Hvíl í friði, Bifrastarandinn

Ákall til stjórnar Háskólans á Bifröst vegna óviðunandi stöðu nemenda

Virðulega stjórn Háskólans á Bifröst,

Ég rita þetta bréf sem nemandi við Háskólann á Bifröst og þar með sem einn þeirra sem eiga ríkra hagsmuna að gæta í starfsemi hans. Erindinu er ætlað að koma á framfæri alvarlegum áhyggjum af þeirri atburðarás sem átt hefur sér stað undanfarnar vikur. Sem aðili sem ber hag skólans fyrir brjósti tel ég að upplýsingagjöf til nemenda hafi verið verulega áfátt og að sú óvissa sem nú ríkir um stjórnarhætti sé farin að hafa áþreifanleg áhrif á viðhorf nemenda til skólans og framtíðar þeirra innan hans.

Innan nemendahópsins ríkir nú mikill óróleiki. Margir hafa verulegar áhyggjur af námi sínu, námsframvindu og ekki síst virði háskólagráðu sinnar, en það óöryggi tengist beint þeim skaða sem orðspor skólans hefur hlotið í kjölfar nýlegra atburða. Staðan er orðin það alvarleg að rætt er af vaxandi þunga um úrsagnir og flutning í aðra skóla.

Í siðareglum Háskólans á Bifröst segir skýrum orðum:

„Þeir sem aðild eiga að háskólasamfélaginu standa vörð um heiður skólans og leitast við að haga störfum sínum þannig að það styrki orðspor hans. Háskólasamfélagið leggst á eitt um að skólinn sinni hlutverki sínu sem best og starfi í anda þessara siðareglna. Nemendur skólans og starfsfólk hans geta óhindrað sett fram gagnrýni á stefnu skólans og starfshætti hans og leggja sig fram um að efla frjáls skoðanaskipti innan skólans og í samfélaginu. Í störfum sínum og námi huga Bifrestingar að ábyrgð sinni gagnvart samfélagi, umhverfi og náttúru, sýna hver öðrum virðingu og vinna saman af heilindum“

Því miður virðist raunin önnur um þessar mundir þar sem starfað er þvert á anda þessara reglna. Í ljósi þess að vantraustsyfirlýsing liggur fyrir frá FAB, félagi akademískra starfsmanna við Háskólann á Bifröst, tel ég óhjákvæmilegt að spyrja hvort stjórnin forgangsraði hagsmunum einstaklings ofar velferð stofnunarinnar í heild. Að lýsa ítrekað yfir stuðningi við rektor á sama tíma og óstöðugleiki eykst samrýmist illa þeirri ábyrgð sem stjórnin ber gagnvart öllum hagaðilum. Í stað þess að lægja öldurnar virðast ákvarðanir síðustu vikna fremur hafa aukið á krísuna og skaðað orðspor skólans enn frekar. Einhliða og takmörkuð upplýsingagjöf til nemenda hefur í för með sér að traust til stofnunarinnar fer dvínandi.

Þá vil ég koma því skýrt á framfæri að ég, ásamt fjölmörgum öðrum grunnnemum, hyggst ekki hefja meistaranám við skólann á meðan núverandi ástand varir og núverandi rektor starfar þar. Sú ákvörðun byggir á brostnu trausti og þeirri sannfæringu að gæði námsins og virði gráðunnar séu í hættu. Þá sérstaklega má nefna þann augljósa tvískinnung í nálgun skólans er varðar gervigreind. Nemendum er gert að nýta gervigreind einungis til stuðnings og jafnframt er varað við því að treysta henni eða taka mark á öllu sem hún skilar. Þessi afstaða byggir á þeirri réttmætu forsendu að gervigreind skorti dómgreind, samhengi og skilning á raunverulegu framlagi einstaklinga. Í því ljósi er sérstakt, ef ekki beinlínis þversagnakennt, að ætla að tæknilausnir geti á nokkurn hátt metið framlag sérfræðinga hvað varðar ritrýndar fræðigreinar. Slíkt mat er og verður alltaf á færi þeirra sem koma að verkefninu sjálfu. Engin gervigreind hefur innsýn í vinnuferli, samvinnu, ábyrgðartöku eða faglegt framlag einstakra þátttakenda. Ef nemendum er sagt að þeir megi ekki treysta tækninni í blindni, þá hlýtur sama viðmið að gilda um stofnunina sjálfa.

