Frá sr. Friðriki til Eurovision: Sama woke-frásagnarvélin, sama niðurrifsverkefni gegn gyðing-kristnum rótum Vesturlanda Hilmar Kristinsson skrifar 12. desember 2025 18:01 Opna bréfið sem fletti ofan af stærra máli „Komdu sæll, Bjarni,“ skrifar Lárus Loftsson í opnu bréfi á mbl.is beint til fyrrverandi prestsins og áhrifamannsins Bjarna Karlssonar. Vinsamleg byrjun, en innihaldið er sprengja. Lárus segir ekki bara: „Þú ert ósanngjarn gagnvart sr. Friðriki.“ Hann segir í raun: „Þú ert að afmynda fortíðina eftir hugmyndafræði nútímans.“ Mjúkt á yfirborðinu — en sprengja að innan. Bréfið er ekki bara vörn fyrir sr. Friðrik Friðriksson. Það er viðvörun: Að frásögn um fortíð okkar er að verða pólitískt hráefni. Lárus er í raun að segja: „Þú ert ekki að lýsa Friðriki — þú ert að endurskrifa hann.“ Og þar með hittir hann naglann á höfuðið: Við erum ekki að sjá sagnfræði. Við erum að sjá narrative warfare — frásagnastríð. Það sama gerist í kirkjunni, í fjölmiðlum, og nú þegar Ísland sniðgengur Eurovision vegna Ísraels. Þetta eru ekki aðskilin mál. Þetta er eitt og sama hugmyndafræðiverkefnið. Af hverju sr. Friðrik? Vegna þess að woke-frásögn ræðst ALDREI beint á hugmyndakerfið sem hún vill brjóta niður. Hún ræðst á táknin sem bera það uppi. Sr. Friðrik var: Kristinn leiðtogi, uppbyggjandi fyrirmynd, maður sem mótaði kynslóðir, þjónandi leiðtogamódel, og lifandi brú milli trúar og samfélags. Hann stendur fyrir gyðing-kristna siðferðishefð Vesturlanda. Ef þú vilt brjóta gömlu siðferðisstoðirnar, byrjarðu á þeim sem líkna upp þeirri arfleifð. Þetta er gömul taktík í sögunni: Byzans gerði þetta við hermits og saints. Sovét gerði þetta við presta, rabbía og kennara. Kínverska menningarbyltingin gerði þetta við kennimenn og eldri leiðtoga. Og nú birtist þetta á Íslandi í mildari mynd: „Endurmat“ sem þykist sagnfræði en er í raun frásagnapólitík. „Woke-frásagnakerfið“... þannig að ALLIR skilji Til að sjá mynstrið þurfum við að nota myndir sem tala til samtímans. Woke-frásögn vinnur eins og TikTok-filter: Hún breytir myndinni áður en þú horfir á hana. Ef staðreynd truflar filterinn → þá hverfur hún. Ef saga hjálpar filternum → hún er stækkuð upp. Ef persóna stendur í vegi → hún er endurmerkt, stimpluð. Þetta er líka eins og Marvel „retcon“: Gamall karakter fær nýja túlkun, nýjan bakgrunn, nýjan persónuleika… ekki vegna þess sem gerðist, heldur vegna þess sem frásögnin þarf á að halda. Og woke-ið líkir fullkomlega eftir stjórnun sögunnar hjá Stalín: Hann fjarlægði menn af myndum sem urðu óþægilegir fyrir frásögnina. Ekki vegna staðreynda — heldur vegna narratífs. Orwell 1984 segir þetta beint: „Who controls the past controls the future.“ Aðferðin er alltaf eins: Strika út upphafið → skrifa nýtt miðbik → búa til rétta niðurstöðu. Eurovision-sniðgangan – sama aðferð, annað svið Nú horfum við á Eurovision-málið með sömu gleraugum… og allt smellur saman. Sleppa upphafinu (7. október) Það er ótrúlegt að sjá hvernig íslensk umræða um Gasa fór í fáránlegan farveg: „Ég nenni ekki 7. október.“ „Þetta er flókið.