Langhlauparar í meiri hættu að fá krabbamein Óskar Ófeigur Jónsson skrifar 8. desember 2025 06:31 Langhlaup verða alltaf vinsælli og vinsælli í heiminum en ný rannsókn vekur upp áhyggjur. Getty/Li Ruichang Rannsókn sem kynnt var á ársfundi Bandarísku krabbameinslækningasamtakanna í Chicago, og náði til hundrað hlaupara á aldrinum 35 til 50 ára sem hlupu frá október 2022 til desember 2024, hefur gefið í skyn tengsl milli langhlaupa á háu stigi og ristilkrabbameins. Þessi nýja byltingarkennda rannsókn hefur leitt í ljós hugsanleg tengsl milli mikillar þolþjálfunar og aukinnar hættu á langt gengnum ristilkrabbameini hjá yngra fólki. Þetta vekur upp nýjar spurningar um skimun fyrir afreksíþróttafólki.Fyrir nokkrum árum tók Dr. Tim Cannon eftir áhyggjuefni: margir ofurmaraþonhlauparar undir fertugu leituðu til Inova með ristil- og endaþarmskrabbamein á lokastigi. Þetta mynstur olli honum áhyggjum og hann hóf framskyggna klíníska rannsókn til að kanna hvort langhlaup gætu tengst aukinni hættu á ristilkrabbameini. Nýliðunarefni var útbúið með aðstoð eiginkvenna tveggja látinna hlaupara. Hundrað manns tóku þátt Í rannsókninni tóku þátt hundrað manns á aldrinum 35 til 50 ára sem höfðu lokið að minnsta kosti fimm maraþonum eða tveimur ofurmaraþonum og höfðu aldrei farið í ristilspeglun. Mikilvægt er að einstaklingar með arfgeng krabbameinsheilkenni eða bólgusjúkdóma í þörmum voru útilokaðir til að einangra hugsanleg áhrif þolþjálfunar eingöngu. Allir þátttakendur gengust undir ristilspeglun sem hluta af rannsókninni. Fyrir aðgerðina svöruðu allir þátttakendur spurningalista um mataræði, hægðavenjur og langhlaupamynstur. Allir separ sem fundust við ristilspeglun voru skoðaðir af hópi meltingarfærasérfræðinga, meinafræðinga og krabbameinslækna til að ákvarða hvort þeir uppfylltu skilyrði fyrir langt gengin kirtilæxli. View this post on Instagram A post shared by The Stute (@thestute) Niðurstöðurnar voru sláandi:15% þátttakenda voru með langt gengin kirtilæxli (forkrabbameinsmein), samanborið við 1–2% sem búast má við hjá einstaklingum í meðaláhættu í þessum aldurshópi.41% þátttakenda voru með að minnsta kosti eitt kirtilæxli.Meðalaldur þátttakenda var 42,5 ár – tveimur og hálfu ári undir ráðlögðum aldri fyrir fyrstu ristilspeglun. Ungir hlauparar sem verða varir við blóð „Við teljum að þessi rannsókn geti hjálpað til við að skilgreina nýjan áhættuhóp fyrir fyrri skimun fyrir ristil- og endaþarmskrabbameini,“ sagði Dr. Cannon. „Ef við getum greint þessi krabbamein fyrr hjá fólki sem annars myndi ekki uppfylla núverandi skilyrði fyrir skimun, getum við bjargað mannslífum. Ég er eindregið þeirrar skoðunar að ungir hlauparar sem verða varir við blóð í hægðum eftir langhlaup, vandamál sem sögulega hefur verið afskrifað sem „eðlilegt“ eða óverulegt, ætti að fara í skimun. Góðu fréttirnar eru þær að skimun getur komið í veg fyrir langt gengin krabbamein.“ Frekari rannsóknir eru í gangi til að greina mataræði, æfingaáætlanir og aðrar lífsstílsvenjur rannsóknarhópsins til að skilja betur hvað veldur þessari þróun. Inova Schar Cancer heldur áfram að leiða á í snemmgreiningu, einstaklingsmiðaðri krabbameinsmeðferð og klínískum rannsóknum sem móta framtíð krabbameinsforvarna. Frjálsar íþróttir Hlaup Mest lesið Helsti ráðgjafi Infantino hættir í mótmælaskyni Fótbolti FIFA heldur settri stefnu Fótbolti Franco Baresi er látinn Fótbolti Palmer steinsvaf meðan enska landsliðið spilaði á HM Fótbolti