Ég tel jafnframt ástæðu til að gera alvarlega athugasemd við orðræðu stjórnar í samskiptum við nemendur og hvernig hún hefur breyst á skömmum tíma. Upphaflega var lýst yfir fullu trausti til rektors til að leiða sáttaferli með aðkomu óháðs aðila. Nú hefur orðalagið færst yfir í að lýsa yfir trausti í garð rektors til að „annast daglegan rekstur“ skólans, á meðan viðbrögð við vantrauststillögu voru lítil sem engin er nú hafið sáttaferli sem er alfarið lagt í hendur stjórnar. Þessi breyting á áherslum vekur spurningar um hvort stjórnin sé að hverfa frá fyrri fullyrðingum án þess að gera nemendum grein fyrir forsendum þess. Slíkt skapar ekki traust heldur eykur óvissu og styrkir þá tilfinningu að verið sé að laga orðræðuna að aðstæðum hverju sinni fremur en að axla raunverulega ábyrgð.

Að sama skapi tel ég að orðalag á borð við „ógnarvænt um háskólann“ og vísanir í sameiginlega baráttu í rúm hundrað ár bæði óheppilegar og villandi í þessu samhengi. Slík orðræða virkar sem tilfinningaleg samstöðuyfirlýsing frekar en ábyrg og gagnsæ viðbrögð við stjórnsýslulegri krísu. Þegar traust er rofið og alvarlegar ásakanir liggja fyrir, kallar staðan ekki á rómantíska frásögn um sögulega samstöðu heldur á skýr svör, ábyrgð og raunverulegar aðgerðir. Í stað þess að sameina háskólasamfélagið virðist þessi nálgun ýta undir fjarlægð milli stjórnar og nemenda, þar sem alvarlegum áhyggjum er svarað með yfirlýsingum í stað efnislegrar upplýsingagjafar. Stjórn sem svarar krísu með orðskrúði í stað ábyrgðar má ekki undrast að traustið sé horfið.

Viðbrögð rektors við niðurstöðu siðanefndar í dag vekja jafnframt alvarlegar spurningar um dómgreind, ábyrgð og raunveruleikaskyn. Með því að lýsa niðurstöðunni sem „bestu mögulegu niðurstöðu“ og halda því fram að „allir vinni þegar enginn tapar“ er horft fram hjá þeirri staðreynd að vantrausti hefur þegar verið lýst yfir. Í slíku samhengi er augljóst að ekki vinna allir þótt enginn sé talinn brotlegur, því rektor hefur í þessu ferli glatað trausti sem er grundvallarforsenda þess að gegna forystuhlutverki. Slík framsetning dregur úr alvarleika málsins og gerir lítið úr þeim skaða sem orðið hefur, bæði fyrir þá sem málið hefur snert og fyrir stofnunina í heild.

Ég biðla til stjórnar skólans að sýna ábyrgð og endurskoða afstöðu sína. Það er lágmarkskrafa að hagur nemenda og kennara sé settur í forgrunn og að gripið sé til raunverulegra ráðstafana til að stöðva þá þróun sem nú á sér stað. Ég óska þess jafnframt að nemendur séu upplýstir af hreinskilni um stöðu mála og hvaða skref verði tekin til að endurreisa faglegt vinnu- og lærdómsumhverfi og traust á ný.

Ég óska eftir formlegu, skriflegu svari frá stjórn Háskólans á Bifröst innan viku frá dagsetningu þessa bréfs, þar sem brugðist er við ofangreindum atriðum á málefnalegan hátt.

Það er einlæg ósk mín, og fjölmargra annarra, að Bifrastarandinn fái að lifa um ókomna tíð.

Virðingarfyllst,

Höfundur er hagsmunafulltrúi Nemendafélags Háskólans á Bifröst.