Stytting vinnuvikunnar í Reykjavík tekin út í umferðartöfum Ari Edwald skrifar 30. apríl 2026 12:16 Við stöndum því frammi fyrir þeirri stöðu að umferðartafir í Reykjavík eru orðnar sambærilegar við Kaupmannahöfn og litlu minni en í París og London. Þetta eru ekki bara óþægindi, þetta er gríðarlegt efnahagslegt tjón. Árlegur kostnaður vegna umferðartafa er metinn nálægt 100 milljörðum króna. Að óbreyttu er gert ráð fyrir að tafir aukist um 30–60% á næstu tíu árum. Þetta þýðir í reynd að stór hluti þeirra kjarabóta sem samið hefur verið um í styttingu vinnuvikunnar fer einfaldlega í súginn. Borgarlínan er dýr lausn sem leysir ekki vandann Þrátt fyrir þessa stöðu er haldið áfram með útfærslu Borgarlínunar í upplýsingaóreiðu og þvert á alla skynsemi. Samkvæmt nýjustu áætlunum kostar verkefnið um 136 milljarða króna, en þetta eru bara fyrstu tölur sem eiga eftir að hækka. Þær jafngilda samt um 16,3 milljónum króna á hvern notanda almenningssamgangna í dag. Hagfræðilegt mat bendir til neikvæðrar arðsemi upp á um 210 milljarða króna og það sem verra er að jafnvel með Borgarlínunni er gert ráð fyrir meiri umferðartöfum þegar framkvæmdum lýkur. Á sama tíma á að fækka almennum akreinum til að rýma fyrir sérakreinum sem þýðir einfaldlega meiri tafir fyrir meginþorra fólks með tilheyrandi samfélagslegri sóun. Hver borgar reikninginn? Fjármögnun verkefnisins er mjög óljós en ljóst að hún mun kalla á stóraukna skattheimtu, enda um að ræða eina stærstu opinberu framkvæmd í sögu landsins. Í raun er hér verið að leggja til að færa hundruð milljarða frá skattgreiðendum til tiltölulega lítils hóps notenda byggt á óraunhæfum forsendum um notkun. Komandi kynslóðir sitja svo uppi með himin háan rekstrarkostnað. Raunhæfari leið Ástæðan fyrir andstöðu Miðflokksins er einföld. Það er verið að verja hugmynd vegna þess að of miklu hefur þegar verið fórnað í hana en ekki vegna þess að hún sé góð. Við teljum vafalaust að hægt sé að ná betri árangri fyrir mun minna fé og á styttri tíma. Við leggjum til að: bæta núverandi strætókerfi með aukinni tíðni setja forgangsakreinar hægra megin við umferð veita strætó forgang með snjallljósastýringu Áætlaður kostnaður er fjórðungur til þriðjungur af Borgarlínunni. Að auki viljum við prófa tímabundið að fella niður fargjöld til að auka notkun og styðja við raunverulega hvata í stað þvingana. Horfa fram á veginn en ekki aftur í tímann Samgöngur eru að taka hröðum breytingum. Snjallstýring umferðar og sjálfkeyrandi ökutæki eru þegar orðin raunveruleiki víða erlendis og þróast mjög hratt. Í því ljósi er óábyrgt að festa höfuðborgarsvæðið í dýru og ósveigjanlegu kerfi sem byggir á forsendum gærdagsins. Það eru ekki rök að halda áfram á óbreyttri leið þó það sé búið að eyða 10 árum í glærukynningar. Við eigum að halda valkostum opnum, ekki þrengja að þeim. Val sem skiptir máli Við stöndum frammi fyrir skýru vali. Að halda áfram á sömu braut með auknum töfum, auknum kostnaði og minni lífsgæðum. Eða að velja skynsamari, hagkvæmari og sveigjanlegri lausnir. Það er ekki skortur á hugmyndum sem er vandamálið. Það er skortur á vilja til að endurskoða rangar ákvarðanir. Höfundur er oddviti Miðflokksins í Reykjavík. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Skoðun: Sveitarstjórnarkosningar 2026 Ari Edwald Mest lesið Er Ísland orðið of dýrt fyrir venjulegt líf? Valerio Gargiulo Skoðun ESB fyrir elítuna – eða almenning í landinu? Dagbjört Hákonardóttir Skoðun Hvenær heyrði hann já? Helga Benediktsdóttir Skoðun Framúrakstur á ekki að ráðast af þolinmæði og heppni Hólmar Erlu Svansson Skoðun Barn lemur sig í andlitið með hamri – hvað er til ráða? Þórdís Elva Þorvaldsdóttir,Benedikta Sörensen Skoðun Hvenær ber læknir ábyrgð á mistökum annarra? Það þarf að áfrýja héraðsdómi í plastbarkamálinu Gunnar Ármannsson Skoðun Þarf Ísland að vera dýrasta land í heimi? Þórður Snær Júlíusson Skoðun Skæri fyrir örvhenta Þórgunnur Oddsdóttir Skoðun Að skrúfa í sundur flugvél á flugi Eggert Sigurbergsson Skoðun Hér kemur staðreynd: það er ekki til neinn Evrópuher Óðinn Freyr Baldursson Skoðun Skoðun Skoðun Umhvefisvænn Söngvari óskast Guðmunda G. Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Hvenær ber læknir ábyrgð á mistökum annarra? Það þarf að áfrýja héraðsdómi í plastbarkamálinu Gunnar Ármannsson skrifar Skoðun Barn lemur sig í andlitið með hamri – hvað er til ráða? Þórdís Elva Þorvaldsdóttir,Benedikta Sörensen skrifar Skoðun Velsæld og hagsæld - breytum mælikvörðunum Ásgeir Brynjar Torfason,Birna Björnsdóttir,Birna Björnsdóttir,Guðmundur Steingrímsson,Hildur Harðardóttir,Kristín Vala Ragnarsdóttir,Sigríður Kristín Hrafnkelsdóttir,Silja Elvarsdóttir,Svandís Egilsdóttir,Tinna Jóhannsdóttir skrifar Skoðun Hvenær heyrði hann já? Helga Benediktsdóttir skrifar Skoðun Framúrakstur á ekki að ráðast af þolinmæði og heppni Hólmar Erlu Svansson skrifar Skoðun Skæri fyrir örvhenta Þórgunnur Oddsdóttir skrifar Skoðun Þegar þögn laganna verður að banni Bergur Hauksson skrifar Skoðun Ljósmyndin á öld lögvakans Kristján Loftsson skrifar Skoðun Af hverju heldur Gigtarfélagið fjölskylduhátíð? Stefán Magnússon skrifar Skoðun Er Ísland orðið of dýrt fyrir venjulegt líf? Valerio Gargiulo skrifar Skoðun Kosningaþynnkan: Gervigreind er svarið við hækkandi álögum Björgmundur Örn Guðmundsson skrifar Skoðun ESB fyrir elítuna – eða almenning í landinu? Dagbjört Hákonardóttir skrifar Skoðun Hvert er virði hins ómetanlega? - Listir varðveita mennskuna. Anna Rún Tryggvadóttir skrifar Skoðun Að skapa heilrænt samfélag einstaklinga frá mörgum löndum jarðar Matthildur Björnsdóttir skrifar Skoðun Að skrúfa í sundur flugvél á flugi Eggert Sigurbergsson skrifar Skoðun Auðvaldið, popúlismi, hestaskeifan & ESB Kristján Reykjalín Vigfússon skrifar Skoðun Þarf Ísland að vera dýrasta land í heimi? Þórður Snær Júlíusson skrifar Skoðun Hér kemur staðreynd: það er ekki til neinn Evrópuher Óðinn Freyr Baldursson skrifar Skoðun Nágrannakærleikur í arkitektúr samanber náungakærleikur Halldóra Arnardóttir skrifar Skoðun Alþjóðasamstarf í umhverfismálum: ESB sem drifkraftur lausna Sveinn Atli Gunnarsson skrifar Skoðun Að kjósa tækifæri, eða hafna því Sigurjón Njarðarson skrifar Skoðun ESB-Pakkinn Guðmunda G. Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Gat þess ekki að við myndum borga brúsann Hjörtur J. Guðmundsson. skrifar Skoðun Friður á Segulfirði Bjarni Karlsson skrifar Skoðun Vindorkan – ný fjármálabóla í ríkjum ESB? Júlíus Valsson skrifar Skoðun Skipulag, ábyrgð og meirihlutamyndun Marta Rut Ólafsdóttir,Lárus Jónsson skrifar Skoðun Enginn kaus Bjarna eða Brynjar Gunnar Salvarsson skrifar Skoðun Hvað myndir þú gera við auka milljón á ári? Ása Berglind Hjálmarsdóttir skrifar Skoðun Galin skattheimta ríkisstjórnarinnar Bjarnheiður Hallsdóttir skrifar Sjá meira
Við stöndum því frammi fyrir þeirri stöðu að umferðartafir í Reykjavík eru orðnar sambærilegar við Kaupmannahöfn og litlu minni en í París og London. Þetta eru ekki bara óþægindi, þetta er gríðarlegt efnahagslegt tjón. Árlegur kostnaður vegna umferðartafa er metinn nálægt 100 milljörðum króna. Að óbreyttu er gert ráð fyrir að tafir aukist um 30–60% á næstu tíu árum. Þetta þýðir í reynd að stór hluti þeirra kjarabóta sem samið hefur verið um í styttingu vinnuvikunnar fer einfaldlega í súginn. Borgarlínan er dýr lausn sem leysir ekki vandann Þrátt fyrir þessa stöðu er haldið áfram með útfærslu Borgarlínunar í upplýsingaóreiðu og þvert á alla skynsemi. Samkvæmt nýjustu áætlunum kostar verkefnið um 136 milljarða