Að slá blettinn Ari Tryggvason skrifar 11. nóvember 2023 07:01 Orðatiltæki þetta var mjög vinsælt innan stjórnsýslu Ísraels; „að slá blettinn“ og bletturinn er Gaza. Árið 2006 voru haldnar þingkosningar á Vesturbakkanum og á Gaza. Hamas var hvatt til þátttöku, að taka þátt í þessari stórkostlegu tilraun. Þeir brutu odd á oflæti sínu og létu tilleiðast. Fram að því voru þeir á móti öllum kosningum á hernumdu svæðunum, vegna þess að þessar kosningar voru afleiðingar Oslóar samkomulagsins, sem þeir voru andsnúnir, líkt og margir aðrir. Þeim og öðrum til mikillar undrunar, unnu þeir kosningarnar á Gaza. Samkvæmt eftirlitsteymi Jimmys Carters, voru þær fullkomlega heiðarlegar og sanngjarnar. Hvað gerðu Ísrael og Bandaríkin í kjölfarið? Settu viðskiptahindranir á Gaza sem olli efnahagslegri kyrrstöðu. Nú hafa þær staðið í tæp 20 ár. Á Gaza er atvinnuleysið um 50% og um 60% á meðal hinna ungu, mesta atvinnuleysi sem til er. Helmingur íbúa Gaza eru börn. Flóttamenn og afkomendur þeirra frá stríðinu 1948 eru um 70%, reknir frá svæðum sem urðu Ísrael, flóttamenn í 75 ár. Fæðuöryggi er ekkert á Gaza, undir „venjulegum‟ kringumstæðum. Einn af fyrrum háttsettum embættismönnum í Ísrael, Giora Eiland sem enn er í innsta hring Benjamins Netanyahus, lýsti Gaza árið 2006 sem „risa fangabúðum‟. Baruch Kimmerling, ísraelskur þjóðfélagsfræðingur við Hebreska háskólann í Jerúsalem, kallaði Gaza, „stærstu fangabúðir sem nokkurn tíma hafa verið til.‟ Þegar Hamas hlaut kosningu 2006, sendu þeir út friðartilboð, endurtekið, til að reyna að leysa átökin við Ísrael. Staðreynd, þrátt fyrir orðspor Hamas. Tilboð þeirra byggði á tveggja ríkja lausninni með tilliti til landamæranna fyrir 6. daga stríðið 1967. Í þessu felst, að sjálfsögðu, viðurkenning á tilvist Ísraels. Í júní 2008 var gert vopnahlé milli Ísraels og Hamas. Það hélt til 4. nóvember, í 5 mánuði. Og hver rauf vopnahléið? Hamas? Nei, heldur Ísrael, sem notaði tækifærið til að ráðast á Hamas þegar allra augu voru á kosningunum í Bandaríkjunum, þegar Obama var kosinn. Þá hóf Ísrael að gera það sem þeir eru bestir í, að framkvæma hátækni fjöldamorð. Þeir drápu rúmlega 1.400 manns, þar af 350 börn. Innviðir Gaza voru markvisst eyðilagðir. Samkvæmt skýrslu sem kennd er við Golstone, voru þetta stríðsglæpir og mögulega glæpir gegn mannkyni. Gaza má ekki blómstra Eftir OperationCast Lead, 2008-09, varð smá slaki á ofbeldisfullri herkví á Gaza. Efnahagurinn þar sýndi smá bata. Peningar byrjuðu að koma inn frá Katar. Erdoğan sem þá var forsætisráðherra Tyrklands, áætlaði að heimsækja Gaza. Þetta pirraði Ísrael verulega því Gaza átti alls ekki að fá að blómstra. Hvað gerði Ísrael? Þeir tóku af lífi háttsettan embættismann innan Hamas, Ahmed Jabari. Skömmu síðar eða 14. nóvember 2012, hóf Ísrael árásir á Gaza, Pillar of Defence. A. Jabari bar ábyrgð á samningaviðræðum um vopnahlé við Ísrael. Einmitt á þeim tíma sem hann var tekinn