Högnuðust ríku­lega en draga samt saman seglin í heima­byggð

Í tilkynningu Síldarvinnslunnar til Kauphallar í gær segir að séu niðurstöður rekstrarreiknings tímabilsins reiknaðar í íslenskar krónur úr Bandaríkjadal, sem félagið gerir upp í, á meðalgengi tímabilsins þess, 138,45 krónur, hafi rekstrartekjur verið 11,4 milljarðar króna. EBITDA hafi numið 3,1 milljarði króna og hagnaður tímabilsins hafi verið einn milljarður króna. 

Séu niðurstöður efnahagsreiknings reiknaðar í íslenskar krónur á gengi 31. mars 2025, 131,95 krónur, hafi eignir samtals verið 138,1 milljarður króna, skuldir 52,5 milljarðar króna og eigið fé 85,6 milljarðar króna.

Minnsta loðnuvertíð sögunnar veruleg vonbrigði

Í orðsendingu frá Gunnþóri B. Ingvasyni, forstjóra félagsins, segir að á fyrsta ársfjórðungi hafi Síldarvinnslan staðið frammi fyrir þeirri staðreynd að loðnuvertíðin varð sú minnsta í sögunni. Það séu veruleg vonbrigði í ljósi þeirra væntinga sem uppi höfðu verið, sérstaklega í kjölfar loðnulauss árs 2024. Alls hafi borist um 3.000 tonn af loðnu til fiskiðjuversins, en eftirspurn eftir afurðum, bæði í Asíu og Austur-Evrópu, hafi verið mjög mikil og afurðaverð í sögulegu hámarki. 

Ljóst sé að stöðug framleiðsla loðnuafurða sé nauðsynleg til að viðhalda markaðsstöðu og þjónustu við neytendur, en ítrekaður afurðarskortur valdi því að hegðun neytenda breytist og það ógni markaðnum til lengri tíma.

„Loðnuvertíð skiptir félagið verulegu máli. Framleiðsluverðmæti loðnuvertíðarinnar 2023 hjá Síldarvinnslunni nam um 70 milljónum bandaríkjadala. Fyrirtækið hefur engin raunhæf úrræði til að verjast þeirri stöðu sem skapast þegar veiðiheimildum er ekki úthlutað.“

Slátruðu miklu meira en í fyrra en töpuðu samt gríðarlega

Gunnþór segir að hlutdeildarfélag Síldarvinnslunnar, laxeldisfyrirtækið Arctic fish, hefði slátrað 3.140 tonnum af laxi á fjórðungnum, sem sé 24 prósenta aukning frá sama tímabili í fyrra.

Þrátt fyrir aukið framleiðslumagn reyndust markaðsaðstæður krefjandi, sem hafi haft neikvæð áhrif á tekjur og afkomu. Félagið hafi skilað tapi upp á 2,1 milljarð króna á fjórðungnum. 

„Það er umhugsunarvert hve mikill skattur er lagður á fiskeldið óháð afkomu, enda er hann tengdur við tekjur en óháður fjárbindingu og öðru,“ segir Gunnþór.

Vinni gegn samkeppnishæfni

Gunnþór lét sér ekki duga að velta fyrir sér skattamálum í fiskeldisbransanum. Hann segir að töluverð umræða hafi átt sér stað í kjölfar þess að ríkisstjórnin kynnti með skömmum fyrirvara fyrirhugaða tvöföldun veiðigjalda rétt fyrir páska. 

Umræðan hafi að mestu snúist um form og minna um innihald, og stjórnvöld hafi forðast að ræða raunverulegu áhrif sem frumvarpið muni hafa á sjávarútveginn. Á dögunum hafi hann birt minnisblað þar sem gerð væri grein fyrir áhrifum frumvarpsins á Síldarvinnsluna. Niðurstaðan hafi verið skýr, frumvarpið vinni gegn samkeppnishæfni íslensks sjávarútvegs.

„Fjölmargar áskoranir blasa nú við stjórnendum félagsins. Alþjóðleg óvissa hefur aukist og getur haft áhrif á markaði með litlum fyrirvara. Á sama tíma boða stjórnvöld aukna skattheimtu í formi veiðigjalda sem jafnframt ógnar samþættingu veiða og vinnslu sem er meginstoð þeirrar virðisaukningar og arðsemi sem greinin hefur byggst upp á.“

Ráðamenn ekki í tengslum við atvinnulífið

Hann segir aðl yfirlýsingar ráðamanna, um að tvöföldun veiðigjalda hafi engin áhrif, opinberi í versta falli hversu ótengdir þeir séu gangverki atvinnulífsins. Sjávarútvegur hafi fjárfest mikið á undanförnum árum og fjárfestingarnar hafi að miklu leyti verið fjármagnaðar með eigin fé, það er að segja, félögin hafi nýtt stóran hluta af hagnaði sínum til að endurnýja skipastól og vinnslutækni svo samkeppnishæfni haldist á mörkuðum. Ef ríkið tekur 1.600 milljónir króna í viðbót af hagnaði félagsins þá einfaldlega dragist getan til fjárfestinga og framþróunar saman til samræmis við það.

„Síldarvinnslan hf. hefur sett frekari fjárfestingar á ís og munu stjórnendur rýna allan rekstur með það í huga að finna út hvar megi spara og gera betur. Slíkar aðstæður kalla á aukið kostnaðaraðhald, hagræðingu og krefjandi ákvarðanatöku.“

Bitni líka á Fjarðabyggð

Auk þess að bitna á fyrirtækinu sjálfu, sé ljóst að í Fjarðabyggð og nærumhverfi félagsins, muni þetta bitna á verslun, þjónustu og verktakafyrirtækjum. 

„Þannig má nefna að á síðustu þremur árum höfum við verslað við fyrirtæki í Fjarðabyggð fyrir 9,4 milljarða. Ljóst er að draga þarf saman seglin þegar ríkið mun taka 1.600 milljónir króna til viðbótar af væntum hagnaði félagsins árlega.“