Má lækka skatta? Helgi Brynjarsson skrifar 3. apríl 2026 07:01 Í vikunni kynnti Sjálfstæðisflokkurinn tillögur sínar að umbótum í efnahagsmálum, sem innihélt hugmyndir flokksins um víðtækar skattalækkanir, hagræðingar og takmörkun á umsvifum hins opinbera. Það var kærkomin tilbreyting að sjá slíkar tillögur, sérstaklega fyrir okkur sem hafa rennt yfir fjármálaáætlun ríkisstjórnarinnar þar sem allt önnur hugmyndafræði ræður ríkjum. Þó var ekki öllum skemmt. Geðshræring á stjórnarheimilinu Ákveðin taugaveiklun virðist hafa gripið um sig á meðal stjórnarliða á Alþingi vegna tillagna Sjálfstæðisflokksins, þá sérstaklega hjá Samfylkingunni. Hugarástand þeirra kemur líklega skýrast fram í ræðu þingmanns flokksins, Örnu Láru Jónsdóttur, á Alþingi í seinustu viku, þar sem hún sagði að „kaldur hrollur“ hefði hríslast um hana þegar hún las tillögur Sjálfstæðisflokksins um skattalækkanir sem birtust á flokksráðsfundi flokksins helgina áður. Verandi hægri sinnaður get ég ómögulega tengt við þessa upplifun hennar og finnst í raun stórmerkilegt að hægt sé að vera svo mikið til vinstri að maður upplifi líkamleg einkenni við það eitt að lesa um hugmyndir um lækkun skatta á fólk og fyrirtæki. Síðan þá hefur hver innanbúðarmaður ríkisstjórnarinnar á fætur öðrum fundið sig knúinn til að stíga fram á ritvöllinn til að býsnast yfir tillögum Sjálfstæðisflokksins og telja flokkinn „marklausan“ fyrir að leggja til að skattalækkanir upp á 140 milljarða kr. Þessi hneykslan virkar þó aðeins í aðra áttina, því þegar ríkisstjórnin jók útgjöld ríkisins um 143 milljarða kr. í seinustu fjárlögum fagnaði sami hópur þeirri útgjaldaaukningu ákaft. Þá voru rúmir 140 milljarðar bara smáaurar. Í hugum vinstri manna er útgjaldaaukning nefnilega sjálfsögð og eðlileg, en samsvarandi skattalækkanir hins vegar forkastanlegar með öllu. Þeir sem vilja lækka skatta og þeir sem vilja hækka þá Öll þessi harmakvein stjórnarliða yfir tillögum um skattalækkanir kom þó ekki óvart í sjálfum sér, enda viðbúið frá flokkum sem ekkert hafa til málanna að leggja í efnahagsmálum annað en skattahækkanir. Ég tek því reyndar fagnandi að ríkisstjórnarflokkarnir séu loksins farnir að gangast við því í orði sem þau hafa gert á borði alveg síðan að þau tóku við völdum, þ.e. að einu breytingarnar sem þau munu gera á sköttum og gjöldum verða til hækkunar. Það sást glögglega á þeim ríflegu skattahækkunum sem boðaðar hafa verið í fjármálaáætlun ríkisstjórnarinnar. Þar eru m.a. áætluð aukin skattheimta á ferðaþjónustuna, fjármálafyrirtæki og byggingarframkvæmdir. Á sama tíma eru mörg nágrannalönd okkar, svo sem Svíþjóð og Noregur, að grípa til skattalækkana til að bregðast við áhrifum stríðsins í Mið-Austurlöndum á eldsneytisverð. Viðbrögð ríkisstjórnar Kristrúnar Frostadóttur við aukinni verðbólgu, atvinnuleysi og vaxtahækkunum er hins vegar sú sama og venjulega: Skattahækkanir. Svokölluð „patent“ lausn ríkisstjórnarinnar. Nú getur almenningur þó séð svart á hvítu hvar áherslur flokkana liggja. Ríkisstjórnin velur aukin útgjöld og skattahækkanir á fólk og fyrirtæki, en Sjálfstæðisflokkurinn býður upp á aðhald og skattalækkanir. Það er ágætt að sem flestir séu meðvitaðir um það. Höfundur er lögfræðingur og starfsmaður þingflokks Sjálfstæðisflokksins. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Helgi Brynjarsson Sjálfstæðisflokkurinn Skattar, tollar og gjöld Alþingi Ríkisstjórn Kristrúnar Frostadóttur Efnahagsmál Mest lesið Ef Ísland gengur í Evrópusambandið flyt ég til Danmerkur Benedikt Jóhannesson Skoðun Skítamixsumarið mikla Hulda Hallgrímsdóttir Skoðun Gætum við haft það betra? Eydís Ásbjörnsdóttir Skoðun 30 dæmi um villandi framsetningu í efnahagsgreiningu Áfram Íslands Gauti B. Eggertsson Skoðun Þessir þröngsýnu ungu bændur Sunna Þórarinsdóttir Skoðun Ísland á eilífa hagsmuni en ekki eilífa bandamenn Lára Herborg Ólafsdóttir Skoðun Það eru breyttir tímar Þóroddur Ingvarsson Skoðun Þarftu að vita mikið um ESB til að kjósa 29. ágúst? Árný Elínborg Ásgeirsdóttir Skoðun Já við fleiri verkfærum fyrir byggðir landsins Arna Lára Jónsdóttir Skoðun Samningaviðræður um Evrópusambandsaðild, já eða nei? Magnús Tumi Guðmundsson Skoðun Skoðun Skoðun Því er ekki betur vandað til verka? Fanný Gunnarsdóttir skrifar Skoðun Hvaða samningsrammi gildir? Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Gullasninn Guðjón Þórir Sigfússon skrifar Skoðun Samningaviðræður um Evrópusambandsaðild, já eða nei? Magnús Tumi Guðmundsson skrifar Skoðun SFS, hagsmunir og sannleikurinn Þórólfur Matthíasson skrifar Skoðun Daði í baði Bjarnheiður Hallsdóttir skrifar Skoðun Hégómi Haukur Eggertsson skrifar Skoðun Við getum þetta sjálf – en hver græðir á því? Margrét Högnadóttir skrifar Skoðun Þarf fimm háskólagráður til að segja já? Berglind Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Já, já eða nei Þorsteinn Bergsson skrifar Skoðun Hvar má sleppa taumnum? Sigvaldi Einarsson skrifar Skoðun Um sameiginleg verðmæti og veikleika stjórnkerfisins Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Nei við hindrunum - Ákvarðanir um Ísland á Íslandi Guðmundur Fertram Sigurjónsson skrifar Skoðun Ísland á eilífa hagsmuni en ekki eilífa bandamenn Lára Herborg Ólafsdóttir skrifar Skoðun Lífeyrissjóðirnir og aðalfundur Icelandair Kjartan Björgvinsson skrifar Skoðun Ísland og Færeyjar, yfirráð yfir auðlindum og fullveldi Ásgeir Daníelsson skrifar Skoðun Evrópskir hægrimenn eru Evrópusinnar Svavar Halldórsson skrifar Skoðun Evrópa - frá velferð til vígvæðingar Ólöf Benediktsdóttir skrifar Skoðun Ekki láta plata þig þann 29. ágúst Sveinn Atli Gunnarsson skrifar Skoðun Hver á fiskinn – og hvar verða verðmætin til? Baldur Johnsen skrifar Skoðun Gögnin sýna að Evrópa er langmikilvægasta markaðssvæði Íslands Gísli Hjálmtýsson skrifar Skoðun Grænland – áttu við Ísland? Damien Degeorges skrifar Skoðun Skítamixsumarið mikla Hulda Hallgrímsdóttir skrifar Skoðun Vextir, verðbólga, verðtrygging og íslenska veðráttan Árni Rúnar Þorvaldsson skrifar Skoðun 30 dæmi um villandi framsetningu í efnahagsgreiningu Áfram Íslands Gauti B. Eggertsson skrifar Skoðun Já til að sjá – áhættuspil? Guðmundur Edgarsson skrifar Skoðun Það eru breyttir tímar Þóroddur Ingvarsson skrifar Skoðun Er íslensk útgerð og kvótakerfi góð ástæða til að kjósa já 29. ágúst? Arndís Vala Arnfinnsdóttir skrifar Skoðun Ef Ísland gengur í Evrópusambandið flyt ég til Danmerkur Benedikt Jóhannesson skrifar Skoðun ESB hefur styrkt gróðahyggju á kostnað félagshyggju Ögmundur Jónasson skrifar Sjá meira