af lífi, var hann í miðjum samningaviðræðum við Ísrael um langtíma vopnahlé. Árið 2014 hófu þeir að slá blettinn aftur; 2200 drepnir og þar af 550 börn. Peter Moore hjá Rauða krossinum sem hafði það hlutverk að greina og yfirfara stríðssvæðið, sagðist aldrei hafa orðið vitni að slíkri eyðileggingu á sínum ferli og þá á Gaza. Hamas á sér fleiri hliðar, öllum er kunnugt um hryðjuverkasögu þeirra. Ég leyfi mér að fullyrða að þau blikna í samanburði við ríkisrekin hryðjuverk Ísraels með samþykki Bandaríkjanna og fleiri. Í ágætri heimildarmynd á vegum BBC, (Púðurtunnan/The Tinderbox) sem sýnd var í sjónvarpinu um miðjan október, kom fram að Hamas leiðtogi hafi verið myrtur af Ísrael 2017 (01:19:28), Jamal Mansour. Nú veit ég ekkert um þennan mann eða A. Jabari að öðru leyti og er ekkert að réttlæta þeirra gjörðir, hverjar sem þær kunna að vera. En það er sláandi að hann skuli hafa verið drepinn, ásamt fleiri leiðtogum Hamas, eftir að hann gaf út yfirlýsingu sem birt var víða, um að hann styddi að hryðjuverkum skyldi hætt og gefa skyldi friðarviðræðum tækifæri. Því miður er umræðan um þetta mál á samfélagsmiðlum stundum þannig að maður er stimplaður sem gyðingahatari og Hamas-vinur. Það sem hér hefur verið rakið er hryllingur sem maður hélt að ekki yrði yfirboðinn. Það hefur því miður gerst í þessu stríði þar sem yfir 11 þús manns hafa verið drepin. Ljár dauðans athafnar sig að vild á Gaza blettinum sem aldrei fyrr. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Átök í Ísrael og Palestínu Mest lesið Litla beiðnin kemur fyrst, svo sú stóra. Birna Bragadóttir Skoðun Trúum á enn stærra og sterkara Ísland Þórður Snær Júlíusson Skoðun Nei fyrir komandi kynslóðir Ingibjörg H. Sverrisdóttir Skoðun Hinn ólánsami Ólafur Ragnar Lúðvík Bergvinsson Skoðun Evran lækkar ekki vextina Magnús B. Jóhannesson Skoðun Rétturinn er sá sami – en tækifærið er það ekki Anna Margrét Bjarnadóttir Skoðun Sex ýkjur nei-sinna og já-sinna Þorvaldur Ingi Jónsson Skoðun Komið gott Oktavía Hrund Guðrúnar Jóns Skoðun Hvernig lækka vextir með upptöku evru? Gauti B. Eggertsson Skoðun Aðildarviðræður eru ekki prufuáskrift Guðbjörg Oddný Jónasdóttir Skoðun Skoðun Skoðun Hollenska húsnæðislánið Arnór Ingi Finnbjörnsson skrifar Skoðun Borgin þarf ekki kjötexi — hún þarf mælikerfi Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Stríð ESB gegn jöfnuði og velferð Andri Sigurðsson skrifar Skoðun Já núna – til að geta sagt nei síðar Friðrik Björgvinsson skrifar Skoðun Þegar efinn verður þýðingarmeiri en sannleikurinn Guðjón Heiðar Pálsson skrifar Skoðun Sex ýkjur nei-sinna og já-sinna Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Komið gott Oktavía Hrund Guðrúnar Jóns skrifar Skoðun Sjálfstæð þjóð tekur sér sæti við borðið Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir skrifar Skoðun Ræður Evrópusambandið hvort dánaraðstoð verði leyfð á Íslandi? Ingrid Kuhlman skrifar Skoðun 4.677 nýir vegfarendur á leið í skólann Lára Hrafnsdóttir,Gunnar Geir Gunnarsson skrifar Skoðun Evran lækkar ekki vextina Magnús B. Jóhannesson skrifar Skoðun Trúum á enn stærra og sterkara Ísland Þórður Snær Júlíusson skrifar Skoðun Rétturinn er sá sami – en tækifærið er það ekki Anna Margrét Bjarnadóttir skrifar Skoðun Litla beiðnin kemur fyrst, svo sú stóra. Birna Bragadóttir skrifar Skoðun Nei fyrir komandi kynslóðir Ingibjörg H. Sverrisdóttir skrifar Skoðun Angan lótusblómsins Meyvant Þórólfsson skrifar Skoðun Er ég að bregðast börnunum mínum með því að segja NEI? Monika Margrét Stefánsdóttir skrifar Skoðun Gamli sáttmálinn og sá nýi Aðalsteinn Már Þorsteinsson skrifar Skoðun Er betra? Sigþrúður Ármann skrifar Skoðun Útgerðarauðvaldið vill í ESB - ég segi nei Ögmundur Jónasson skrifar Skoðun Gervigreind, gagnaver og tækifæri Íslands Eymundur Sigurðsson skrifar Skoðun Sveitirnar þagna Walter Fannar Kristjánsson skrifar Skoðun Áður en lengra er haldið Þórarinn Ingi Pétursson skrifar Skoðun Erum við of fljót að kenna samfélagsmiðlum um? Elísabet Reynisdóttir skrifar Skoðun Börn læra ekki fyrir framtíð sem þau skynja ekki Helgi S. Karlsson skrifar Skoðun Danir, ESB og staða Íslands Finnur Torfi Magnússon skrifar Skoðun Hvað kostar „þetta reddast“? Guðríður Lára Þrastardóttir skrifar Skoðun Frá öllum til allra með nútímalegum sjúkratryggingum Sigurður H. Helgason skrifar Skoðun Tækifærið er núna Agnar H. Johnson skrifar Skoðun Einelti og samskiptahættir kvenna á Íslandi Vigdís Ásgeirsdóttir skrifar Sjá meira
Orðatiltæki þetta var mjög vinsælt innan stjórnsýslu Ísraels; „að slá blettinn“ og bletturinn er Gaza. Árið 2006 voru haldnar þingkosningar á Vesturbakkanum og á Gaza. Hamas var hvatt til þátttöku, að taka þátt í þessari stórkostlegu tilraun. Þeir brutu odd á oflæti sínu og létu tilleiðast. Fram að því voru þeir á móti öllum kosningum á hernumdu svæðunum, vegna þess að þessar kosningar voru afleiðingar Oslóar samkomulagsins, sem þeir voru andsnúnir, líkt og margir aðrir. Þeim og öðrum til mikillar undrunar, unnu þeir kosningarnar á Gaza. Samkvæmt eftirlitsteymi Jimmys Carters, voru þær fullkomlega heiðarlegar og sanngjarnar. Hvað gerðu Ísrael og Bandaríkin í kjölfarið? Settu viðskiptahindranir á Gaza sem olli efnahagslegri kyrrstöðu. Nú hafa þær staðið í tæp 20 ár. Á Gaza er atvinnuleysið um 50% og um 60% á meðal hinna ungu, mesta atvinnuleysi sem til er. Helmingur íbúa Gaza eru börn. Flóttamenn og afkomendur þeirra frá stríðinu 1948 eru um 70%, reknir frá svæðum sem urðu Ísrael, flóttamenn í 75 ár. Fæðuöryggi er ekkert á Gaza, undir „venjulegum‟ kringumstæðum. Einn af fyrrum háttsettum embættismönnum í Ísrael, Giora Eiland sem enn er í innsta hring Benjamins Netanyahus, lýsti Gaza árið 2006 sem „risa fangabúðum‟. Baruch Kimmerling, ísraelskur þjóðfélagsfræðingur við Hebreska háskólann í Jerúsalem, kallaði Gaza, „stærstu fangabúðir sem nokkurn tíma hafa verið til.