Money Heaven og týndu börnin okkar

Stundum veltir maður því fyrir sér hvort stjórnmálafólk og embættismenn búi á sömu plánetu og við hin. Facebook-síður þeirra sýna Ísland sem heimsveldi í stöðugri sigurför; brosandi andlit á fyrsta farrými í „kynnisferðum“ erlendis á kostnað skattgreiðenda. Þegar þau pósta ekki glansmyndum er tímanum eytt í að skamma minnihlutahópa og kenna þeim um allt sem miður fer. Það er jú auðveldara en að líta í eigin barm.

Milli glansheima og plaststóla

Þessi hliðarveruleiki ráðamanna er alltaf í þægilegri fjarlægð frá raunveruleikanum. Það er nefnilega miklu skemmtilegra að pósta myndum frá Brussel en að sitja á plaststól á bráðamóttöku Landspítalans. Sá vandi hófst löngu fyrir hrun og bitnar harðast á þeim sem byggðu upp þetta samfélag. Við launum þeim ævikvöldið með því að láta þau tvímenna í herbergjum á meðan þau bíða eftir úrræði eða andláti. Það er betra að búa í hliðarveruleika en að horfast í augu við þetta.

Milljarður í vopn – smáaurar í björgunarstarf

Steinunn Þórðardóttir, formaður Læknafélagsins, orðaði það vel: Við byggjum bankahallir og rándýrar viðbyggingar við Alþingi á meðan lífæðin – spítalinn – er enn í byggingu 20 árum síðar. Hann týndist í sama svartholi og „símapeningarnir“ í þessu dularfulla Money Heaven.

Skoðum forgangsröðunina:

• 1.000 milljónir í vopnakaup: Heilum milljarði hent í tól til að eyða lífi úti í heimi svo hægt sé að skála í fínu boðunum.
• Fjölsmiðjan: Á sama tíma skilar stærsti vinnustaður ungmenna á höfuðborgarsvæðinu 175 nemum á ári út í lífið fyrir einar 220 milljónir.

Við getum ekki einu sinni tryggt iðnnám fyrir alla sem vilja en mætum svo hissa í viðtöl og kveinkum okkur yfir fjölgun ungra öryrkja. Það þarf enga lögfræðimenntun til að sjá samhengið – bara lágmarks heilbrigða skynsemi. En hún er greinilega ekki á dagskrá hjá „þessu fólki“.

Kerfislæg blinda á 3.000 ungmenni

Soffía Ámundadóttir hjá HÍ varpaði sprengju í vikunni: 1.000 börn í skólaforðun. Þar að auki eru um 3.000 ungmenni (16–24 ára) á höfuðborgarsvæðinu hvorki í námi né vinnu. Viðbrögð kerfisins? „Upplýsingar vantar.“

Ég hef bent á þetta í nokkur ár; þetta kom fram í skýrslu sveitarfélaga strax árið 2022. Ef stjórnmálafólk veit þetta ekki er það vanhæft. Ef það veit það en gerir ekkert er það vanræksla. Kannski er þetta bara lélegur lesskilningur á eigin skýrslum? Við eigum miðlæga skráningu yfir hvern krómhúðaðan krana í Landsbankahúsinu en „enga skráningu“ yfir börnin sem týnast.

Fagurgalinn og grámyglan

Ráðamenn mæta alltaf í myndver eftir harmleiki, setja upp sorgarsvip og lofa að „gera allt“ – yfirleitt þegar ungmenni hafa þegar týnt lífinu. Svo tekur „grámyglaði hversdagsleikinn“ við. Þegar þarf að fjármagna iðnnám, forvarnir, geðheilbrigðisstuðning eða fangelsismál þá er kistan tóm. Athyglin er flogin á næsta marmarahús eða ráðstefnu í útlöndum.

Lendið geimskipinu

Fyrir næstu kosningar er spurningin einföld: Ætlum við að kjósa áfram fólk sem speglar sig í glansheimum á meðan innviðirnir molna?

Það er kominn tími til að krefjast þess að fólkið sem deilir út okkar peningum lendi geimskipinu og horfist í augu við okkur. Munið að þið vinnið fyrir almenning, ekki sérhagsmuni eða eigin ímynd. Gjörið svo vel að gera eitthvað af alvöru – áður en það gerist eitthvað enn hræðilegra.

Heyrumst svo eftir efnum og ástæðum.

Höfundur er unglingaráðgjafi til meira en 30 ára, starfar í Fjölsmiðjunni og er orðinn drulluþreyttur á leikritinu um nýju föt keisarans.