Samstarf um grænni framtíð í borginni okkar Óskar Dýrmundur Ólafsson skrifar 19. mars 2026 14:30 Hluti af stærstu áskorunum samtímans fjalla um heilbrigði vistkerfa, umgengni okkar manna við þau og hvernig við stuðlum að sjálfbærri þróun eins og kemur fram í heimsmarkmiðum Sameinuðu þjóðanna og Græna plani Reykjavíkurborgar. Við þurfum að leita leiða til þess að svara þessum áskorunum sem gera okkur kleift að eiga samstarf um lausnir sem virka. Hvernig gerum við það? Nýjar og árangursríkari leiðir með félagslegri nýsköpun Til þess að ná markmiðum sjálfbærrar þróunar hefur verið hvatt til félagslegrar nýsköpunar út frá markmiðum verkefnisins þar sem tengsl milli umhverfislausna og samsköpunar með íbúum eru könnuð. Félagsleg nýsköpun mætir félagslegum þörfum fólks á sama tíma og fundnar eru nýjar og árangursríkari leiðir í leit að lausnum. Áherslan á staðbundinn veruleika byggir á rannsóknum um félagsauð sem benda til þess að það sé mikilvægt að fólk eigi hlutdeild í að hanna raunhæfar lausnir sem virka. Ein þeirra sem gert hefur rannsóknir á þessu sviði er hagfræðingurinn Maríana Mazzucato. Hún hefur bent á að til að leysa úr flóknum áskorunum sé nauðsynlegt að starfa með íbúum samfélaga. „Evrópusambandið getur til dæmis ekki fyrirskipað hvernig borgir verða kolefnishlutlausar: það verða borgirnar sjálfar, þátttakendur þeirra og samtök að uppgötva“ segir hún meðal annars í bókinni Mission Economy. A moonshot guide to changing capitalism. Það er mikilvægt að við látum okkur nærumhverfið varða með samstarfi um að þróa það á þann hátt að borgin okkar verði enn lífvænlegri og tökum þátt í að svara hnattrænum áskorunum líka með staðbundnum lausnum. Fyrir áhugasama þá vísa ég til verkefnis sem starfrækt er í þessum anda og er kennt við grænar borgir eða GreenInCities og er ætlað að stuðla að umhverfisvænum lausnum með þátttöku íbúa. Höfundur er framkvæmdastjóri Suðurmiðstöðvar. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Umhverfismál Mest lesið Hvers vegna venjulegt launafólk á að segja JÁ? Margrét Högnadóttir Skoðun Það sem gögnin fundu ekki Elliði Vignisson Skoðun Landlægur misskilningur um þjóðaratkvæðagreiðslu Hjörtur Hjartarson Skoðun Stóra leiðréttingarmálið, einhverjir Hollendingar og kollegar Guðlaugur Þór Þórðarson Skoðun Hvað er samfélagsmiðill? Anna Laufey Stefánsdóttir Skoðun Króna eða evra? Bolli Héðinsson Skoðun Hver ber ábyrgð þegar allir bera ábyrgð? Snorri Birgisson Skoðun Eru Íslendingar afglapar í samningatækni? Signý Sigurðardóttir Skoðun Aðildarviðræður eru samningaviðræður Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir Skoðun Dauðans alvara – fölsuð lyf og ólögleg lyfsala Alma D. Möller,Rúna Hauksdóttir Skoðun Skoðun Skoðun Hvers vegna venjulegt launafólk á að segja JÁ? Margrét Högnadóttir skrifar Skoðun Stóra leiðréttingarmálið, einhverjir Hollendingar og kollegar Guðlaugur Þór Þórðarson skrifar Skoðun Er kominn tími á „Íslenska landklasann“? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Um hvað er hægt að semja? Jónas Már Torfason skrifar Skoðun Sumarið, samveran og samspil taugakerfa Sigrún Þóra Sveinsdóttir skrifar Skoðun Þegar peningarnir og pólitíkin mæta nýjum veruleika Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Bíp... bíp... bíp… Hilmar Kristinsson skrifar Skoðun Króna eða evra? Bolli Héðinsson skrifar Skoðun Dauðans alvara – fölsuð lyf og ólögleg lyfsala Alma D. Möller,Rúna Hauksdóttir skrifar Skoðun Hvað er samfélagsmiðill? Anna Laufey Stefánsdóttir skrifar Skoðun Stöðugleiki í heljargreipum Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Landlægur misskilningur um þjóðaratkvæðagreiðslu Hjörtur Hjartarson skrifar Skoðun Það sem gögnin fundu ekki Elliði Vignisson skrifar Skoðun Eru Íslendingar afglapar í samningatækni? Signý Sigurðardóttir skrifar Skoðun Baldur snýr heim á Breiðafjörð Eyjólfur Ármannsson skrifar