Gæti orðið bylting fyrir konur á breytingaskeiði Hallgerður Kolbrún E. Jónsdóttir skrifar 4. janúar 2026 16:16 Ákvörðun lyfjaeftirlits Bandaríkjanna um að fjarlægja svokallaða Black box-viðvörun af hormónalyfjum, sem notuð eru fyrir konur á breytingaskeiðinu, gæti haft áhrif út fyrir landssteinanna. Vísir/Getty Lyfjaeftirlit Bandaríkjanna felldi nýlega úr gildi viðvaranir við hormónameðferð fyrir konur á breytingaskeiði. Hjúkrunarfræðingur sem sérhæfir sig í kvenheilsu segir þetta tímamót og vonar að leiðbeiningum hér á Íslandi verði breytt. Rúmir tveir áratugir eru síðan bandaríska lyfjaeftirlitið gaf út svokallaða black box viðvörun við hormónameðferðinni HRT fyrir konur á breytingarskeiði. Það var gert í kjölfar þess að niðurstöður stórrar rannsóknar um hormónameðferð kvenna voru birtar, sem gáfu til kynna að hormónameðferð sem þessi gæti aukið líkur á brjóstakrabbameini, hjartaáfalli, heilablóðfalli og blóðtappa. Í nóvember síðastliðnum tilkynnti bandaríska lyfjaeftirlitið að ferli væri hafið við að fjarlægja viðvaranirnar við meðferðinni vegna nýrra upplýsinga. „Niðurstaða þeirra er sú að þessar viðvaranir endurspegli ekki lengur bestu nútímavísindi og því eigi fylgiseðlar að vera uppfærðir,“ segir Guðrún Björk Þorsteinsdóttir, hjúkrunarfræðingur hjá Gynamedica, sem sérhæfir sig í kvenheilsu. Hún fjallaði nýverið um málið á heimasíðu Gynamedica. Hræddar við að fara á hormóna Nýjar rannsóknir sýni að ákveðnar tegundir hormónameðferðar sem eru einstaklingsmiðaðar geti dregið verulega úr einkennum breytingarskeiðs hjá stórum hópi kvenna, bætt lífsgæði og jafnvel haft áhrif á heilsu þeirra til lengri tíma. „Það eru sirka áttatíu prósent kvenna og jafnvel meira en það sem finna fyrir einhverjum einkennum út af breytingarskeiði,“ segir Guðrún. „Ég finn það í mínu starfi að margar konur eru hræddar við að fara á hormóna en samt eru þær kannski með mikil einkenni. Kannski svefnleysi til langs tíma, verki, kvíða, þetta geta verið svo mörg og margvísleg einkenni sem geta fylgt þessu breytingaskeiði.“ Hún vonar að þessar fregnir frá Bandaríkjunum veki konur til umhugsunar um möguleika þeirra og verði Lyfjastofnun hvatning til að endurskoða viðvaranir við hormónameðferð vegna breytingaskeiðs. „Miðað við þetta ætti allavega að uppfæra fylgiseðla lyfjanna,“ segir Guðrún. Heilbrigðismál Kvenheilsa Lyf Mest lesið Þetta fær Hildur í laun Innlent Samþykkja 3,5 prósenta launahækkun Innlent Göngutúr við HR endaði í Landsrétti Innlent „Ég skil ekki að það séu ekki fleiri áhyggjufullir yfir þessu” Innlent Skaðinn sem þau hafi þurft að þola „óásættanlegur með öllu“ Innlent Sonur krónprinsessunnar dæmdur í fjögurra ára fangelsi Erlent Trump enn ekki svarað fundarbeiðni Kristrúnar Innlent Hrapaði til bana eftir að kennari gleymdi að festa reipi Erlent Þrír handteknir og einn á spítala vegna stunguárásar Innlent Vopnað rán í Reykjavík Innlent Fleiri fréttir Keyrði rútu á 20 km/klst frá BSÍ í Hafnarfjörð: „Kannski á ég eftir að fá símtöl“ Hvalbátarnir halda á veiðar undir helgina Kannaðist við að hafa ekið á níu ára stúlku og stungið af Áhyggjufullir ferðalangar, sólbrunnin þjóð og sögulegt sund í beinni Gluggagægir flúinn þegar lögreglu bar að garði Minniháttar röskun gæti haft alvarlegar afleiðingar Hótaði að drepa konu og hundinn hennar Skaðinn sem þau hafi þurft að þola „óásættanlegur með öllu“ Skar kindur á háls án þess að svipta þær meðvitund fyrst Þórdís Lóa ráðin framkvæmdastjóri Félagsbústaða Hvetja fólk til að gerast gjafar: „Það er alltaf pláss fyrir fleiri gæðablóð“ „Við getum ekki framkvæmt rauneftirlit á dagvinnutíma“ Baráttan um 17. júní Samþykkja 3,5 prósenta launahækkun Þetta fær Hildur í laun Vill sjá reglur um samfélagsmiðla sem fyrst „Ég skil ekki að það séu ekki fleiri áhyggjufullir yfir þessu” Íslenskar vefsíður í vandræðum vegna bilunar í ljósleiðarakerfinu „Í góðu lagi að gefa henni orðið núna“ Engin þörf á aukaþingi í ágúst og veitingamenn ósáttir með vinnubrögð lögreglu Trump enn ekki svarað fundarbeiðni Kristrúnar Rændur á víðavangi vegna fíkniefnaskuldar Hefja borun rannsóknarholu á Landeyjasandi í vikunni Þrír handteknir og einn á spítala vegna stunguárásar Sjöunda björgunarskipið komið til heimahafnar Þingmenn á síðustu metrunum Vopnað rán í Reykjavík Göngutúr við HR endaði í Landsrétti Segir upptöku evrunnar geta leitt til aukins atvinnuleysis Óskiljanlegt að ráðuneytið skoði bara stöðu námsgagna í stærðfræði Sjá meira
