Langhlauparar í meiri hættu að fá krabbamein Óskar Ófeigur Jónsson skrifar 8. desember 2025 06:31 Langhlaup verða alltaf vinsælli og vinsælli í heiminum en ný rannsókn vekur upp áhyggjur. Getty/Li Ruichang Rannsókn sem kynnt var á ársfundi Bandarísku krabbameinslækningasamtakanna í Chicago, og náði til hundrað hlaupara á aldrinum 35 til 50 ára sem hlupu frá október 2022 til desember 2024, hefur gefið í skyn tengsl milli langhlaupa á háu stigi og ristilkrabbameins. Þessi nýja byltingarkennda rannsókn hefur leitt í ljós hugsanleg tengsl milli mikillar þolþjálfunar og aukinnar hættu á langt gengnum ristilkrabbameini hjá yngra fólki. Þetta vekur upp nýjar spurningar um skimun fyrir afreksíþróttafólki.Fyrir nokkrum árum tók Dr. Tim Cannon eftir áhyggjuefni: margir ofurmaraþonhlauparar undir fertugu leituðu til Inova með ristil- og endaþarmskrabbamein á lokastigi. Þetta mynstur olli honum áhyggjum og hann hóf framskyggna klíníska rannsókn til að kanna hvort langhlaup gætu tengst aukinni hættu á ristilkrabbameini. Nýliðunarefni var útbúið með aðstoð eiginkvenna tveggja látinna hlaupara. Hundrað manns tóku þátt Í rannsókninni tóku þátt hundrað manns á aldrinum 35 til 50 ára sem höfðu lokið að minnsta kosti fimm maraþonum eða tveimur ofurmaraþonum og höfðu aldrei farið í ristilspeglun. Mikilvægt er að einstaklingar með arfgeng krabbameinsheilkenni eða bólgusjúkdóma í þörmum voru útilokaðir til að einangra hugsanleg áhrif þolþjálfunar eingöngu. Allir þátttakendur gengust undir ristilspeglun sem hluta af rannsókninni. Fyrir aðgerðina svöruðu allir þátttakendur spurningalista um mataræði, hægðavenjur og langhlaupamynstur. Allir separ sem fundust við ristilspeglun voru skoðaðir af hópi meltingarfærasérfræðinga, meinafræðinga og krabbameinslækna til að ákvarða hvort þeir uppfylltu skilyrði fyrir langt gengin kirtilæxli. View this post on Instagram A post shared by The Stute (@thestute) Niðurstöðurnar voru sláandi:15% þátttakenda voru með langt gengin kirtilæxli (forkrabbameinsmein), samanborið við 1–2% sem búast má við hjá einstaklingum í meðaláhættu í þessum aldurshópi.41% þátttakenda voru með að minnsta kosti eitt kirtilæxli.Meðalaldur þátttakenda var 42,5 ár – tveimur og hálfu ári undir ráðlögðum aldri fyrir fyrstu ristilspeglun. Ungir hlauparar sem verða varir við blóð „Við teljum að þessi rannsókn geti hjálpað til við að skilgreina nýjan áhættuhóp fyrir fyrri skimun fyrir ristil- og endaþarmskrabbameini,“ sagði Dr. Cannon. „Ef við getum greint þessi krabbamein fyrr hjá fólki sem annars myndi ekki uppfylla núverandi skilyrði fyrir skimun, getum við bjargað mannslífum. Ég er eindregið þeirrar skoðunar að ungir hlauparar sem verða varir við blóð í hægðum eftir langhlaup, vandamál sem sögulega hefur verið afskrifað sem „eðlilegt“ eða óverulegt, ætti að fara í skimun. Góðu fréttirnar eru þær að skimun getur komið í veg fyrir langt gengin krabbamein.“ Frekari rannsóknir eru í gangi til að greina mataræði, æfingaáætlanir og aðrar lífsstílsvenjur rannsóknarhópsins til að skilja betur hvað veldur þessari þróun. Inova Schar Cancer heldur áfram að leiða á í snemmgreiningu, einstaklingsmiðaðri krabbameinsmeðferð og klínískum rannsóknum sem móta framtíð krabbameinsforvarna. Frjálsar íþróttir Hlaup Mest lesið Þjálfarinn á Tene degi fyrir leik í úrslitakeppni: „Ég væri brjáluð“ Körfubolti Danir að þvælast fyrir viðræðum HSÍ við Snorra og Arnór? „Styttist í fréttir“ Handbolti Tiger rýfur þögnina og ætlar að leita sér hjálpar Sport Segja hann koma úr efstu deild í Litháen en hann féll úr B-deildinni Íslenski boltinn Nýr stjóri Tottenham ekki velkominn hjá stuðningsmönnunum Enski boltinn „Dómarinn þarf að vera 100% viss um að þetta sé viljandi“ Körfubolti Sjáðu Gylfa Þór bæta við markamet sitt Fótbolti Besta-spáin 2026: Ætla blása hrakspárnar aftur á haf út Íslenski boltinn Eygló fær rós í hnappagatið í miðri meiðslamartröðinni Sport Brostnir draumar Dana en Tékkar á HM í fyrsta sinn í tuttugu ár Fótbolti Fleiri fréttir Leitar til Harry Potter gegn galdraskák Grindvíkinga „Á mjög erfitt með að sjá þetta vera jafn gott og síðasta sumar“ Segja hann koma úr efstu deild í Litháen en hann féll úr B-deildinni Besta-spáin 2026: Ætla blása hrakspárnar aftur á haf út Nýr stjóri Tottenham ekki velkominn hjá stuðningsmönnunum Sérfræðingarnir svara: Hver hefur mest að sanna í sumar? Bergrós vann eina grein og varð efst Íslendinga Þjálfarinn á Tene degi fyrir leik í úrslitakeppni: „Ég væri brjáluð“ Eygló fær rós í hnappagatið í miðri meiðslamartröðinni Danir að þvælast fyrir viðræðum HSÍ við Snorra og Arnór? „Styttist í fréttir“ Írak og Kongó tóku síðustu HM-sætin Tiger rýfur þögnina og ætlar að leita sér hjálpar Dagskráin í dag: Úrslitakeppni Bónus deildar karla hefst Hollenskur varnarmaður gengur í raðir Vals Tiger Woods heldur fram sakleysi sínu Í afar erfiðum málum eftir stórt tap Aftur mistekst Ítölum að tryggja sér sæti á HM Brostnir draumar Dana en Tékkar á HM í fyrsta sinn í tuttugu ár „Dómarinn þarf að vera 100% viss um að þetta sé viljandi“ Stjarnan svaraði fyrir sig og knúði fram oddaleik Uppgjörið KR - Keflavík 85-69 | KR-ingar voru feti framar allan leikinn og innbyrtu sigur Baulað á enska landsliðið eftir sögulegt tap Markalaust hjá Heimi í kvöld eftir HM vonbrigðin Gyökeres tryggði Svíþjóð HM sæti með dramatísku sigurmarki Uppgjörið: Valur - Grindavík 55-59 | Hrifsuðu heimavöllinn til sín Sjáðu Gylfa Þór bæta við markamet sitt Elín Klara skoraði þrjú mörk og Sävehof er komið yfir Íslendingaliðin undir í einvígum sínum „Íran mun spila á HM“ De Zerbi tekinn við Tottenham Sjá meira
Þessi nýja byltingarkennda rannsókn hefur leitt í ljós hugsanleg tengsl milli mikillar þolþjálfunar og aukinnar hættu á langt gengnum ristilkrabbameini hjá yngra fólki. Þetta vekur upp nýjar spurningar um skimun fyrir afreksíþróttafólki.Fyrir nokkrum árum tók Dr. Tim Cannon eftir áhyggjuefni: margir ofurmaraþonhlauparar undir fertugu leituðu til Inova með ristil- og endaþarmskrabbamein á lokastigi. Þetta mynstur olli honum áhyggjum og hann hóf framskyggna klíníska rannsókn til að kanna hvort langhlaup gætu tengst aukinni hættu á ristilkrabbameini. Nýliðunarefni var útbúið með aðstoð eiginkvenna tveggja látinna hlaupara. Hundrað manns tóku þátt Í rannsókninni tóku þátt hundrað manns á aldrinum 35 til 50 ára sem höfðu lokið að minnsta kosti fimm maraþonum eða tveimur ofurmaraþonum og höfðu aldrei farið í ristilspeglun. Mikilvægt er að einstaklingar með arfgeng krabbameinsheilkenni eða bólgusjúkdóma í þörmum voru útilokaðir til að einangra hugsanleg áhrif þolþjálfunar eingöngu. Allir þátttakendur gengust undir ristilspeglun sem hluta af rannsókninni. Fyrir aðgerðina svöruðu allir þátttakendur spurningalista um mataræði, hægðavenjur og langhlaupamynstur. Allir separ sem fundust við ristilspeglun voru skoðaðir af hópi meltingarfærasérfræðinga, meinafræðinga og krabbameinslækna til að ákvarða hvort þeir uppfylltu skilyrði fyrir langt gengin kirtilæxli. View this post on Instagram A post shared by The Stute (@thestute) Niðurstöðurnar voru sláandi:15% þátttakenda voru með langt gengin kirtilæxli (forkrabbameinsmein), samanborið