Skoðun Hver ber ábyrgð þegar allir bera ábyrgð? Snorri Birgisson skrifar Skoðun Aðildarviðræður eru samningaviðræður Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir skrifar Skoðun Dagur, bannað að plata! Ásdís Kristjánsdóttir skrifar Skoðun Íslenska sumarveðrið dýrmæt auðlind? Gunnar Salvarssson skrifar Skoðun Við þurfum ekki að kaupa gervigreindarfullveldið að utan Hafsteinn Einarsson skrifar Skoðun Fullvinnsla heima, tollfrjálsir markaðir og raunhæf leið til að styrkja Krónuna og landsbyggðina Eggert Guðmundsson skrifar Skoðun Ég hélt að ég væri bara óvenju hrætt foreldri Heiðrún V. Ingudóttir skrifar Skoðun Siðferðilegt aflátsbréf - Um kerfisbundna notkun góðgerðarstarfs til að kaupa sér starfsleyfi Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Vernd dýraheilbrigðis á Íslandi í ljósi reglna um frjálst flæði vöru á innri markaði ESB Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Gríðarlegur velferðarábati með upptöku evru Dagur B. Eggertsson skrifar Skoðun Frá bónda til frumkvöðuls – Hvernig verður framtíð íslensks landbúnaðar? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Neyðin kennir nöktum Íslendingi að spinna Yngvi Ómar Sigrúnarson skrifar Skoðun Af hámarkshraða og pylsum Sunna G. Sigurðardóttir skrifar Skoðun Sjögren er miklu meira en augn- og munnþurrkur Hrönn Stefánsdóttir skrifar Skoðun Verkin tala – en ekki um okkur Nichole Leigh Mosty skrifar Sjá meira
Hluti af stærstu áskorunum samtímans fjalla um heilbrigði vistkerfa, umgengni okkar manna við þau og hvernig við stuðlum að sjálfbærri þróun eins og kemur fram í heimsmarkmiðum Sameinuðu þjóðanna og Græna plani Reykjavíkurborgar. Við þurfum að leita leiða til þess að svara þessum áskorunum sem gera okkur kleift að eiga samstarf um lausnir sem virka. Hvernig gerum við það? Nýjar og árangursríkari leiðir með félagslegri nýsköpun Til þess að ná markmiðum sjálfbærrar þróunar hefur verið hvatt til félagslegrar nýsköpunar út frá markmiðum verkefnisins þar sem tengsl milli umhverfislausna og samsköpunar með íbúum eru könnuð. Félagsleg nýsköpun mætir félagslegum þörfum fólks á sama tíma og fundnar eru nýjar og árangursríkari leiðir í leit að lausnum. Áherslan á staðbundinn veruleika byggir á rannsóknum um félagsauð sem benda til þess að það sé mikilvægt að fólk eigi hlutdeild í að hanna raunhæfar lausnir sem virka. Ein þeirra sem gert hefur rannsóknir á þessu sviði er hagfræðingurinn Maríana Mazzucato. Hún hefur bent á að til að leysa úr flóknum áskorunum sé nauðsynlegt að starfa með íbúum samfélaga. „Evrópusambandið getur til dæmis ekki fyrirskipað hvernig borgir verða kolefnishlutlausar: það verða borgirnar sjálfar, þátttakendur þeirra og samtök að uppgötva“ segir hún meðal annars í bókinni Mission Economy. A moonshot guide to changing capitalism. Það er mikilvægt að við látum okkur nærumhverfið varða með samstarfi um að þróa það á þann hátt að borgin okkar verði enn lífvænlegri og tökum þátt í að svara hnattrænum áskorunum líka með staðbundnum lausnum. Fyrir áhugasama þá vísa ég til verkefnis sem starfrækt er í þessum anda og er kennt við grænar borgir eða GreenInCities og er ætlað að stuðla að umhverfisvænum lausnum með þátttöku íbúa. Höfundur er framkvæmdastjóri Suðurmiðstöðvar.
Skoðun Stóra leiðréttingarmálið, einhverjir Hollendingar og kollegar Guðlaugur Þór Þórðarson skrifar
Skoðun Fullvinnsla heima, tollfrjálsir markaðir og raunhæf leið til að styrkja Krónuna og landsbyggðina Eggert Guðmundsson skrifar
Skoðun Siðferðilegt aflátsbréf - Um kerfisbundna notkun góðgerðarstarfs til að kaupa sér starfsleyfi Sigurður Sigurðsson skrifar
Skoðun Vernd dýraheilbrigðis á Íslandi í ljósi reglna um frjálst flæði vöru á innri markaði ESB Erna Bjarnadóttir skrifar
Skoðun Frá bónda til frumkvöðuls – Hvernig verður framtíð íslensks landbúnaðar? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar