Að vera heil manneskja í brotakenndum heimi Inga Gunnlaugsdóttir skrifar 20. febrúar 2026 14:02 Í heimi þar sem egoisma virðist oft vera umbunað,þar sem völd og peningar fá meira vægi en mannleg reisn,og þar sem óheiðarleiki og spilling eru stundum orðin svo algeng að það virðist næstum eðlilegt, getur verið eðlilegt að spyrja sig:Skiptir það einhverju máli að vera góð manneskja? Kannski skiptir það meira máli en nokkru sinni fyrr. Að vera heil, heiðarleg og góð manneskja í slíkum heimi er ekki veikleiki.Það er styrkur.Kannski einn sá mesti. Heil manneskja er ekki fullkomin.Hún gerir mistök, missir jafnvægið,En hún er tilbúin að horfast í augu við sjálfa sig.Hún felur sig ekki á bak við afsakanir.Hún tekur ábyrgð. Heiðarleiki byrjar sjaldnast í því sem við segjum opinberlega.Hann byrjar í hinu hljóða samtali við okkur sjálf.Get ég viðurkennt þegar ég hef rangt fyrir mér?Get ég staðið með gildum mínum þó það kosti mig vinsældir eða þægindi?Get ég sagt skoðun mína og sett mörk, jafnvel þegar það væri auðveldara að þegja? Að vera góð manneskja í dag krefst kjarks.Ekki háværs kjarks sem leitar sviðsljóssins,heldur hins hljóða kjarks að vera samkvæmur sjálfum sér. Heil manneskja leitast ekki við að vera yfir aðra hafin.Hún leitast við að vera í samræmi við eigin gildi.Hún skilur að raunveruleg virðing fæst ekki með yfirburðum,heldur með nærveru, mildi og festu. Í heimi þar sem margir sækjast eftir völdum til að fylla tómarúm innra með sér,velur heil manneskja að vinna með sitt eigið innra líf.Hún veit að það sem ekki er unnið innan frá mun alltaf leita út á viðí stjórnsemi, í græðgi, í þörf fyrir viðurkenningu. Að vera góð manneskja þýðir ekki að vera mjúk á þann hátt að láta traðka á sér.Það þýðir að hafa hjartað opið en hryggsúluna beina.Að sýna samkennd án þess að fórna sjálfri sér.Að bregðast ekki við hörku með meiri hörku,en heldur ekki samþykkja það sem er rangt. Hún velur að svara af meðvitund frekar en út frá varnarviðbrögðum.Velur ábyrgð frekar en ótta.Hún velur að vera ljós í stað þess að auka myrkrið.Ekki af því hún er naív,heldur af því hún veit að allt byrjar innan frá. Í raun er stærsta byltingin kannski súað halda áfram í daglegum, litlum ákvörðunum að vera heiðarleg, góð og ábyrgþegar það virðist ekki vera það sem „borgar sig“. Því að þegar allt kemur til alls,eru það ekki völd eða auður sem skapa frið innra með okkur.Það eru heilindi. Kannski er það einmitt það sem heimurinn þarfnast mest, ekki fleiri háværrar raddir,heldur fleiri heil hjörtu, fleiri manneskjur sem eru heilar að innan. Heil manneskja breytir kannski ekki heiminum á einni nóttu.En hún breytir andrúmsloftinu í kringum sig,hún minnir aðra á að það sé hægt að velja aðra leið. Þannig, hægt og rólega mótast heimurinn af þeim sem þora að lifa af heilindum. Ekki í leit að fullkomnun, heldur í stöðugri viðleitni til að vera heiðarleg og meðvituð. Skref fyrir skref, frá egoisma til samkenndar, frá sérhagsmunum að því sem er best fyrir heildina. Það er þar sem raunveruleg breyting byrjar. Höfundur er nemi í skapandi skrifum við Háskólan í Malmö og CFT þerapisti. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Geðheilbrigði Mest lesið Af hverju fer sérsveitin í fleiri útköll? Davíð Bergmann Skoðun Þrír forstjórar sem margfalla á staðreyndaprófinu Jón Kaldal Skoðun Hin hagsýna húsmóðir ársins 2026 Alma Dóra Ríkarðsdóttir Skoðun Stefnum á svikalaust sumarfrí - það er skemmtilegra Heiðrún Jónsdóttir Skoðun Byssur bæta ekki heiminn Ebba Margrét Magnúsdóttir Skoðun Er Ísland með landslið í fótbolta? Jón Páll Haraldsson Skoðun Baldur til Eyja og við borgum Sigríður Jóhannesdóttir,Sæþór Þorbergsson Skoðun Ég kvíði eftirköstum ESB-kosninganna - Óháð niðurstöðu Þorsteinn Magnússon Skoðun „Sprúttsalar“, lög sem gilda… þegar hentar Þráinn Farestveit Skoðun Nei eða já? Vilborg Gunnarsdóttir Skoðun Skoðun Skoðun Dregur Útlendingastofnun úr samkeppnishæfni Háskóla Íslands? Rob Chantrey skrifar Skoðun Ég kvíði eftirköstum ESB-kosninganna - Óháð niðurstöðu Þorsteinn Magnússon skrifar Skoðun Ævisaga krónunnar Gestur Valgarðsson skrifar Skoðun Er Ísland með landslið í fótbolta? Jón Páll Haraldsson skrifar Skoðun Hví ekki að velja eitthvað ódýrara en evru? Jóhann Óli Eiðsson skrifar Skoðun Ef Ísland væri gosdrykkur Geir Gígja skrifar Skoðun Af hverju fer sérsveitin í fleiri útköll? Davíð Bergmann skrifar Skoðun Frá leikgleði til afreka Willum Þór Þórsson skrifar Skoðun Ekki éta útsæðið Jóhannes Þór Skúlason skrifar Skoðun Stefnum á svikalaust sumarfrí - það er skemmtilegra Heiðrún Jónsdóttir skrifar Skoðun Hin hagsýna húsmóðir ársins 2026 Alma Dóra Ríkarðsdóttir skrifar Skoðun Réttarríki fyrir lengra komna Arnar Sigurðsson skrifar Skoðun Hvað er að því að vera heimsborgari? Gunnar Salvarsson skrifar Skoðun Nei eða já? Vilborg Gunnarsdóttir skrifar Skoðun Þegar sauðfé verður á vegi okkar Eyjólfur Ingvi Bjarnason skrifar Skoðun Það skiptir máli að velja rétta séreign Harpa Jónsdóttir skrifar Skoðun Svartir svanir á Reykjanesi Böðvar Tómasson skrifar Skoðun „Sprúttsalar“, lög sem gilda… þegar hentar Þráinn Farestveit skrifar Skoðun Byssur bæta ekki heiminn Ebba Margrét Magnúsdóttir skrifar Skoðun Með vinnuna í vasanum? Hrafnkell Tumi Kolbeinsson skrifar Skoðun Saga úr heilbrigðiskerfi okkar Íslendinga Magnea Gunnarsdóttir skrifar Skoðun Baldur til Eyja og við borgum Sigríður Jóhannesdóttir,Sæþór Þorbergsson skrifar Skoðun Þrír forstjórar sem margfalla á staðreyndaprófinu Jón Kaldal skrifar Skoðun Góðar fréttir af almenningssamgöngum Davíð Þorláksson skrifar Skoðun Uppgjör við víkinga öld elítunnar - Hvernig siðmenntuð þjóð rís upp úr sjálfskaparvíti spillingar Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Getur Evrópusinni af hugsjón sannfært hrædda þjóð? Sigurjón Ólafsson skrifar Skoðun Frekjukallar fyrr og nú Arnar Sigurðsson skrifar Skoðun Forréttindafólk sem segir nei Margrét Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Saga frá Svíþjóð - Lífskjör mælast ekki í vaxtaprósentum Berglind Ragnarsdóttir skrifar Skoðun Ekki nóg að telja milljarðana: Árangur verður að mælast Eyþór Eðvarðsson skrifar Sjá meira
Í heimi þar sem egoisma virðist oft vera umbunað,þar sem völd og peningar fá meira vægi en mannleg reisn,og þar sem óheiðarleiki og spilling eru stundum orðin svo algeng að það virðist næstum eðlilegt, getur verið eðlilegt að spyrja sig:Skiptir það einhverju máli að vera góð manneskja? Kannski skiptir það meira máli en nokkru sinni fyrr. Að vera heil, heiðarleg og góð manneskja í slíkum heimi er ekki veikleiki.Það er styrkur.Kannski einn sá mesti. Heil manneskja er ekki fullkomin.Hún gerir mistök, missir jafnvægið,En hún er tilbúin að horfast í augu við sjálfa sig.Hún felur sig ekki á bak við afsakanir.Hún tekur ábyrgð. Heiðarleiki byrjar sjaldnast í því sem við segjum opinberlega.Hann byrjar í hinu hljóða samtali við okkur sjálf.Get ég viðurkennt þegar ég hef rangt fyrir mér?Get ég staðið með gildum mínum þó það kosti mig vinsældir eða þægindi?Get ég sagt skoðun mína og sett mörk, jafnvel þegar það væri auðveldara að þegja? Að vera góð manneskja í dag krefst kjarks.Ekki háværs kjarks sem leitar sviðsljóssins,heldur hins hljóða kjarks að vera samkvæmur sjálfum sér. Heil manneskja leitast ekki við að vera yfir aðra hafin.Hún leitast við að vera í samræmi við eigin gildi.Hún skilur að raunveruleg virðing fæst ekki með yfirburðum,heldur með nærveru, mildi og festu. Í heimi þar sem margir sækjast eftir völdum til að fylla tómarúm innra með sér,velur heil manneskja að vinna með sitt eigið innra líf.Hún veit að það sem ekki er unnið innan frá mun alltaf leita út á viðí stjórnsemi, í græðgi, í þörf fyrir viðurkenningu. Að vera góð manneskja þýðir ekki að vera mjúk á þann hátt að láta traðka á sér.Það þýðir að hafa hjartað opið en hryggsúluna beina.Að sýna samkennd án þess að fórna sjálfri sér.Að bregðast ekki við hörku með meiri hörku,en heldur ekki samþykkja það sem er rangt. Hún velur að svara af meðvitund frekar en út frá varnarviðbrögðum.Velur ábyrgð frekar en ótta.Hún velur að vera ljós í stað þess að auka myrkrið.Ekki af því hún er naív,heldur af því hún veit að allt byrjar innan frá. Í raun er stærsta byltingin kannski súað halda áfram í daglegum, litlum ákvörðunum að vera heiðarleg, góð og ábyrgþegar það virðist ekki vera það sem „borgar sig“. Því að þegar allt kemur til alls,eru það ekki völd eða auður sem skapa frið innra með okkur.Það eru heilindi. Kannski er það einmitt það sem heimurinn þarfnast mest, ekki fleiri háværrar raddir,heldur fleiri heil hjörtu, fleiri manneskjur sem eru heilar að innan. Heil manneskja breytir kannski ekki heiminum á einni nóttu.En hún breytir andrúmsloftinu í kringum sig,hún minnir aðra á að það sé hægt að velja aðra leið. Þannig, hægt og rólega mótast heimurinn af þeim sem þora að lifa af heilindum. Ekki í leit að fullkomnun, heldur í stöðugri viðleitni til að vera heiðarleg og meðvituð. Skref fyrir skref, frá egoisma til samkenndar, frá sérhagsmunum að því sem er best fyrir heildina. Það er þar sem raunveruleg breyting byrjar. Höfundur er nemi í skapandi skrifum við Háskólan í Malmö og CFT þerapisti.
Skoðun Uppgjör við víkinga öld elítunnar - Hvernig siðmenntuð þjóð rís upp úr sjálfskaparvíti spillingar Sigurður Sigurðsson skrifar