Samstarf um grænni framtíð í borginni okkar Óskar Dýrmundur Ólafsson skrifar 19. mars 2026 14:30 Hluti af stærstu áskorunum samtímans fjalla um heilbrigði vistkerfa, umgengni okkar manna við þau og hvernig við stuðlum að sjálfbærri þróun eins og kemur fram í heimsmarkmiðum Sameinuðu þjóðanna og Græna plani Reykjavíkurborgar. Við þurfum að leita leiða til þess að svara þessum áskorunum sem gera okkur kleift að eiga samstarf um lausnir sem virka. Hvernig gerum við það? Nýjar og árangursríkari leiðir með félagslegri nýsköpun Til þess að ná markmiðum sjálfbærrar þróunar hefur verið hvatt til félagslegrar nýsköpunar út frá markmiðum verkefnisins þar sem tengsl milli umhverfislausna og samsköpunar með íbúum eru könnuð. Félagsleg nýsköpun mætir félagslegum þörfum fólks á sama tíma og fundnar eru nýjar og árangursríkari leiðir í leit að lausnum. Áherslan á staðbundinn veruleika byggir á rannsóknum um félagsauð sem benda til þess að það sé mikilvægt að fólk eigi hlutdeild í að hanna raunhæfar lausnir sem virka. Ein þeirra sem gert hefur rannsóknir á þessu sviði er hagfræðingurinn Maríana Mazzucato. Hún hefur bent á að til að leysa úr flóknum áskorunum sé nauðsynlegt að starfa með íbúum samfélaga. „Evrópusambandið getur til dæmis ekki fyrirskipað hvernig borgir verða kolefnishlutlausar: það verða borgirnar sjálfar, þátttakendur þeirra og samtök að uppgötva“ segir hún meðal annars í bókinni Mission Economy. A moonshot guide to changing capitalism. Það er mikilvægt að við látum okkur nærumhverfið varða með samstarfi um að þróa það á þann hátt að borgin okkar verði enn lífvænlegri og tökum þátt í að svara hnattrænum áskorunum líka með staðbundnum lausnum. Fyrir áhugasama þá vísa ég til verkefnis sem starfrækt er í þessum anda og er kennt við grænar borgir eða GreenInCities og er ætlað að stuðla að umhverfisvænum lausnum með þátttöku íbúa. Höfundur er framkvæmdastjóri Suðurmiðstöðvar. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Umhverfismál Mest lesið Margt getur gerst á 18 mánuðum Ragna Sigurðardóttir Skoðun ÍSGEM: Erum við virkilega að fá minni næringu úr matnum okkar? Eydís Ylfa Erlendsdóttir ,Guðrún Nanna Egilsdóttir Skoðun Hversu stór þarf vandinn að vera til að fá hjálp? Thelma Hilmarsdóttir,Saga Ólafsdóttir Arnholtz Skoðun Það er líka dýrt að bíða Guðmundur Haukur Jakobsson Skoðun Hver á að ákveða hvaða áhættu við megum taka? Steinar Thors Skoðun Er sunnanverðum Vestfjörðum ætlað að lifa — eða bara að vera til á kortinu? Sverrir Fannberg Júlíusson Skoðun Nikótínpúðar og rafrettur – endurbætt löggjöf í þágu barna og ungmenna María Heimisdóttir Skoðun Að njóta menningar og læra af henni – hvað er uppbyggileg réttvísi? Kristín Skjaldardóttir ,Þóra Sigfríður Einarsdóttir Skoðun Skráum hjartastuðtækin því hver mínúta skiptir máli! Alma D. Möller Skoðun Líf með tilgang og gleði, þrátt fyrir heilabilun Elísa Arnars Ólafsdóttir Skoðun Skoðun Skoðun Skattahækkanir sem beinast gegn Suðurlandi Ásta Stefánsdóttir skrifar Skoðun Hvað myndi ég ráðleggja átján ára ungmenni í dag? Sigvaldi Einarsson skrifar Skoðun Þegar