Leikmenn Liverpool rifust um fyrirliðabandið Enski boltinn Asíuþjóðirnar taka undir áhyggjur af áætlunum FIFA Fótbolti Lítið af möguleikum fyrir Liverpool í vörninni Fótbolti Chelsea sleppur við stigafrádrátt en fær háa sekt Enski boltinn Mun það sama gerast við Anderson og gerðist við Philips hjá City? Fótbolti Concacaf mótmælir Fifa en sniðgengur ekki Fótbolti Fleiri fréttir Slot á leið til Sádi-Arabíu? Gagnrýnd fyrir að hrekkja kylfusveininn Chelsea sleppur við stigafrádrátt en fær háa sekt Kallar eftir bættum starfsháttum hjá FIFA: „Mikil samstaða“ Sjáðu Tryggva stíga trylltan dans, vítakeppni Stjörnunnar og mark Vestra Breskur brimbrettakappi hvarf við strendur Portúgals Leikmenn Liverpool rifust um fyrirliðabandið Helsti ráðgjafi Infantino hættir í mótmælaskyni Frá Keflavík og beint á Parken: „Draumur flestra ungra stráka“ „Mig dreymdi alla daga um að spila með Messi“ Asíuþjóðirnar taka undir áhyggjur af áætlunum FIFA Palmer steinsvaf meðan enska landsliðið spilaði á HM Franco Baresi er látinn FIFA heldur settri stefnu Lítið af möguleikum fyrir Liverpool í vörninni Dagskráin í dag: Hlín í eldlínunni og risamót í golfi Stones skrifar undir hjá ítölsku meisturunum Leikmenn sem gerast sekir um mismunun fá tíu leikja bann Er ekki bjartsýnn fyrir framtíð Newcastle Lærisveinar Sigga Ragga áfram eftir dramatíska framlengingu og vítaspyrnukeppni Mun það sama gerast við Anderson og gerðist við Philips hjá City? „Leiðinlegt að þetta sé búið“ Smá munur á Qarabag og Lengjudeildinni Uppgjörið: Zrinjski Mostar - Valur 2-2 (2-3) | Frábær Frederik og trylltur Tryggvi Lið Kristians Nökkva tapaði viðureigninni þrátt fyrir endurkomu Ungverjagrýlan hrjáir ekki U18 lið Íslands Concacaf mótmælir Fifa en sniðgengur ekki Kolbeinn og félagar komust áfram þrátt fyrir tvö vítaklúður Uppgjörið: Ilves - Stjarnan 2-1 (5-4 eftir vító) | Úr leik eftir maraþonleik í Finnlandi Gjaldþrota félag á Ítalíu sannfærði Tonali til Tottenham Sjá meira
Þessi nýja byltingarkennda rannsókn hefur leitt í ljós hugsanleg tengsl milli mikillar þolþjálfunar og aukinnar hættu á langt gengnum ristilkrabbameini hjá yngra fólki. Þetta vekur upp nýjar spurningar um skimun fyrir afreksíþróttafólki.Fyrir nokkrum árum tók Dr. Tim Cannon eftir áhyggjuefni: margir ofurmaraþonhlauparar undir fertugu leituðu til Inova með ristil- og endaþarmskrabbamein á lokastigi. Þetta mynstur olli honum áhyggjum og hann hóf framskyggna klíníska rannsókn til að kanna hvort langhlaup gætu tengst aukinni hættu á ristilkrabbameini. Nýliðunarefni var útbúið með aðstoð eiginkvenna tveggja látinna hlaupara. Hundrað manns tóku þátt Í rannsókninni tóku þátt hundrað manns á aldrinum 35 til 50 ára sem höfðu lokið að minnsta kosti fimm maraþonum eða tveimur ofurmaraþonum og höfðu aldrei farið í ristilspeglun. Mikilvægt er að einstaklingar með arfgeng krabbameinsheilkenni eða bólgusjúkdóma í þörmum voru útilokaðir til að einangra hugsanleg áhrif þolþjálfunar eingöngu. Allir þátttakendur gengust undir ristilspeglun sem hluta af rannsókninni. Fyrir aðgerðina svöruðu allir þátttakendur spurningalista um mataræði, hægðavenjur og langhlaupamynstur. Allir separ sem fundust við ristilspeglun voru skoðaðir af hópi meltingarfærasérfræðinga, meinafræðinga og krabbameinslækna til að ákvarða hvort þeir uppfylltu skilyrði fyrir langt gengin kirtilæxli. View this post on Instagram A post shared by The Stute (@thestute) Niðurstöðurnar voru sláandi:15% þátttakenda voru með langt gengin kirtilæxli (forkrabbameinsmein), samanborið við 1–2% sem búast má við hjá einstaklingum í meðaláhættu í þessum aldurshópi.41% þátttakenda voru með að minnsta kosti eitt kirtilæxli.Meðalaldur þátttakenda var 42,5 ár – tveimur og hálfu ári undir ráðlögðum aldri fyrir fyrstu ristilspeglun. Ungir hlauparar sem verða varir við blóð „Við teljum að þessi rannsókn geti hjálpað til við að skilgreina nýjan áhættuhóp fyrir fyrri skimun fyrir ristil- og endaþarmskrabbameini,“ sagði Dr. Cannon. „Ef við getum greint þessi krabbamein fyrr hjá fólki sem annars myndi ekki uppfylla núverandi skilyrði fyrir skimun, getum við bjargað mannslífum. Ég er eindregið þeirrar skoðunar að ungir hlauparar sem verða varir við blóð í hægðum eftir langhlaup, vandamál sem sögulega hefur verið afskrifað sem „eðlilegt“ eða óverulegt, ætti að fara í skimun. Góðu fréttirnar eru þær að skimun getur komið í veg fyrir langt gengin krabbamein.“ Frekari rannsóknir eru í gangi til að greina mataræði, æfingaáætlanir og aðrar lífsstílsvenjur rannsóknarhópsins til að skilja betur hvað veldur þessari þróun. Inova Schar Cancer heldur áfram að leiða á í snemmgreiningu, einstaklingsmiðaðri krabbameinsmeðferð og klínískum rannsóknum sem móta framtíð krabbameinsforvarna.
Frjálsar íþróttir Hlaup Mest lesið Helsti ráðgjafi Infantino hættir í mótmælaskyni Fótbolti FIFA heldur settri stefnu Fótbolti Franco Baresi er látinn Fótbolti Palmer steinsvaf meðan enska landsliðið spilaði á HM Fótbolti Leikmenn Liverpool rifust um fyrirliðabandið Enski boltinn Asíuþjóðirnar taka undir áhyggjur af áætlunum FIFA Fótbolti Lítið af möguleikum fyrir Liverpool í vörninni Fótbolti Chelsea sleppur við stigafrádrátt en fær háa sekt Enski boltinn Mun það sama gerast við Anderson og gerðist við Philips hjá City? Fótbolti Concacaf mótmælir Fifa en sniðgengur ekki Fótbolti Fleiri fréttir Slot á leið til Sádi-Arabíu? Gagnrýnd fyrir að hrekkja kylfusveininn Chelsea sleppur við stigafrádrátt en fær háa sekt Kallar eftir bættum starfsháttum hjá FIFA: „Mikil samstaða“ Sjáðu Tryggva stíga trylltan dans, vítakeppni Stjörnunnar og mark Vestra Breskur brimbrettakappi hvarf við strendur Portúgals Leikmenn Liverpool rifust um fyrirliðabandið Helsti ráðgjafi Infantino hættir í mótmælaskyni Frá Keflavík og beint á Parken: „Draumur flestra ungra stráka“ „Mig dreymdi alla daga um að spila með Messi“ Asíuþjóðirnar taka undir áhyggjur af áætlunum FIFA Palmer steinsvaf meðan enska landsliðið spilaði á HM Franco Baresi er látinn FIFA heldur settri stefnu Lítið af möguleikum fyrir Liverpool í vörninni Dagskráin í dag: Hlín í eldlínunni og risamót í golfi Stones skrifar undir hjá ítölsku meisturunum Leikmenn sem gerast sekir um mismunun fá tíu leikja bann Er ekki bjartsýnn fyrir framtíð Newcastle Lærisveinar Sigga Ragga áfram eftir dramatíska framlengingu og vítaspyrnukeppni Mun það sama gerast við Anderson og gerðist við Philips hjá City? „Leiðinlegt að þetta sé búið“ Smá munur á Qarabag og Lengjudeildinni Uppgjörið: Zrinjski Mostar - Valur 2-2 (2-3) | Frábær Frederik og trylltur Tryggvi Lið Kristians Nökkva tapaði viðureigninni þrátt fyrir endurkomu Ungverjagrýlan hrjáir ekki U18 lið Íslands Concacaf mótmælir Fifa en sniðgengur ekki Kolbeinn og félagar komust áfram þrátt fyrir tvö vítaklúður Uppgjörið: Ilves - Stjarnan 2-1 (5-4 eftir vító) | Úr leik eftir maraþonleik í Finnlandi Gjaldþrota félag á Ítalíu sannfærði Tonali til Tottenham Sjá meira