króna, en þetta eru bara fyrstu tölur sem eiga eftir að hækka. Þær jafngilda samt um 16,3 milljónum króna á hvern notanda almenningssamgangna í dag. Hagfræðilegt mat bendir til neikvæðrar arðsemi upp á um 210 milljarða króna og það sem verra er að jafnvel með Borgarlínunni er gert ráð fyrir meiri umferðartöfum þegar framkvæmdum lýkur. Á sama tíma á að fækka almennum akreinum til að rýma fyrir sérakreinum sem þýðir einfaldlega meiri tafir fyrir meginþorra fólks með tilheyrandi samfélagslegri sóun. Hver borgar reikninginn? Fjármögnun verkefnisins er mjög óljós en ljóst að hún mun kalla á stóraukna skattheimtu, enda um að ræða eina stærstu opinberu framkvæmd í sögu landsins. Í raun er hér verið að leggja til að færa hundruð milljarða frá skattgreiðendum til tiltölulega lítils hóps notenda byggt á óraunhæfum forsendum um notkun. Komandi kynslóðir sitja svo uppi með himin háan rekstrarkostnað. Raunhæfari leið Ástæðan fyrir andstöðu Miðflokksins er einföld. Það er verið að verja hugmynd vegna þess að of miklu hefur þegar verið fórnað í hana en ekki vegna þess að hún sé góð. Við teljum vafalaust að hægt sé að ná betri árangri fyrir mun minna fé og á styttri tíma. Við leggjum til að: bæta núverandi strætókerfi með aukinni tíðni setja forgangsakreinar hægra megin við umferð veita strætó forgang með snjallljósastýringu Áætlaður kostnaður er fjórðungur til þriðjungur af Borgarlínunni. Að auki viljum við prófa tímabundið að fella niður fargjöld til að auka notkun og styðja við raunverulega hvata í stað þvingana. Horfa fram á veginn en ekki aftur í tímann Samgöngur eru að taka hröðum breytingum. Snjallstýring umferðar og sjálfkeyrandi ökutæki eru þegar orðin raunveruleiki víða erlendis og þróast mjög hratt. Í því ljósi er óábyrgt að festa höfuðborgarsvæðið í dýru og ósveigjanlegu kerfi sem byggir á forsendum gærdagsins. Það eru ekki rök að halda áfram á óbreyttri leið þó það sé búið að eyða 10 árum í glærukynningar. Við eigum að halda valkostum opnum, ekki þrengja að þeim. Val sem skiptir máli Við stöndum frammi fyrir skýru vali. Að halda áfram á sömu braut með auknum töfum, auknum kostnaði og minni lífsgæðum. Eða að velja skynsamari, hagkvæmari og sveigjanlegri lausnir. Það er ekki skortur á hugmyndum sem er vandamálið. Það er skortur á vilja til að endurskoða rangar ákvarðanir. Höfundur er oddviti Miðflokksins í Reykjavík.
Barn lemur sig í andlitið með hamri – hvað er til ráða? Þórdís Elva Þorvaldsdóttir,Benedikta Sörensen Skoðun
Hvenær ber læknir ábyrgð á mistökum annarra? Það þarf að áfrýja héraðsdómi í plastbarkamálinu Gunnar Ármannsson Skoðun
Skoðun Hvenær ber læknir ábyrgð á mistökum annarra? Það þarf að áfrýja héraðsdómi í plastbarkamálinu Gunnar Ármannsson skrifar
Skoðun Barn lemur sig í andlitið með hamri – hvað er til ráða? Þórdís Elva Þorvaldsdóttir,Benedikta Sörensen skrifar
Skoðun Velsæld og hagsæld - breytum mælikvörðunum Ásgeir Brynjar Torfason,Birna Björnsdóttir,Birna Björnsdóttir,Guðmundur Steingrímsson,Hildur Harðardóttir,Kristín Vala Ragnarsdóttir,Sigríður Kristín Hrafnkelsdóttir,Silja Elvarsdóttir,Svandís Egilsdóttir,Tinna Jóhannsdóttir skrifar
Skoðun Kosningaþynnkan: Gervigreind er svarið við hækkandi álögum Björgmundur Örn Guðmundsson skrifar
Skoðun Hvert er virði hins ómetanlega? - Listir varðveita mennskuna. Anna Rún Tryggvadóttir skrifar
Skoðun Að skapa heilrænt samfélag einstaklinga frá mörgum löndum jarðar Matthildur Björnsdóttir skrifar
Skoðun Alþjóðasamstarf í umhverfismálum: ESB sem drifkraftur lausna Sveinn Atli Gunnarsson skrifar
Barn lemur sig í andlitið með hamri – hvað er til ráða? Þórdís Elva Þorvaldsdóttir,Benedikta Sörensen Skoðun
Hvenær ber læknir ábyrgð á mistökum annarra? Það þarf að áfrýja héraðsdómi í plastbarkamálinu Gunnar Ármannsson Skoðun