Rúmir tveir áratugir eru síðan bandaríska lyfjaeftirlitið gaf út svokallaða black box viðvörun við hormónameðferðinni HRT fyrir konur á breytingarskeiði. Það var gert í kjölfar þess að niðurstöður stórrar rannsóknar um hormónameðferð kvenna voru birtar, sem gáfu til kynna að hormónameðferð sem þessi gæti aukið líkur á brjóstakrabbameini, hjartaáfalli, heilablóðfalli og blóðtappa. Í nóvember síðastliðnum tilkynnti bandaríska lyfjaeftirlitið að ferli væri hafið við að fjarlægja viðvaranirnar við meðferðinni vegna nýrra upplýsinga. „Niðurstaða þeirra er sú að þessar viðvaranir endurspegli ekki lengur bestu nútímavísindi og því eigi fylgiseðlar að vera uppfærðir,“ segir Guðrún Björk Þorsteinsdóttir, hjúkrunarfræðingur hjá Gynamedica, sem sérhæfir sig í kvenheilsu. Hún fjallaði nýverið um málið á heimasíðu Gynamedica. Hræddar við að fara á hormóna Nýjar rannsóknir sýni að ákveðnar tegundir hormónameðferðar sem eru einstaklingsmiðaðar geti dregið verulega úr einkennum breytingarskeiðs hjá stórum hópi kvenna, bætt lífsgæði og jafnvel haft áhrif á heilsu þeirra til lengri tíma. „Það eru sirka áttatíu prósent kvenna og jafnvel meira en það sem finna fyrir einhverjum einkennum út af breytingarskeiði,“ segir Guðrún. „Ég finn það í mínu starfi að margar konur eru hræddar við að fara á hormóna en samt eru þær kannski með mikil einkenni. Kannski svefnleysi til langs tíma, verki, kvíða, þetta geta verið svo mörg og margvísleg einkenni sem geta fylgt þessu breytingaskeiði.“ Hún vonar að þessar fregnir frá Bandaríkjunum veki konur til umhugsunar um möguleika þeirra og verði Lyfjastofnun hvatning til að endurskoða viðvaranir við hormónameðferð vegna breytingaskeiðs. „Miðað við þetta ætti allavega að uppfæra fylgiseðla lyfjanna,“ segir Guðrún.
Heilbrigðismál Kvenheilsa Lyf Mest lesið Þetta fær Hildur í laun Innlent Samþykkja 3,5 prósenta launahækkun Innlent Göngutúr við HR endaði í Landsrétti Innlent „Ég skil ekki að það séu ekki fleiri áhyggjufullir yfir þessu” Innlent Skaðinn sem þau hafi þurft að þola „óásættanlegur með öllu“ Innlent Sonur krónprinsessunnar dæmdur í fjögurra ára fangelsi Erlent Trump enn ekki svarað fundarbeiðni Kristrúnar Innlent Hrapaði til bana eftir að kennari gleymdi að festa reipi Erlent Þrír handteknir og einn á spítala vegna stunguárásar Innlent Vopnað rán í Reykjavík Innlent Fleiri fréttir Keyrði rútu á 20 km/klst frá BSÍ í Hafnarfjörð: „Kannski á ég eftir að fá símtöl“ Hvalbátarnir halda á veiðar undir helgina Kannaðist við að hafa ekið á níu ára stúlku og stungið af Áhyggjufullir ferðalangar, sólbrunnin þjóð og sögulegt sund í beinni Gluggagægir flúinn þegar lögreglu bar að garði Minniháttar röskun gæti haft alvarlegar afleiðingar Hótaði að drepa konu og hundinn hennar Skaðinn sem þau hafi þurft að þola „óásættanlegur með öllu“ Skar kindur á háls án þess að svipta þær meðvitund fyrst Þórdís Lóa ráðin framkvæmdastjóri Félagsbústaða Hvetja fólk til að gerast gjafar: „Það er alltaf pláss fyrir fleiri gæðablóð“ „Við getum ekki framkvæmt rauneftirlit á dagvinnutíma“ Baráttan um 17. júní Samþykkja 3,5 prósenta launahækkun Þetta fær Hildur í laun Vill sjá reglur um samfélagsmiðla sem fyrst „Ég skil ekki að það séu ekki fleiri áhyggjufullir yfir þessu” Íslenskar vefsíður í vandræðum vegna bilunar í ljósleiðarakerfinu „Í góðu lagi að gefa henni orðið núna“ Engin þörf á aukaþingi í ágúst og veitingamenn ósáttir með vinnubrögð lögreglu Trump enn ekki svarað fundarbeiðni Kristrúnar Rændur á víðavangi vegna fíkniefnaskuldar Hefja borun rannsóknarholu á Landeyjasandi í vikunni Þrír handteknir og einn á spítala vegna stunguárásar Sjöunda björgunarskipið komið til heimahafnar Þingmenn á síðustu metrunum Vopnað rán í Reykjavík Göngutúr við HR endaði í Landsrétti Segir upptöku evrunnar geta leitt til aukins atvinnuleysis Óskiljanlegt að ráðuneytið skoði bara stöðu námsgagna í stærðfræði Sjá meira