„Evrópusambandið hefur haft sömu viðskiptastefnu og Trump“

Hallgerður Kolbrún E. Jónsdóttir skrifar 11. janúar 2026 16:33

Guðlaugur Þór Þórðarson þingmaður Sjálfstæðisflokksins segir stefnu ESB í tollamálum hafa verið á sömu nótum og stefnu Trumps. Vísir/Ívar Fannar

Þingmaður Sjálfstæðisflokksins segir helstu ógnina sem stafi að Íslandi í tollamálum vera frá Evrópu, ekki Bandaríkjunum. Þingmaður Samfylkingarinnar segir ekkert annað í stöðunni en að halla sér meira að ESB vegna þeirrar upplausnar sem sé á alþjóðasviðinu.

Staðan í alþjóðamálum var til umræðu í Sprengisandi á Bylgjunni í morgun. Dagur B. Eggertsson þingmaður Samfylkingarinnar segir heiminn í eins konar upplausn. Þau kerfi sem sett voru á fót í kjölfar heimsstyrjaldarinnar síðari séu nú nálægt því að riða til falls.

„Við erum annars vegar með heimsmynd stórveldanna, sem eru núna að skilgreina sín áhrifasvæði og einhvern veginn er næsta rökrétta skref að þau skipti á milli sín heiminum og verði stórveldi með einhvers konar fylgitungl eða hjálendur,“ segir Dagur.

„Síðan erum við með Evrópu, sem byggir á samstarfi sjálfstæðra, fullvalda ríkja sem eru við borðið. Mjög misstór og því fylgir auðvitað alls konar samráð og samtal og reglur sem sumum finnst flóknar. En ég kemst ekki fram hjá því að það er miklu betri skipan mála fyrir smáríki eins og Ísland.“

Þurfi tollabandalag svo Bandaríkin geti ekki ógnað

Hann vísaði í Jens Stoltenberg fjármálaráðherra Noregs og fyrrverandi framkvæmdastjóra NATO, sem sagði á dögunum að síðustu áratugir hafi verið góðir fyrir smáríki til að standa utan tollabandalaga, þegar almenna stefnan var að halda tollum niðri. Nú sé staðan orðin önnur.

Dagur B. Eggertsson þingmaður Samfylkingarinnar segir Ísland þurfa að halla sér meira að ESB.Vísir/Vilhelm

„Bandaríkin eru að leggja ofurtolla ekki bara á okkur heldur aðra. Þá þurfum við meira skjól. Við þurfum að hugsa hvort við þurfum ekki að vera í tollabandalagi, þannig að við getum ekki verið í þeirri stöðu, til dæmis ef Bandaríkin vilja eitthvað á hendur Íslendingum, að hægt sé að hóta okkur. Alveg eins og það hefði verið hægt að hóta Dönum núna varðandi Grænland núna ef Danir hefðu ekki skjól af því að vera hluti af ESB og í tollabandalaginu.“

ESB með sömu nálgun og Trump

Guðlaugur Þór Þórðarson þingmaður Sjálfstæðisflokksins sagði með ólíkindum að hlusta á greiningu Dags á stöðunni.

„Evrópusambandið hefur haft sömu viðskiptastefnu og Donald Trump hefur, sömu nálgun. Hefur bæði með tollum en ekki síst með viðskiptalegum hindrunum gert það að verkum til dæmis að markmiðin með Alþjóðaviðskiptastofnun hafa ekki náð fram,“ sagði Guðlaugur.

„Hvaða skilaboð eru það?“

Hann segir að helsta ógnin sem nú stafi að Íslandi á sviði tolla sé Evrópusambandið.

„Nú vita allir í Brussel að ríkisstjórnin á Íslandi vill allt sem hún getur til að koma sér inn í Evrópusambandið. Á sama tíma og þeir undirbúa refsiaðgerðir gegn okkur reynir ríkisstjórnin allt sem hún getur til að koma sér inn,“ segir Guðlaugur og vísar í verndaraðgerðir á kísilmálm sem boðaðar voru í haust.

„Hvaða skilaboð eru það? Það hefðu verið alvöru skilaboð að gæta hagsmuna okkar ef forustumenn ríkisstjórnarinnar hefðu sagt við forystumenn Evrópusambandsins: „Heyrðu, smámál hérna. Við erum ekki að hreyfa okkur í átt að ganga hérna inn ef að þið ætlið að leggja á okkur refsiaðgerðir.“

Hlusta má á umræður Dags og Guðlaugs í Sprengisandi í spilaranum hér að neðan.