netöryggi verður samfélagsöryggi Margrét V. Helgadóttir skrifar Skoðun Skráum hjartastuðtækin því hver mínúta skiptir máli! Alma D. Möller skrifar Skoðun Er gervigreind til góðs eða bara á blaði? Halldór Jörgen Olesen skrifar Skoðun Hver á að halda í hönd þeirra sem greinast með Alzheimer ? Ásta Kristín Gunnarsdóttir skrifar Skoðun Múlaþing ber ábyrgð Magnús Guðmundsson skrifar Skoðun Aldrei fullmótaður Sigurður Árni Reynisson skrifar Skoðun Að njóta menningar og læra af henni – hvað er uppbyggileg réttvísi? Kristín Skjaldardóttir ,Þóra Sigfríður Einarsdóttir skrifar Skoðun Hver ákveður hvort heyrnarlaus sjúklingur þarf túlk? Sigurlín Margrét Sigurðardóttir skrifar Skoðun Nikótínpúðar og rafrettur – endurbætt löggjöf í þágu barna og ungmenna María Heimisdóttir skrifar Skoðun Hver á að fá tímann sem gervigreindin sparar? Karl Steinar Óskarsson skrifar Skoðun Hver á að ákveða hvaða áhættu við megum taka? Steinar Thors skrifar Skoðun Margt getur gerst á 18 mánuðum Ragna Sigurðardóttir skrifar Skoðun Það er líka dýrt að bíða Guðmundur Haukur Jakobsson skrifar Skoðun Mennskan í umróti felst í vönduðum vinnubrögðum Berglind Björk Hreinsdóttir skrifar Skoðun Ríkisstjórnin þarf að leggjast alfarið gegn olíuleit á Drekasvæðinu Rósa Björk Brynjólfsdóttir skrifar Skoðun Stækkum og styrkjum sérsveitina Sólrún H. Guðmundsdóttir Proppé skrifar Skoðun Í Singapúr dugði eitt orð Margrét Reynisdóttir skrifar Skoðun Drónar: vinur eða óvinur? Sunna Gunnars Marteinsdóttir skrifar Skoðun ÍSGEM: Erum við virkilega að fá minni næringu úr matnum okkar? Eydís Ylfa Erlendsdóttir ,Guðrún Nanna Egilsdóttir skrifar Skoðun Er sunnanverðum Vestfjörðum ætlað að lifa — eða bara að vera til á kortinu? Sverrir Fannberg Júlíusson skrifar Skoðun Hversu stór þarf vandinn að vera til að fá hjálp? Thelma Hilmarsdóttir,Saga Ólafsdóttir Arnholtz skrifar Skoðun Þroskahjálp 50 ára: Réttindabarátta og réttindagæsla í 50 ár Halldór Gunnarsson skrifar Skoðun Hvenær mun Alþingi setja þegna sína í forgrunn? Sunna Arnardóttir skrifar Skoðun Hugmynd skapar atvinnu Elinóra Inga Sigurðardóttir skrifar Skoðun Af hverju verður allt að eins þyngra í skammdeginu? Guðjón Ágústsson skrifar Skoðun Gæði hjúkrunarheimila eru mælikvarði á velmegun Ingibjörg Isaksen skrifar Skoðun Trump og Pútín gegn Úkraínu Arnór Sigurjónsson skrifar Skoðun Hver á skömmina? Sigurveig Hjaltested Þórhallsdóttir skrifar Sjá meira
Hluti af stærstu áskorunum samtímans fjalla um heilbrigði vistkerfa, umgengni okkar manna við þau og hvernig við stuðlum að sjálfbærri þróun eins og kemur fram í heimsmarkmiðum Sameinuðu þjóðanna og Græna plani Reykjavíkurborgar. Við þurfum að leita leiða til þess að svara þessum áskorunum sem gera okkur kleift að eiga samstarf um lausnir sem virka. Hvernig gerum við það? Nýjar og árangursríkari leiðir með félagslegri nýsköpun Til þess að ná markmiðum sjálfbærrar þróunar hefur verið hvatt til félagslegrar nýsköpunar út frá markmiðum verkefnisins þar sem tengsl milli umhverfislausna og samsköpunar með íbúum eru könnuð. Félagsleg nýsköpun mætir félagslegum þörfum