Vel tengd höfuðborg Birkir Ingibjartsson skrifar 5. maí 2026 06:46 Höfuðborgarsvæðið hefur vaxið hratt á síðustu áratugum og áhrif þess teygja sig sífellt lengra út fyrir borgarmörkin. Sú þróun er ekki tilviljun heldur endurspeglar breytt samfélag og aukinn hreyfanleika milli atvinnu- og búsetusvæða. Í dag er svo komið að suðvesturhorn landsins er smám saman að verða eitt samverkandi þéttbýlissvæði. Þessi staða kallar á skýra og heildstæða stefnu í skipulagi og samgöngum, þar sem horft er til svæðisins sem ein heild. Ein af forsendum þess að þessi þróun haldi áfram er að samgönguinnviðir fylgi eftir með öruggum og aðgengilegum tengingum milli svæða. Fjárfesting í fjölbreyttum og skilvirkum samgöngum er nauðsynlegar. Það á bæði við um vegakerfið og almenningssamgöngur, sem gegna mikilvægu hlutverki í sjálfbærri borgarþróun. Sundabraut er lykilframkvæmd í að tengja höfuðborgarsvæðið og Vesturland betur saman og létta á umferð innan austurhluta borgarinnar. Sundabraut þarf þó að vera framkvæmd af ábyrgð og taka mið af hagsmunum Reykjavíkur og borgarbúa. Samráð við íbúa nærliggjandi hverfa skiptir miklu máli og mikilvægt að sjónarmið þeirra fái vægi við mótun verkefnisins. Þannig verður lausnin ekki aðeins tæknilega góð heldur einnig Reykjavík til framdráttar. Suðurnesin gegna einnig stóru hlutverki í þessari heildarmynd. Þar er að finna fjölmennasta þéttbýlissvæði landsins utan höfuðborgarsvæðisins, auk þess sem svæðið hýsir helsta alþjóðaflugvöll landsins. Tengingar milli Suðurnesja og Reykjavíkur þurfa því að vera bæði öflugar og fjölbreyttar. Sérstök áhersla ætti að vera lögð á að efla almenningssamgöngur milli þessara svæða, sem myndi draga úr umferðarálagi og umhverfisáhrifum og auka lífsgæði þeirra sem ferðast daglega á milli. Í mínum huga eru hugmyndir um lestarsamgöngur milli Reykjavíkur og Keflavíkurflugvallar ekki draumórar heldur lausn sem þarf að fara skoða af alvöru á komandi kjörtímabili. Það er ekki hægt að tala um samgöngur til og frá höfuðborgarsvæðinu án þess að ræða Reykjavíkurflugvöll. Líkt og íbúasamtökin Hljóðmörk hafa bent á með skeleggum málflutningi sínum þá hefur ónæði af óþarfa flugi aukist á síðustu 10 árum. Er þá átt við ónæði af flugi frá einkaþotum, útsýnisþyrlum og kennsluflugi. Við viljum draga úr þessari óþarfa flugumferð um Reykjavíkurflugvöll og þeim neikvæðu áhrifum sem hún hefur á öryggi, heilsu og lífsgæði íbúa höfuðborgarsvæðisins. Einkaþotur ætti að flytja sem fyrst til Keflavíkur og útsýnisflug þyrla viljum við út fyrir borgarmörkin. Hvað kennsluflugið varðar þarf að ná betra jafnvægi um það innan hvaða ramma sú starfsemi starfar. Með markvissum aðgerðum má skapa betra jafnvægi milli starfsemi vallarins og hagsmuna þeirra sem búa og starfa í borginni. Svo þurfum við auðvitað að halda áfram leit að nýju flugvallarstæði fyrir innanlandsflug. Það er bæði hagur borgarbúa og flugsamfélagsins. Framtíð höfuðborgarsvæðisins og nágrennis þess ræðst af því hvernig tekst að samræma vöxt, skipulag og samgöngur. Með skýrri stefnu, samráði og markvissri uppbyggingu innviða eru hér allar forsendur til staðar að byggja upp vel tengt og sjálfbært borgarsamfélag, þar sem ólík svæði vinna saman sem ein sterk heild. Horfum til framtíðar. Höfundur skipar 8. sæti á lista Samfylkingarinnar fyrir borgarstjórnarkosningarnar í vor. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Skoðun: Sveitarstjórnarkosningar 2026 Samfylkingin Birkir Ingibjartsson Reykjavík Mest lesið Gleðilegan dag læsis Auður Soffíu Björgvinsdóttir Skoðun Hjartaendurhæfing er fjárfesting Kristín E. Hólmgeirsdóttir,María Barbara Árnadóttir Skoðun Hvenær hættum við að vera þjóð? Jón Pétur Zimsen Skoðun Stækkum kökuna í stað þess að sneiða hana þynnra Rannveig Grétarsdóttir Skoðun Engin miskunn hjá Reykjavíkurborg Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir Skoðun Fjárfestum í heilsu – Alþjóðlegur dagur sjúkraþjálfunar Gunnlaugur Már Briem Skoðun Hvaða gervigreind og skýjaþjónustur mega opinberir aðilar nota? Karl Thoroddsen Skoðun Þrautseigja í framlínunni Sigríður Björk Þormar Skoðun Sjálfbærni í heimi glötunar Kristján Logason Skoðun Öryggisnet í 90 ár! Unnur Sverrisdóttir Skoðun Skoðun Skoðun Við vissum að þetta myndi gerast Íris E. Gísladóttir skrifar Skoðun Betri gögn, minni stjórnsýsla? Karl Steinar Óskarsson skrifar Skoðun Eru tómstundir allra? Margrét Júlía Rafnsdóttir skrifar Skoðun Öryggisnet í 90 ár! Unnur Sverrisdóttir skrifar Skoðun Þrautseigja í framlínunni Sigríður Björk Þormar skrifar Skoðun Hjartaendurhæfing er fjárfesting Kristín E. Hólmgeirsdóttir,María Barbara Árnadóttir skrifar Skoðun Hvaða gervigreind og skýjaþjónustur mega opinberir aðilar nota? Karl Thoroddsen skrifar Skoðun Hvenær hættum við að vera þjóð? Jón Pétur Zimsen skrifar Skoðun Hver ertu þegar yfirmaðurinn fer út úr herberginu? Valerio Gargiulo skrifar Skoðun Fjárfestum í heilsu – Alþjóðlegur dagur sjúkraþjálfunar Gunnlaugur Már Briem skrifar Skoðun Varnir frá 2019, ógnir frá 2026 Sigvaldi Einarsson skrifar Skoðun Hvað varð um það að vilja betri heim? Indriði Þröstur Gunnlaugsson skrifar Skoðun Sjálfbærni í heimi glötunar Kristján Logason skrifar Skoðun Ert þú kannski frábær í ofbeldisforvörnum barna? Alfa Dröfn Jóhannsdóttir skrifar Skoðun Bókun 35, ESA og stjórnarskrá Íslands — hvenær verður EES samningurinn stjórnarskrárlega ólýðræðislegur? Eggert Guðmundsson skrifar Skoðun Gleðilegan dag læsis Auður Soffíu Björgvinsdóttir skrifar Skoðun Engin miskunn hjá Reykjavíkurborg Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir skrifar Skoðun Brjóstagjöf er svoddan streð… Íris Erlingsdóttir skrifar Skoðun Stækkum kökuna í stað þess að sneiða hana þynnra Rannveig Grétarsdóttir skrifar Skoðun Er þetta ásættanleg frammistaða íslenskrar stjórnsýslu? Þorsteinn Narfason skrifar Skoðun Forsjálni því þetta reddast ekki Gunnar Hersveinn skrifar Skoðun Flokkur fólksins og fjárlögin Sigurjón Þórðarson skrifar Skoðun Svargrein við grein Hauks Arnþórssonar Jón Sigurgeirsson skrifar Skoðun Sjálfstæðisflokkurinn og Bókun 35. Fullveldi eftir hentugleikum? Júlíus Valsson skrifar Skoðun Hvar er náungakærleikurinn? Steindór J. Erlingsson skrifar Skoðun Það sem gerist þegar við segjum frá Olga Björt Þórðardóttir skrifar Skoðun Brýtur innviðaráðherra lög, aftur? Örvar Marteinsson skrifar Skoðun Ekkert okkar á að ganga þennan veg eitt Hólmfríður Jennýjar Árnadóttir skrifar Skoðun Kerfið sem sýndarveruleiki Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Erum við að grafa undan lýðræðinu? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Sjá meira
Höfuðborgarsvæðið hefur vaxið hratt á síðustu áratugum og áhrif þess teygja sig sífellt lengra út fyrir borgarmörkin. Sú þróun er ekki tilviljun heldur endurspeglar breytt samfélag og aukinn hreyfanleika milli atvinnu- og búsetusvæða. Í dag er svo komið að suðvesturhorn landsins er smám saman að verða eitt samverkandi þéttbýlissvæði. Þessi staða kallar á skýra og heildstæða stefnu í skipulagi og samgöngum, þar sem horft er til svæðisins sem ein heild. Ein af forsendum þess að þessi þróun haldi áfram er að samgönguinnviðir fylgi eftir með öruggum og aðgengilegum tengingum milli svæða. Fjárfesting í fjölbreyttum og skilvirkum samgöngum er nauðsynlegar. Það á bæði við um vegakerfið og almenningssamgöngur, sem gegna mikilvægu hlutverki í sjálfbærri borgarþróun. Sundabraut er lykilframkvæmd í að tengja höfuðborgarsvæðið og Vesturland betur saman og létta á umferð innan austurhluta borgarinnar. Sundabraut þarf þó að vera framkvæmd af ábyrgð og taka mið af hagsmunum Reykjavíkur og borgarbúa. Samráð við íbúa nærliggjandi hverfa skiptir miklu máli og mikilvægt að sjónarmið þeirra fái vægi við mótun verkefnisins. Þannig verður lausnin ekki aðeins tæknilega góð heldur einnig Reykjavík til framdráttar. Suðurnesin gegna einnig stóru hlutverki í þessari heildarmynd. Þar er að finna fjölmennasta þéttbýlissvæði landsins utan höfuðborgarsvæðisins, auk þess sem svæðið hýsir helsta alþjóðaflugvöll landsins. Tengingar milli Suðurnesja og Reykjavíkur þurfa því að vera bæði öflugar og fjölbreyttar. Sérstök áhersla ætti að vera lögð á að efla almenningssamgöngur milli þessara svæða, sem myndi draga úr umferðarálagi og umhverfisáhrifum og auka lífsgæði þeirra sem ferðast daglega á milli. Í mínum huga eru hugmyndir um lestarsamgöngur milli Reykjavíkur og Keflavíkurflugvallar ekki draumórar heldur lausn sem þarf að fara skoða af alvöru á komandi kjörtímabili. Það er ekki hægt að tala um samgöngur til og frá höfuðborgarsvæðinu án þess að ræða Reykjavíkurflugvöll. Líkt og íbúasamtökin Hljóðmörk hafa bent á með skeleggum málflutningi sínum þá hefur ónæði af óþarfa flugi aukist á síðustu 10 árum. Er þá átt við ónæði af flugi frá einkaþotum, útsýnisþyrlum og kennsluflugi. Við viljum draga úr þessari óþarfa flugumferð um Reykjavíkurflugvöll og þeim neikvæðu áhrifum sem hún hefur á öryggi, heilsu og lífsgæði íbúa höfuðborgarsvæðisins. Einkaþotur ætti að flytja sem fyrst til Keflavíkur og útsýnisflug þyrla viljum við út fyrir borgarmörkin. Hvað kennsluflugið varðar þarf að ná betra jafnvægi um það innan hvaða ramma sú starfsemi starfar. Með markvissum aðgerðum má skapa betra jafnvægi milli starfsemi vallarins og hagsmuna þeirra sem búa og starfa í borginni. Svo þurfum við auðvitað að halda áfram leit að nýju flugvallarstæði fyrir innanlandsflug. Það er bæði hagur borgarbúa og flugsamfélagsins. Framtíð höfuðborgarsvæðisins og nágrennis þess ræðst af því hvernig tekst að samræma vöxt, skipulag og samgöngur. Með skýrri stefnu, samráði og markvissri uppbyggingu innviða eru hér allar forsendur til staðar að byggja upp vel tengt og sjálfbært borgarsamfélag, þar sem ólík svæði vinna saman sem ein sterk heild. Horfum til framtíðar. Höfundur skipar 8. sæti á lista Samfylkingarinnar fyrir borgarstjórnarkosningarnar í vor.
Skoðun Bókun 35, ESA og stjórnarskrá Íslands — hvenær verður EES samningurinn stjórnarskrárlega ólýðræðislegur? Eggert Guðmundsson skrifar