finnum upplýsingar, eigum samskipti og veitum þjónustu. Sjálfvirknin hefur í áratugi tekið yfir endurtekin verkefni. Gervigreindin er einfaldlega næsta skref í þeirri þróun. En umræðan er oft of þröng. Of mörg fyrirtæki virðast fyrst og fremst horfa á gervigreind sem leið til að fækka starfsfólki, skera niður launakostnað og gera meira með færri höndum. Það getur skilað árangri til skamms tíma, en sem langtímastefna er það takmarkað sjónarhorn. Raunverulegt tækifæri gervigreindar snýst ekki um að gera það sama með færra fólki. Það snýst um að geta gert meira. Fyrirtæki sem nýta gervigreind vel geta þjónustað viðskiptavini hraðar og betur, tekið betri ákvarðanir og þróað nýjar vörur og þjónustu með meiri hraða en áður. Þau geta losað starfsfólk undan verkefnum sem skapa lítið virði og nýtt tímann í það sem skiptir raunverulega máli: samskipti, lausn flókinna vandamála, sköpun, gæði og uppbyggingu trausts. Það verða verðmætin verða til. Þegar fyrirtæki nálgast gervigreind spyrja mörg: „Hvað getum við látið AI gera í staðinn fyrir fólk?“ Sú spurning leiðir nánast óhjákvæmilega til niðurskurðar. Betri spurning er: „Hvað getum við gert meira — eða betur — ef fólkið okkar fær AI sem verkfæri?“ Þetta er ekki bara orðalag. Þetta er gjörólík hugsun. Fyrri spurningin snýst um að minnka. Seinni snýst um að vaxa. Höfundur er sérfræðingur í mannauðsmálum með meistaragráðu í vinnusálfræði og stofnandi VÁ Ráðgjafar. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Gervigreind Vinnumarkaður Tækni Mest lesið Er í alvöru engin þörf á að laga Ísland? Þórður Snær Júlíusson Skoðun Börnin sem mæta afgangi Jón Ferdínand Estherarson Skoðun Sniðgöngum öll Ragnhildur Hólmgeirsdóttir,Hólmfríður Jónsdóttir,Daníel Þór Bjarnason,Oddný Björg Rafnsdóttir,Salvör Gullbrá Þórarinsdóttir,Þorbjörg Ída Ívarsdóttir Skoðun Takk Inga Sæland Jónína Björk Óskarsdóttir Skoðun Opið bréf til Landssamtaka lífeyrissjóða Kjartan Björgvinsson Skoðun Að virða niðurstöðu sem manni líkar ekki Erna Bjarnadóttir Skoðun Ef börnin eru ekki vandamálið, hvað er þá að? Birgir Hrafn Birgisson Skoðun Helmingsafsláttur af mennskunni Arndís Þórarinsdóttir Skoðun Leiðin út úr PISA-lægðinni Björn Brynjúlfur Björnsson Skoðun Getum við plís lagt niður Fjölmiðlanefnd Daníel Hjörvar Guðmundsson Skoðun Skoðun Skoðun Já heilbrigðisráðherra - sóknarfærin eru mörg þegar kemur að lýðheilsu barna Halla Þorvaldsdóttir skrifar Skoðun Að PISA upp í vindinn – getur gervigreind þýtt námsefni fyrir börn? Steinþór Steingrímsson skrifar Skoðun Öldungaráð Reykjavíkurborgar tekið úr sambandi Viðar Eggertsson skrifar Skoðun Stöðugleiki á leigumarkaði Benedikt S. Benediktsson skrifar Skoðun Hálfsársuppgjör staðfestir áhyggjur af fjármálum Seltjarnarness Kristinn Ólafsson skrifar Skoðun 5,2% gjaldahækkanir – skýr skilaboðin inn á vinnumarkaðinn Bryndís Haraldsdóttir skrifar Skoðun Hvað gætum við gert fyrir 112 milljarða? Dagur B. Eggertsson skrifar Skoðun Hamingjuóskir til allra sem sögðu nei Einar Helgason skrifar Skoðun Þegar allt fer aftur á fullt – munum eftir fólkinu Ingunn Björk Vilhjálmsdóttir skrifar Skoðun Börnin sem mæta afgangi Jón Ferdínand Estherarson skrifar Skoðun Læsi er sameiginleg ábyrgð og fjárfesting til framtíðar Sædís Ósk Harðardóttir skrifar Skoðun PISA - Viljum við árangur án erfiðisins? Hjálmar Bogi Hafliðason skrifar Skoðun Hvers eiga fatlaðir og foreldrar þeirra að gjalda? Margrét Össurardóttir skrifar Skoðun Alvöru eða sérhæfðir kennarar Svava Björg Mörk skrifar Skoðun Er í alvöru engin þörf á að laga Ísland? Þórður Snær Júlíusson skrifar Skoðun Sniðgöngum öll Ragnhildur Hólmgeirsdóttir,Hólmfríður Jónsdóttir,Daníel Þór Bjarnason,Oddný Björg Rafnsdóttir,Salvör Gullbrá Þórarinsdóttir,Þorbjörg Ída Ívarsdóttir skrifar Skoðun Getum við plís lagt niður Fjölmiðlanefnd Daníel Hjörvar