fólks á sama tíma og fundnar eru nýjar og árangursríkari leiðir í leit að lausnum. Áherslan á staðbundinn veruleika byggir á rannsóknum um félagsauð sem benda til þess að það sé mikilvægt að fólk eigi hlutdeild í að hanna raunhæfar lausnir sem virka. Ein þeirra sem gert hefur rannsóknir á þessu sviði er hagfræðingurinn Maríana Mazzucato. Hún hefur bent á að til að leysa úr flóknum áskorunum sé nauðsynlegt að starfa með íbúum samfélaga. „Evrópusambandið getur til dæmis ekki fyrirskipað hvernig borgir verða kolefnishlutlausar: það verða borgirnar sjálfar, þátttakendur þeirra og samtök að uppgötva“ segir hún meðal annars í bókinni Mission Economy. A moonshot guide to changing capitalism. Það er mikilvægt að við látum okkur nærumhverfið varða með samstarfi um að þróa það á þann hátt að borgin okkar verði enn lífvænlegri og tökum þátt í að svara hnattrænum áskorunum líka með staðbundnum lausnum. Fyrir áhugasama þá vísa ég til verkefnis sem starfrækt er í þessum anda og er kennt við grænar borgir eða GreenInCities og er ætlað að stuðla að umhverfisvænum lausnum með þátttöku íbúa. Höfundur er framkvæmdastjóri Suðurmiðstöðvar.
ÍSGEM: Erum við virkilega að fá minni næringu úr matnum okkar? Eydís Ylfa Erlendsdóttir ,Guðrún Nanna Egilsdóttir Skoðun
Hversu stór þarf vandinn að vera til að fá hjálp? Thelma Hilmarsdóttir,Saga Ólafsdóttir Arnholtz Skoðun
Er sunnanverðum Vestfjörðum ætlað að lifa — eða bara að vera til á kortinu? Sverrir Fannberg Júlíusson Skoðun
Nikótínpúðar og rafrettur – endurbætt löggjöf í þágu barna og ungmenna María Heimisdóttir Skoðun
Að njóta menningar og læra af henni – hvað er uppbyggileg réttvísi? Kristín Skjaldardóttir ,Þóra Sigfríður Einarsdóttir Skoðun
Skoðun Að njóta menningar og læra af henni – hvað er uppbyggileg réttvísi? Kristín Skjaldardóttir ,Þóra Sigfríður Einarsdóttir skrifar
Skoðun Hver ákveður hvort heyrnarlaus sjúklingur þarf túlk? Sigurlín Margrét Sigurðardóttir skrifar
Skoðun Nikótínpúðar og rafrettur – endurbætt löggjöf í þágu barna og ungmenna María Heimisdóttir skrifar
Skoðun Ríkisstjórnin þarf að leggjast alfarið gegn olíuleit á Drekasvæðinu Rósa Björk Brynjólfsdóttir skrifar
Skoðun ÍSGEM: Erum við virkilega að fá minni næringu úr matnum okkar? Eydís Ylfa Erlendsdóttir ,Guðrún Nanna Egilsdóttir skrifar
Skoðun Er sunnanverðum Vestfjörðum ætlað að lifa — eða bara að vera til á kortinu? Sverrir Fannberg Júlíusson skrifar
Skoðun Hversu stór þarf vandinn að vera til að fá hjálp? Thelma Hilmarsdóttir,Saga Ólafsdóttir Arnholtz skrifar
ÍSGEM: Erum við virkilega að fá minni næringu úr matnum okkar? Eydís Ylfa Erlendsdóttir ,Guðrún Nanna Egilsdóttir Skoðun
Hversu stór þarf vandinn að vera til að fá hjálp? Thelma Hilmarsdóttir,Saga Ólafsdóttir Arnholtz Skoðun
Er sunnanverðum Vestfjörðum ætlað að lifa — eða bara að vera til á kortinu? Sverrir Fannberg Júlíusson Skoðun
Nikótínpúðar og rafrettur – endurbætt löggjöf í þágu barna og ungmenna María Heimisdóttir Skoðun
Að njóta menningar og læra af henni – hvað er uppbyggileg réttvísi? Kristín Skjaldardóttir ,Þóra Sigfríður Einarsdóttir Skoðun