Í vikunni kynnti Sjálfstæðisflokkurinn tillögur sínar að umbótum í efnahagsmálum, sem innihélt hugmyndir flokksins um víðtækar skattalækkanir, hagræðingar og takmörkun á umsvifum hins opinbera. Það var kærkomin tilbreyting að sjá slíkar tillögur, sérstaklega fyrir okkur sem hafa rennt yfir fjármálaáætlun ríkisstjórnarinnar þar sem allt önnur hugmyndafræði ræður ríkjum. Þó var ekki öllum skemmt. Geðshræring á stjórnarheimilinu Ákveðin taugaveiklun virðist hafa gripið um sig á meðal stjórnarliða á Alþingi vegna tillagna Sjálfstæðisflokksins, þá sérstaklega hjá Samfylkingunni. Hugarástand þeirra kemur líklega skýrast fram í ræðu þingmanns flokksins, Örnu Láru Jónsdóttur, á Alþingi í seinustu viku, þar sem hún sagði að „kaldur hrollur“ hefði hríslast um hana þegar hún las tillögur Sjálfstæðisflokksins um skattalækkanir sem birtust á flokksráðsfundi flokksins helgina áður. Verandi hægri sinnaður get ég ómögulega tengt við þessa upplifun hennar og finnst í raun stórmerkilegt að hægt sé að vera svo mikið til vinstri að maður upplifi líkamleg einkenni við það eitt að lesa um hugmyndir um lækkun skatta á fólk og fyrirtæki. Síðan þá hefur hver innanbúðarmaður ríkisstjórnarinnar á fætur öðrum fundið sig knúinn til að stíga fram á ritvöllinn til að býsnast yfir tillögum Sjálfstæðisflokksins og telja flokkinn „marklausan“ fyrir að leggja til að skattalækkanir upp á 140 milljarða kr. Þessi hneykslan virkar þó aðeins í aðra áttina, því þegar ríkisstjórnin jók útgjöld ríkisins um 143 milljarða kr. í seinustu fjárlögum fagnaði sami hópur þeirri útgjaldaaukningu ákaft. Þá voru rúmir 140 milljarðar bara smáaurar. Í hugum vinstri manna er útgjaldaaukning nefnilega sjálfsögð og eðlileg, en samsvarandi skattalækkanir hins vegar forkastanlegar með öllu. Þeir sem vilja lækka skatta og þeir sem vilja hækka þá Öll þessi harmakvein stjórnarliða yfir tillögum um skattalækkanir kom þó ekki óvart í sjálfum sér, enda viðbúið frá flokkum sem ekkert hafa til málanna að leggja í efnahagsmálum annað en skattahækkanir. Ég tek því reyndar fagnandi að ríkisstjórnarflokkarnir séu loksins farnir að gangast við því í orði sem þau hafa gert á borði alveg síðan að þau tóku við völdum, þ.e. að einu breytingarnar sem þau munu gera á sköttum og gjöldum verða til hækkunar. Það sást glögglega á þeim ríflegu skattahækkunum sem boðaðar hafa verið í fjármálaáætlun ríkisstjórnarinnar. Þar eru m.a. áætluð aukin skattheimta á ferðaþjónustuna, fjármálafyrirtæki og byggingarframkvæmdir. Á sama tíma eru mörg nágrannalönd okkar, svo sem Svíþjóð og Noregur, að grípa til skattalækkana til að bregðast við áhrifum stríðsins í Mið-Austurlöndum á eldsneytisverð. Viðbrögð ríkisstjórnar Kristrúnar Frostadóttur við aukinni verðbólgu, atvinnuleysi og vaxtahækkunum er hins vegar sú sama og venjulega: Skattahækkanir. Svokölluð „patent“ lausn ríkisstjórnarinnar. Nú getur almenningur þó séð svart á hvítu hvar áherslur flokkana liggja. Ríkisstjórnin velur aukin útgjöld og skattahækkanir á fólk og fyrirtæki, en Sjálfstæðisflokkurinn býður upp á aðhald og skattalækkanir. Það er ágætt að sem flestir séu meðvitaðir um það. Höfundur er lögfræðingur og starfsmaður þingflokks Sjálfstæðisflokksins.
Skoðun 30 dæmi um villandi framsetningu í efnahagsgreiningu Áfram Íslands Gauti B. Eggertsson skrifar
Skoðun Er íslensk útgerð og kvótakerfi góð ástæða til að kjósa já 29. ágúst? Arndís Vala Arnfinnsdóttir skrifar