Boðar tíma­bundna heimild svo unnt sé að senda er­lenda fanga fyrr úr landi

Um er að ræða drög að frumvarpi til breytinga á lögum um fullnustu refsinga sem fela í sér endurskoðun á ákvæðum laganna sem varða reynslulausn og fullnustu refsinga utan fangelsa, „í þeim tilvikum þar sem fyrir liggur að erlendum föngum með lítil eða engin tengsl við Ísland verði brottvísað í kjölfar afplánunar,“ líkt og segir um frumvarpið í samráðsgátt.

Þannig verði lögð til tímabundin heimild til 1. júlí 2027 til að veita erlendum föngum, „sem endanlega hefur verið ákveðið að vísa úr landi að afplánun lokinni, reynslulausn þegar einn þriðji hluti refsitímans er liðinn í stað helmings samkvæmt gildandi lögum. Við reynslulausn verður viðkomandi vísað úr landi þegar í stað.“

Sömuleiðis er gert ráð fyrir að þeir ákveðið hefur verið að vísa úr landi geti ekki afplánað á áfangaheimili eða undir rafrænu eftirliti. „Slík úrræði eiga aðeins við þegar markmiðið er aðlögun að íslensku samfélagi, sem á ekki við um þá sem ljóst er að hafi engin eða lítil tengsl við landið og muni yfirgefa landið að afplánun lokinni,“ segir ennfremur um frumvarpið sem birtist í samráðsgátt í dag.

„Þegar nánar er litið til mikillar fjölgunar erlendra ríkisborgara í fangelsum landsins kemur í ljós að þeir eru 83% allra þeirra sem hófu gæsluvarðhald árið 2025, 70% árið 2024 og 60% árið 2019. Þó ber að hafa í huga að inn í þeim tölum eru einnig þeir sem sæta gæsluvarðhaldi vegna fyrirhugaðs flutnings úr landi en ekki einungis þeir sem framið hafa afbrot,“ segir meðal annars í greinargerð með frumvarpinu þar sem tilefni og nauðsyn lagasetningarinnar er rökstudd.

„Skilaboðin eru skýr. Alvarleg afbrot hér á landi hafa raunverulegar og langvarandi afleiðingar. Þegar ákvörðun um brottvísun liggur fyrir og afplánun lýkur verður brotamönnum vísað strax úr landi og þeir fá endurkomubann til Íslands og eftir atvikum alls Schengen-svæðisins. Þannig tryggjum við að fangelsisrými nýtist þar sem þess er raunverulega þörf og að brottvísanir séu ekki aðeins orð á blaði heldur raunveruleg aðgerð,“ 

Þetta er haft eftir Þorbjörgu Sigríði Gunnlaugsdóttur dómsmálaráðherra, í tilkynningu um málið á vef stjórnarráðsins.

„Fangelsiskerfið hefur á skömmum tíma tekið miklum breytingum. Samsetning fangahópsins er orðin fjölbreyttari en áður og í einstökum tilvikum hafa einstaklingar af yfir tuttugu ólíkum þjóðernum verið vistaðir samtímis í sama fangelsi. Það skapar ýmsar áskoranir, m.a. við að tryggja öryggi starfsmanna og fanga. Með frumvarpinu erum við að bregðast við þessari þróun með skýrum hætti. Þetta mun hafa jákvæð áhrif sem fyrst og fremst mun birtast í styttingu boðunarlista og því að fleiri geti hafið afplánun,“ segir ráðherra.