við 1–2% sem búast má við hjá einstaklingum í meðaláhættu í þessum aldurshópi.41% þátttakenda voru með að minnsta kosti eitt kirtilæxli.Meðalaldur þátttakenda var 42,5 ár – tveimur og hálfu ári undir ráðlögðum aldri fyrir fyrstu ristilspeglun. Ungir hlauparar sem verða varir við blóð „Við teljum að þessi rannsókn geti hjálpað til við að skilgreina nýjan áhættuhóp fyrir fyrri skimun fyrir ristil- og endaþarmskrabbameini,“ sagði Dr. Cannon. „Ef við getum greint þessi krabbamein fyrr hjá fólki sem annars myndi ekki uppfylla núverandi skilyrði fyrir skimun, getum við bjargað mannslífum. Ég er eindregið þeirrar skoðunar að ungir hlauparar sem verða varir við blóð í hægðum eftir langhlaup, vandamál sem sögulega hefur verið afskrifað sem „eðlilegt“ eða óverulegt, ætti að fara í skimun. Góðu fréttirnar eru þær að skimun getur komið í veg fyrir langt gengin krabbamein.“ Frekari rannsóknir eru í gangi til að greina mataræði, æfingaáætlanir og aðrar lífsstílsvenjur rannsóknarhópsins til að skilja betur hvað veldur þessari þróun. Inova Schar Cancer heldur áfram að leiða á í snemmgreiningu, einstaklingsmiðaðri krabbameinsmeðferð og klínískum rannsóknum sem móta framtíð krabbameinsforvarna.
Frjálsar íþróttir Hlaup Mest lesið Þjálfarinn á Tene degi fyrir leik í úrslitakeppni: „Ég væri brjáluð“ Körfubolti Danir að þvælast fyrir viðræðum HSÍ við Snorra og Arnór? „Styttist í fréttir“ Handbolti Tiger rýfur þögnina og ætlar að leita sér hjálpar Sport Segja hann koma úr efstu deild í Litháen en hann féll úr B-deildinni Íslenski boltinn Nýr stjóri Tottenham ekki velkominn hjá stuðningsmönnunum Enski boltinn „Dómarinn þarf að vera 100% viss um að þetta sé viljandi“ Körfubolti Sjáðu Gylfa Þór bæta við markamet sitt Fótbolti Besta-spáin 2026: Ætla blása hrakspárnar aftur á haf út Íslenski boltinn Eygló fær rós í hnappagatið í miðri meiðslamartröðinni Sport Brostnir draumar Dana en Tékkar á HM í fyrsta sinn í tuttugu ár Fótbolti Fleiri fréttir Leitar til Harry Potter gegn galdraskák Grindvíkinga „Á mjög erfitt með að sjá þetta vera jafn gott og síðasta sumar“ Segja hann koma úr efstu deild í Litháen en hann féll úr B-deildinni Besta-spáin 2026: Ætla blása hrakspárnar aftur á haf út Nýr stjóri Tottenham ekki velkominn hjá stuðningsmönnunum Sérfræðingarnir svara: Hver hefur mest að sanna í sumar? Bergrós vann eina grein og varð efst Íslendinga Þjálfarinn á Tene degi fyrir leik í úrslitakeppni: „Ég væri brjáluð“ Eygló fær rós í hnappagatið í miðri meiðslamartröðinni Danir að þvælast fyrir viðræðum HSÍ við Snorra og Arnór? „Styttist í fréttir“ Írak og Kongó tóku síðustu HM-sætin Tiger rýfur þögnina og ætlar að leita sér hjálpar Dagskráin í dag: Úrslitakeppni Bónus deildar karla hefst Hollenskur varnarmaður gengur í raðir Vals Tiger Woods heldur fram sakleysi sínu Í afar erfiðum málum eftir stórt tap Aftur mistekst Ítölum að tryggja sér sæti á HM Brostnir draumar Dana en Tékkar á HM í fyrsta sinn í tuttugu ár „Dómarinn þarf að vera 100% viss um að þetta sé viljandi“ Stjarnan svaraði fyrir sig og knúði fram oddaleik Uppgjörið KR - Keflavík 85-69 | KR-ingar voru feti framar allan leikinn og innbyrtu sigur Baulað á enska landsliðið eftir sögulegt tap Markalaust hjá Heimi í kvöld eftir HM vonbrigðin Gyökeres tryggði Svíþjóð HM sæti með dramatísku sigurmarki Uppgjörið: Valur - Grindavík 55-59 | Hrifsuðu heimavöllinn til sín Sjáðu Gylfa Þór bæta við markamet sitt Elín Klara skoraði þrjú mörk og Sävehof er komið yfir Íslendingaliðin undir í einvígum sínum „Íran mun spila á HM“ De Zerbi tekinn við Tottenham Sjá meira