“ „Við skulum bara tala um afleiðingarnar.“ Þetta er náttúrulegt í woke-frásögninni: Ef orsökin ruggar niðurstöðunni → sleppa orsökinni. Því ef 7. október er nefndur, þá fellur „Ísrael sem óbreytt illmenni“ frásögnin, fellur „Eurovision sem whitewashing“ frásögnin, fellur Guardian-greinin (sem sleppir 7. okt nákvæmlega af þessari ástæðu). Sleppa Hamas – stækka Ísrael Guardian-greinin: Sleppir Amnesty-skýrslunni sem kallar 7. okt glæp gegn mannkyni, sleppir gíslatökum, sleppir nauðgunum, sleppir pyntingum, og setur Ísrael sem eina aktífa illmenniðí frásögninni. Þetta er ekki fréttagreining. Þetta er pólitískt frásagnavopn. Nota Eurovision sem skálkaskjól „Við getum ekki verið með í gleðikeppni á meðan…“ Þetta er sama notkun og þegar einstaklingar eru „cancel-aðir“ fyrir að vera óþægilega tengdir einhverri frásögn. Ekki vegna allra staðreynda — heldur vegna tilfinningalegrar rammasetningar. Sniðgangan er ekki siðferðileg aðgerð — hún er frásagnastjórn Ef Eurovision er svo pólitískt að Ísrael má ekki vera með, þá hefði það einnig átt við um: Aserbaídsjan, Tyrkland, Úkraínustríðið árið 2014, Armeníu, eða bara allar þjóðir sem hafa lent í deilum. En það var aldrei notað þannig. Af hverju? Því woke-narratífið þarf aðeins EITT illmenni: Ísrael. Stóra ljósið: Gyðing–kristin gildi eru rót Vesturlanda. Gyðing–kristin gildi koma úr Biblíunni. Biblían kemur frá Ísrael. Ef þú vilt brjóta niður Vesturlönd þá byrjar maður á rótinni. Þess vegna… þarf kristin arfleifð að líta út eins og kúgun, sr. Friðrik þarf að verða vandamál, Ísrael þarf að verða illmenni, og Eurovision þarf að verða „whitewashing of war“. Þetta er ekki tilviljun. Þetta er samhangandi hugmyndafræðiverkefni sem birtist mismunandi eftir vettvangi en með sama mynstur. Hvað woke-frásögnin vill er ekki endilega illt — en hún er hættuleg Woke vill: Félagslegt réttlæti, samúð, sanngirni. Allt gott… En aðferðin: Sleppa staðreyndum, stjórna frásögn, mála rót Vesturlanda sem vandamál, og endurskrifa fortíð eftir pólitískri þörf… er hættuleg vegna þess að hún leitar ekki sannleika heldur valds yfir sögunni. Og þjóð sem missir söguna sína, missir sjálfa sig. Lokaorð Að ráðast á sr. Friðrik og að draga Ísland úr Eurovision eru ekki tvö mál. Þetta eru tvær bylgjur af sömu hugmyndafræðilegu árásinni: woke-frásögn sem vill skera upp rætur Íslands… rætur sem eru gyðing-kristnar, rætur sem komu frá Ísrael, rætur sem halda Vesturlöndum saman. Þess vegna þurfti fyrsta skrefið að vera: „Ég nenni ekki að ræða 7. október.“ Því sá dagur eyðileggur frásögnina. En ekki sannleikann. Woke narratífið er basically að reyna að “retcon-a” Ísland. Þú getur “cancelað” eða slaufað Eurovision og þú getur reynt að “cancela” sr. Friðrik… en þú getur ekki “cancelað” sannleikann. Höfundur er guðfræðingur. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Mest lesið Hægrisveiflan hættulega Samúel Guðmundsson Skoðun Til hamingju, Runólfur! Ragnar Freyr Ingvarsson Skoðun Burt með bölvað ofstækið Hjörtur Magni Jóhannsson Skoðun Tjáningarfrelsið við Bústaðaveg Þorvaldur Víðisson Skoðun Hagræðing Hildar á sannleikanum Kári Sigurðsson,Sonja Ýr Þorbergsdóttir Skoðun Við skorum á ríkisstjórnina að standa við fyrirheitin og tryggja framtíð Skipholts 37 Hópur listafólks Skoðun Um fóbíu og hatur á Íslam Sverrir Agnarsson Skoðun Brjóstaskimun enn mikilvæg? Anna Kristín Höskuldsdóttir,Helga Tryggvadóttir,Inga Reynisdóttir,Ólöf Kristjana Bjarnadóttir,Þórður Tryggvason Skoðun Á ykkar vakt! Hjálmtýr Heiðdal Skoðun Heilsugæslan miðaldra Hildur Svavarsdóttir Skoðun Skoðun Skoðun Má manneskja skipta um trú — og halda lífi? Hilmar Kristinsson skrifar Skoðun Tilkoma gervigreindar – kötturinn í Undralandi? Ólafur Aron Sveinsson skrifar Skoðun Veistu hvaða netvíti á að varast? Vilhjálmur Alvar Þórarinsson skrifar Skoðun Borgarnesréttlætið – saga úr umferðinni Guðmundur H Guðjónsson skrifar Skoðun Viðskiptaráð og Láki jarðálfur Andri Snær Magnason skrifar Skoðun Fertugt félag sem ætlar ekki að setjast í helgan stein Guðrún Barbara Tryggvadóttir skrifar Skoðun Ráðherra innviða tók af skarið: Reglugerð um vanhæfismörk við stjórn ökutækis loks gefin út Vilhjálmur Hjálmarsson skrifar Skoðun Um fóbíu og hatur á Íslam Sverrir Agnarsson skrifar Skoðun Gerast enn kraftaverk á Íslandi? Valerio Gargiulo skrifar Skoðun Viðey – perla í dvala Gunnar Salvarsson skrifar Skoðun Er öryggi barna sökkvandi skip? Alfa Jóhannsdóttir skrifar Skoðun Brjóstaskimun enn mikilvæg? Anna Kristín Höskuldsdóttir,Helga Tryggvadóttir,Inga Reynisdóttir,Ólöf Kristjana Bjarnadóttir,Þórður Tryggvason skrifar Skoðun Það sem allir vilja hafa – en enginn vill sjá S. Hjörtur Guðjónsson skrifar Skoðun Burt með bölvað ofstækið Hjörtur Magni Jóhannsson skrifar Skoðun Tíu ár af skattfrjálsri ráðstöfun Daði Már Kristófersson skrifar Skoðun Farsælt ferðalag fólks og villts fisks Ingvi Örn Þorsteinsson skrifar Skoðun Til hamingju, Runólfur! Ragnar Freyr Ingvarsson skrifar Skoðun Heilsugæslan miðaldra Hildur Svavarsdóttir skrifar Skoðun Afföll í laxeldi Kristján Ingimarsson skrifar Skoðun Peptíð og íþróttir Birgir Sverrisson skrifar Skoðun Stórsókn eða stór orð? Álfhildur Leifsdóttir,Hólmfríður Jennýjar Árnadóttir skrifar Skoðun Skógrækt er þjóðaröryggismál Auður Elva Kjartansdóttir skrifar Skoðun Hægrisveiflan hættulega Samúel Guðmundsson skrifar Skoðun Á ykkar vakt! Hjálmtýr Heiðdal skrifar Skoðun Tímamót fyrir notendur – samningur SÍ og SÁÁ Kristín I. Pálsdóttir skrifar Skoðun Ólafur, gæsin og gulleggin Kjartan Björgvinsson skrifar Skoðun Eftirlit, útvistun og ábyrgð í velferðarþjónustu Þórhallur Guðmundsson skrifar Skoðun Það hefðu allir gott af því að greiða sín eigin laun Geir Kristinsson skrifar Skoðun Tjáningarfrelsið við Bústaðaveg Þorvaldur Víðisson skrifar Skoðun Nokkur orð um röflritun Kristján Logason skrifar Sjá meira
Opna bréfið sem fletti ofan af stærra máli „Komdu sæll, Bjarni,“ skrifar Lárus Loftsson í opnu bréfi á mbl.is beint til fyrrverandi prestsins og áhrifamannsins Bjarna Karlssonar. Vinsamleg byrjun, en innihaldið er sprengja. Lárus segir ekki bara: „Þú ert ósanngjarn gagnvart sr. Friðriki.“ Hann segir í raun: „Þú ert að afmynda fortíðina eftir hugmyndafræði nútímans.“ Mjúkt á yfirborðinu — en sprengja að innan. Bréfið er ekki bara vörn fyrir sr. Friðrik Friðriksson. Það er viðvörun: Að frásögn um fortíð okkar er að verða pólitískt hráefni. Lárus er í raun að segja: „Þú ert ekki að lýsa Friðriki — þú ert að endurskrifa hann.“ Og þar með hittir hann naglann á höfuðið: Við erum ekki að sjá sagnfræði. Við erum að sjá narrative warfare — frásagnastríð. Það sama gerist í kirkjunni, í fjölmiðlum, og nú þegar Ísland sniðgengur Eurovision vegna Ísraels. Þetta eru ekki aðskilin mál. Þetta er eitt og sama hugmyndafræðiverkefnið. Af hverju sr. Friðrik? Vegna þess að woke-frásögn ræðst ALDREI beint á hugmyndakerfið sem hún vill brjóta niður. Hún ræðst á táknin sem bera það uppi. Sr. Friðrik var: Kristinn leiðtogi, uppbyggjandi fyrirmynd, maður sem mótaði kynslóðir, þjónandi leiðtogamódel, og lifandi brú milli trúar og samfélags. Hann stendur fyrir gyðing-kristna siðferðishefð Vesturlanda. Ef þú vilt brjóta gömlu siðferðisstoðirnar, byrjarðu á þeim sem líkna upp þeirri arfleifð. Þetta er gömul taktík í sögunni: Byzans gerði þetta við hermits og saints. Sovét gerði þetta við presta, rabbía og kennara. Kínverska menningarbyltingin gerði þetta við kennimenn og eldri leiðtoga. Og nú birtist þetta á Íslandi í mildari mynd: „Endurmat“ sem þykist sagnfræði en er í raun frásagnapólitík. „Woke-frásagnakerfið“... þannig að ALLIR skilji Til að sjá mynstrið þurfum við að nota myndir sem tala til samtímans. Woke-frásögn vinnur eins og TikTok-filter: Hún breytir myndinni áður en þú horfir á hana. Ef staðreynd truflar filterinn → þá hverfur hún. Ef saga hjálpar filternum → hún er stækkuð upp. Ef persóna stendur í vegi → hún er endurmerkt, stimpluð. Þetta er líka eins og Marvel „retcon“: Gamall karakter fær nýja túlkun, nýjan bakgrunn, nýjan persónuleika… ekki vegna þess sem gerðist, heldur vegna þess sem frásögnin þarf á að halda. Og woke-ið líkir fullkomlega eftir stjórnun sögunnar hjá Stalín: Hann fjarlægði menn af myndum sem urðu óþægilegir fyrir frásögnina. Ekki vegna staðreynda — heldur vegna narratífs. Orwell 1984 segir þetta beint: „Who controls the past controls the future.“ Aðferðin er alltaf eins: Strika út upphafið → skrifa nýtt miðbik → búa til rétta niðurstöðu. Eurovision-sniðgangan – sama aðferð, annað svið Nú horfum við á Eurovision-málið með sömu gleraugum… og allt smellur saman. Sleppa upphafinu (7. október) Það er ótrúlegt að sjá hvernig íslensk umræða um Gasa fór í fáránlegan farveg: „Ég nenni ekki 7. október.“ „Þetta er flókið.“ „Við skulum bara tala um afleiðingarnar.“ Þetta er náttúrulegt í woke-frásögninni: Ef orsökin ruggar niðurstöðunni → sleppa orsökinni. Því ef 7. október er nefndur, þá fellur „Ísrael sem óbreytt illmenni“ frásögnin, fellur „Eurovision sem whitewashing“ frásögnin, fellur Guardian-greinin (sem sleppir 7. okt nákvæmlega af þessari ástæðu). Sleppa Hamas – stækka Ísrael Guardian-greinin: Sleppir Amnesty-skýrslunni sem kallar 7. okt glæp gegn mannkyni, sleppir gíslatökum, sleppir nauðgunum, sleppir pyntingum, og