Guðmundsson skrifar Skoðun Gulur september – styðjum hvert annað Soffía Magnúsdóttir skrifar Skoðun Hatur í garð gyðinga Árni Már Jensson skrifar Skoðun Samtal getur bjargað lífi Alma D. Möller skrifar Skoðun Erum við Íslendingar hópheimskir? Ragnar Thorarensen skrifar Skoðun 200 milljarðar – og við getum gert betur Pétur Óskarsson skrifar Skoðun Hallalaus fjárlög – en á kostnað hverra? Rósa Björk Brynjólfsdóttir skrifar Skoðun Leiðin út úr PISA-lægðinni Björn Brynjúlfur Björnsson skrifar Skoðun Gæfan sem við tökum ekki eftir Gunnar Salvarsson skrifar Skoðun Opið bréf til Landssamtaka lífeyrissjóða Kjartan Björgvinsson skrifar Skoðun Ef börnin eru ekki vandamálið, hvað er þá að? Birgir Hrafn Birgisson skrifar Skoðun Gulur september, bylting fíflanna Jóna Hlíf Halldórsdóttir skrifar Skoðun Kominn tími til að tengja Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir skrifar Skoðun Orðaval mótar líðan okkar og upplifun Ingrid Kuhlman skrifar Sjá meira
Gervigreindin mun breyta vinnumarkaðnum — en stærsta tækifærið felst ekki í niðurskurði, heldur í vexti. Fyrirtæki sem sjá hana eingöngu sem sparnaðartæki missa af stærri myndinni. Það er mikið talað um áhrif gervigreindar á vinnumarkaðinn. Hún á að auka skilvirkni, spara tíma, einfalda ferla og — í sumum tilfellum — leysa ákveðin störf af hólmi. Og já, hún mun gera það. Það væri óraunhæft að halda öðru fram. Tæknin hefur alltaf breytt vinnumarkaðnum. Við hættum að þurfa að hringja í klukkuna til að stilla úrið. Símaskrár hurfu. Internetið umbreytti því hvernig við finnum upplýsingar, eigum samskipti og veitum þjónustu. Sjálfvirknin hefur í áratugi tekið yfir endurtekin verkefni. Gervigreindin er einfaldlega næsta skref í þeirri þróun. En umræðan er oft of þröng. Of mörg fyrirtæki virðast fyrst og fremst horfa á gervigreind sem leið til að fækka starfsfólki, skera niður launakostnað og gera meira með færri höndum. Það getur skilað árangri til skamms tíma, en sem langtímastefna er það takmarkað sjónarhorn. Raunverulegt tækifæri gervigreindar snýst ekki um að gera það sama með færra fólki. Það snýst um að geta gert meira. Fyrirtæki sem nýta gervigreind vel geta þjónustað viðskiptavini hraðar og betur, tekið betri ákvarðanir og þróað nýjar vörur og þjónustu með meiri hraða en áður. Þau geta losað starfsfólk undan verkefnum sem skapa lítið virði og nýtt tímann í það sem skiptir raunverulega máli: samskipti, lausn flókinna vandamála, sköpun, gæði og uppbyggingu trausts. Það verða verðmætin verða til. Þegar fyrirtæki nálgast gervigreind spyrja mörg: „Hvað getum við látið AI gera í staðinn fyrir fólk?“ Sú spurning leiðir nánast óhjákvæmilega til niðurskurðar. Betri spurning er: „Hvað getum við gert meira — eða betur — ef fólkið okkar fær AI sem verkfæri?“ Þetta er ekki bara orðalag. Þetta er gjörólík hugsun. Fyrri spurningin snýst um að minnka. Seinni snýst um að vaxa. Höfundur er sérfræðingur í mannauðsmálum með meistaragráðu í vinnusálfræði og stofnandi VÁ Ráðgjafar.
Sniðgöngum öll Ragnhildur Hólmgeirsdóttir,Hólmfríður Jónsdóttir,Daníel Þór Bjarnason,Oddný Björg Rafnsdóttir,Salvör Gullbrá Þórarinsdóttir,Þorbjörg Ída Ívarsdóttir Skoðun
Skoðun Já heilbrigðisráðherra - sóknarfærin eru mörg þegar kemur að lýðheilsu barna Halla Þorvaldsdóttir skrifar
Skoðun Að PISA upp í vindinn – getur gervigreind þýtt námsefni fyrir börn? Steinþór Steingrímsson skrifar
Skoðun Hálfsársuppgjör staðfestir áhyggjur af fjármálum Seltjarnarness Kristinn Ólafsson skrifar
Skoðun Sniðgöngum öll Ragnhildur Hólmgeirsdóttir,Hólmfríður Jónsdóttir,Daníel Þór Bjarnason,Oddný Björg Rafnsdóttir,Salvör Gullbrá Þórarinsdóttir,Þorbjörg Ída Ívarsdóttir skrifar
Sniðgöngum öll Ragnhildur Hólmgeirsdóttir,Hólmfríður Jónsdóttir,Daníel Þór Bjarnason,Oddný Björg Rafnsdóttir,Salvör Gullbrá Þórarinsdóttir,Þorbjörg Ída Ívarsdóttir Skoðun