‟ Þegar Hamas hlaut kosningu 2006, sendu þeir út friðartilboð, endurtekið, til að reyna að leysa átökin við Ísrael. Staðreynd, þrátt fyrir orðspor Hamas. Tilboð þeirra byggði á tveggja ríkja lausninni með tilliti til landamæranna fyrir 6. daga stríðið 1967. Í þessu felst, að sjálfsögðu, viðurkenning á tilvist Ísraels. Í júní 2008 var gert vopnahlé milli Ísraels og Hamas. Það hélt til 4. nóvember, í 5 mánuði. Og hver rauf vopnahléið? Hamas? Nei, heldur Ísrael, sem notaði tækifærið til að ráðast á Hamas þegar allra augu voru á kosningunum í Bandaríkjunum, þegar Obama var kosinn. Þá hóf Ísrael að gera það sem þeir eru bestir í, að framkvæma hátækni fjöldamorð. Þeir drápu rúmlega 1.400 manns, þar af 350 börn. Innviðir Gaza voru markvisst eyðilagðir. Samkvæmt skýrslu sem kennd er við Golstone, voru þetta stríðsglæpir og mögulega glæpir gegn mannkyni. Gaza má ekki blómstra Eftir OperationCast Lead, 2008-09, varð smá slaki á ofbeldisfullri herkví á Gaza. Efnahagurinn þar sýndi smá bata. Peningar byrjuðu að koma inn frá Katar. Erdoğan sem þá var forsætisráðherra Tyrklands, áætlaði að heimsækja Gaza. Þetta pirraði Ísrael verulega því Gaza átti alls ekki að fá að blómstra. Hvað gerði Ísrael? Þeir tóku af lífi háttsettan embættismann innan Hamas, Ahmed Jabari. Skömmu síðar eða 14. nóvember 2012, hóf Ísrael árásir á Gaza, Pillar of Defence. A. Jabari bar ábyrgð á samningaviðræðum um vopnahlé við Ísrael. Einmitt á þeim tíma sem hann var tekinn af lífi, var hann í miðjum samningaviðræðum við Ísrael um langtíma vopnahlé. Árið 2014 hófu þeir að slá blettinn aftur; 2200 drepnir og þar af 550 börn. Peter Moore hjá Rauða krossinum sem hafði það hlutverk að greina og yfirfara stríðssvæðið, sagðist aldrei hafa orðið vitni að slíkri eyðileggingu á sínum ferli og þá á Gaza. Hamas á sér fleiri hliðar, öllum er kunnugt um hryðjuverkasögu þeirra. Ég leyfi mér að fullyrða að þau blikna í samanburði við ríkisrekin hryðjuverk Ísraels með samþykki Bandaríkjanna og fleiri. Í ágætri heimildarmynd á vegum BBC, (Púðurtunnan/The Tinderbox) sem sýnd var í sjónvarpinu um miðjan október, kom fram að Hamas leiðtogi hafi verið myrtur af Ísrael 2017 (01:19:28), Jamal Mansour. Nú veit ég ekkert um þennan mann eða A. Jabari að öðru leyti og er ekkert að réttlæta þeirra gjörðir, hverjar sem þær kunna að vera. En það er sláandi að hann skuli hafa verið drepinn, ásamt fleiri leiðtogum Hamas, eftir að hann gaf út yfirlýsingu sem birt var víða, um að hann styddi að hryðjuverkum skyldi hætt og gefa skyldi friðarviðræðum tækifæri. Því miður er umræðan um þetta mál á samfélagsmiðlum stundum þannig að maður er stimplaður sem gyðingahatari og Hamas-vinur. Það sem hér hefur verið rakið er hryllingur sem maður hélt að ekki yrði yfirboðinn. Það hefur því miður gerst í þessu stríði þar sem yfir 11 þús manns hafa verið drepin. Ljár dauðans athafnar sig að vild á Gaza blettinum sem aldrei fyrr.