setur Ísrael sem eina aktífa illmenniðí frásögninni. Þetta er ekki fréttagreining. Þetta er pólitískt frásagnavopn. Nota Eurovision sem skálkaskjól „Við getum ekki verið með í gleðikeppni á meðan…“ Þetta er sama notkun og þegar einstaklingar eru „cancel-aðir“ fyrir að vera óþægilega tengdir einhverri frásögn. Ekki vegna allra staðreynda — heldur vegna tilfinningalegrar rammasetningar. Sniðgangan er ekki siðferðileg aðgerð — hún er frásagnastjórn Ef Eurovision er svo pólitískt að Ísrael má ekki vera með, þá hefði það einnig átt við um: Aserbaídsjan, Tyrkland, Úkraínustríðið árið 2014, Armeníu, eða bara allar þjóðir sem hafa lent í deilum. En það var aldrei notað þannig. Af hverju? Því woke-narratífið þarf aðeins EITT illmenni: Ísrael. Stóra ljósið: Gyðing–kristin gildi eru rót Vesturlanda. Gyðing–kristin gildi koma úr Biblíunni. Biblían kemur frá Ísrael. Ef þú vilt brjóta niður Vesturlönd þá byrjar maður á rótinni. Þess vegna… þarf kristin arfleifð að líta út eins og kúgun, sr. Friðrik þarf að verða vandamál, Ísrael þarf að verða illmenni, og Eurovision þarf að verða „whitewashing of war“. Þetta er ekki tilviljun. Þetta er samhangandi hugmyndafræðiverkefni sem birtist mismunandi eftir vettvangi en með sama mynstur. Hvað woke-frásögnin vill er ekki endilega illt — en hún er hættuleg Woke vill: Félagslegt réttlæti, samúð, sanngirni. Allt gott… En aðferðin: Sleppa staðreyndum, stjórna frásögn, mála rót Vesturlanda sem vandamál, og endurskrifa fortíð eftir pólitískri þörf… er hættuleg vegna þess að hún leitar ekki sannleika heldur valds yfir sögunni. Og þjóð sem missir söguna sína, missir sjálfa sig. Lokaorð Að ráðast á sr. Friðrik og að draga Ísland úr Eurovision eru ekki tvö mál. Þetta eru tvær bylgjur af sömu hugmyndafræðilegu árásinni: woke-frásögn sem vill skera upp rætur Íslands… rætur sem eru gyðing-kristnar, rætur sem komu frá Ísrael, rætur sem halda Vesturlöndum saman. Þess vegna þurfti fyrsta skrefið að vera: „Ég nenni ekki að ræða 7. október.“ Því sá dagur eyðileggur frásögnina. En ekki sannleikann. Woke narratífið er basically að reyna að “retcon-a” Ísland. Þú getur “cancelað” eða slaufað Eurovision og þú getur reynt að “cancela” sr. Friðrik… en þú getur ekki “cancelað” sannleikann. Höfundur er guðfræðingur.
Við skorum á ríkisstjórnina að standa við fyrirheitin og tryggja framtíð Skipholts 37 Hópur listafólks Skoðun
Brjóstaskimun enn mikilvæg? Anna Kristín Höskuldsdóttir,Helga Tryggvadóttir,Inga Reynisdóttir,Ólöf Kristjana Bjarnadóttir,Þórður Tryggvason Skoðun
Skoðun Ráðherra innviða tók af skarið: Reglugerð um vanhæfismörk við stjórn ökutækis loks gefin út Vilhjálmur Hjálmarsson skrifar
Skoðun Brjóstaskimun enn mikilvæg? Anna Kristín Höskuldsdóttir,Helga Tryggvadóttir,Inga Reynisdóttir,Ólöf Kristjana Bjarnadóttir,Þórður Tryggvason skrifar
Við skorum á ríkisstjórnina að standa við fyrirheitin og tryggja framtíð Skipholts 37 Hópur listafólks Skoðun
Brjóstaskimun enn mikilvæg? Anna Kristín Höskuldsdóttir,Helga Tryggvadóttir,Inga Reynisdóttir,Ólöf Kristjana Bjarnadóttir,Þórður Tryggvason Skoðun