Erlent

Vill halda á­fram sem for­sætis­ráðherra

Atli Ísleifsson skrifar
Hin 48 ára Mette Frederiksen hefur gegnt embætti forsætisráðherra Danmerkur frá árinu 2019.
Hin 48 ára Mette Frederiksen hefur gegnt embætti forsætisráðherra Danmerkur frá árinu 2019. AP

Mette Frederiksen, forsætisráðherra Danmerkur, segist vilja halda áfram sem forsætisráðherra landsins, þrátt fyrir að flokkurinn hafi tapað tólf þingsætum í þingkosningunum sem fram fóru í gær.

Þetta sagði Frederiksen þegar hún ávarpaði stuðningsmenn sína í nótt eftir að úrslit lágu fyrir. „Ég er reiðubúin að axla þá ábyrgð að vera forsætisráðherra Danmerkur.“

Ekki endilega slæm staða Jafnaðarmanna

Segja má að upp sé komin nokkuð snúin staða þegar kemur að því að mynda nýja ríkisstjórn í Danmörku, en þrátt fyrir að niðurstaðan sé sú versta fyrir Jafnaðarmenn í rúma öld þá eru nokkrar ástæður fyrir því að svo kunni að fara að flokkurinn muni áfram leiða ríkisstjórn.

Í fyrsta lagi er flokkurinn enn stærstur á þingi og hlaut tíu prósentustigum meira fylgi en sá flokkur sem hlaut næstflest atkvæði. Í öðru lagi náði bláa blokkin ekki meirihluta á þingi og í þriðja lagi eru nokkrar leiðir mögulegar fyrir Frederiksen til að mynda ríkisstjórn. Síðast má svo nefna að staða heimsmála hafi þau áhrif að ríkur vilji er fyrir því að mynda ríkisstjórn sem fyrst.

Útilokar samstarf

Troels Lund Poulsen, leiðtogi hægriflokksins Venstre, útilokaði áframhaldandi ríkisstjórnarsamstarf með Jafnaðarmönnum þegar hann ræddi við fjölmiðla í nótt, en flokkurinn hlaut sömuleiðis sína verstu niðurstöðu í þingkosningunum í langan tíma.

Þegar búið var að telja öll atkvæði í nótt lá fyrir að rauða blokkin í dönskum stjórnmálum, með Jafnaðarmannaflokk Frederiksen í broddi fylkingar, hafði tryggt sér 84 þingmenn. Bláa blokkin tryggði sér 77 þingmenn og Moderaterne, flokkur utanríkisráðherrans Lars Løkke Rasmussen, tryggði sér fjórtán þingmenn. Níutíu þingmenn þarf til að vera með meirihluta.

Niðurstaða dönsku þingkosninganna 2026

  • Jafnaðarmannaflokkurinn 21,9 prósent (-5,6 prósent). 38 þingmenn
  • Socialistisk Folkeparti 11,6 prósent (+3,3 prósent). 20 þingmenn
  • Venstre 10,1 prósent (-3,2 prósent). 18 þingmenn
  • Liberal Alliance 9,4 prósent (+1,5 prósent). 16 þingmenn
  • Dansk Folkeparti 9,1 prósent (+6,5 prósent). 16 þingmenn
  • Moderaterne 7,7 prósent (-1,6 prósent). 14 þingmenn
  • Konservative 7,6 prósent (+2,1 prósent). 13 þingmenn
  • Enhedslisten 6,3 prósent (+1,2 prósent). 11 þingmenn
  • Radikale 5,8 prósent (2,0 prósent). 10 þingmenn
  • Danmerkurdemókratar 5,8 prósent (-2,3 prósent). 10 þingmenn
  • Alternativet 2,6 prósent (-0,7 prósent). 5 þingmenn
  • Borgernes Parti 2,1 prósent (+2,1 prósent). 4 þingmenn

„Komið niður og leikið við okkur“

Rasmussen og Moderatene hafa lýst því yfir að þeir standi utan bandalaga og hafa því mikið að segja um hvernig stjórn verður mynduð. Rasmussen sagðist í nótt vera reiðubúinn til viðræðna og beindi þar orðum sínum til annarra flokksleiðtoga.

Hann vildi sjálfur ekki útiloka áframhaldandi stjórn með Jafnaðarmönnum og Venstre. „Hættið þú með þetta markalínutal. Komið niður. Komið niður til okkar. Þið standið bara þarna úti við hornfánann. Við erum á miðjunni. Komið niður og leikið við okkur. Við erum tilbúin.“

Tveir möguleikar eru líklegastir

Christine Cordsen, fréttaskýrandi DR, segir að tvær leiðir séu nú líklegastar við myndun nýrrar stjórnar.

Sú fyrsta er breið miðjustjórn þar sem Jafnaðarmannaflokkurinn, Socialistisk Folkeparti, Radikale Venstre og Det Konservative Folkeparti mynda saman stjórn. Þessir flokkar eru saman með þá níutíu þingmenn sem þarf til að mynda meirihlutastjórn og væri ekki þörf á miklum málamiðlunum. Umræddir flokkar höfðu í kosningabaráttunni heldur ekki útilokað samstarf við hina.

Hinn líklegi möguleikinn þegar kemur að stjórnarmyndun segir Cordsen vera ríkisstjórn Jafnaðarmanna, Socialistisk Folkeparti, Moderaterne og Radikale Venstre. Slík stjórn yrði þó minnihlutastjórn sem myndi þurfa að treysta á stuðning Enhedslisten, sem er þó nokkuð fjarri Moderatene þegar kemur að málefnum.


Tengdar fréttir

Biðlar til Løkke að mynda með sér miðhægristjórn

Hvorki rauða né bláa blokkin náði hreinum meirihluta í þingkosningunum í Danmörku. Rauða blokkin fékk 84 þingsæti en sú bláa fékk 77. Moderaterne-flokkur Lars Løkke Rasmussen fékk fjórtán sæti og er í lykilstöðu fyrir stjórnarviðræður, sem gætu reynst flóknar en Troels Lund Poulsen, leiðtogi Venstre, hefur útilokað áframhaldandi ríkisstjórnarsamstarf með Sósíaldemókrataflokki Mette Frederiksen.

Útgönguspá: Ríkisstjórninni refsað en Løkke í lykilstöðu

Dönsku ríkisstjórnarflokkarnir, allra helst Sósíaldemókrataflokkur Mette Frederiksen forsætisráðherra, tapa fylgi í þingkosningum í kvöld samkvæmt útgönguspám. Samt er Lars Løkke Rasmussen úr Moderaterne í lykilstöðu hvað varðar stjórnarmyndun, þar sem hvorki rauða né bláa blokkin fær hreinan meirihluta.




Fleiri fréttir

Sjá meira


×