„Við það að deyja því að maður ætlaði að halda sér í formi“

Þegar kórónuveirufaraldurinn skall á hér á landi í febrúar árið 2020 breytist margt. Á meðan að sóttvarnaraðgerðir voru hvað harðastar máttu börn til að mynda ekki sækja íþróttaæfingar. Það reyndist erfitt fyrir marga.

Ásta Fanney Hreiðarsdóttir er ein þeirra en hún var sextán ára þegar faraldurinn skall á. Þá hafði hún æft fótbolta í mörg ár og var með drauma um að ná langt.   

„Það var allt rosalega einangrað í samfélaginu. Maður var mikið heima og var ekki að hitta neina og var ekki að fara á æfingar.“ 

Hægt er að sjá brot úr þættinum Hliðarlínan í spilaranum hér fyrir ofan. Þátturinn í heild er á Stöð 2+ en hann er sýndur bæði á Stöð 2 og Stöð 2 Sport. 

Henni fannst mikilvægt að reyna að æfa sjálf heima.

„Þetta byrjaði aðallega á því að ég var að reyna að halda mér í formi fyrir fótboltann og var að finna einhverjar leiðir og leitaði kannski að fara í hollara mataræði og eitthvað svoleiðis. Svo kannski fór maður aðeins of geyst í það og fór að taka út ákveðnar fæðutegundir sem að eru bara rosalega mikilvægar fyrir mann.“

Hún segist fljótt hafa farið að missa tökin.

„Svo var ég alltaf bara að taka út meira og meira þangað til að það var í rauninni ekkert eftir. Á mínum versta stað var ég komin niður í skál af grískri jógúrt með kannski smá kannski granóla yfir heilan dag og tók kannski æfingu á hjólinu hérna heima um morguninn.“

Ásta grenntist hratt, varð þreytt, orkulaus og ólík sjálfri sér.  

„Þetta var bara komið á þann stað ef það var ekki einhver að fylgjast með mér að ég myndi setja upp í mig matinn og kyngja honum þá var ég ekki að borða matinn.“

Örfáum mánuðum síðar eða í júlí var hún orðin það veik að leggja þurfti hana inn á barna- og unglingageðdeild Landspítalans vegna átröskunar.

„Þegar ég er lögð inn þá er mér sagt að þú hafðir tvo daga í viðbót þangað til að hjartað hefði bara gefið sig. Líkaminn var farinn að brenna hjartavöðvanum af því hann hafði ekkert annað til að brenna í rauninni.“

Hún segir sorglegt að hugsa til þess núna á hve slæmum stað hún var á þessum tíma.

„Maður var bara við það að deyja því að maður ætlaði að halda sér í formi og var bara ekki að borða. Það er rosalega sorglegt að hugsa til þess.“

Misstu tökin í faraldrinum

Reglulega eru börn lögð inn á barna- og unglingageðdeild Landspítalans vegna átröskunar. Í þættinum Hliðarlínunni sem sýndur er á Stöð 2 og Stöð 2 Sport var sagt frá því að þeim hafi fjölgað í Covid. 

„Það varð aukning hjá okkur og í Evrópu á átröskunartilfellum og við kannski tengjum það því að krakkar fengu fjarprógram og þau eru með eitthvað í höndunum sem þau ráða svo ekki við og fóru kannski einhver í ofþjálfun,“ segir Tinna Guðjónsdóttir teymisstjóri átröskunar á BUGL.

Börnin verði oft mjög veik á stuttum tíma.

„Sérstaða með íþróttaátröskun þá eru þetta krakkar sem að fara í einhvers konar átak. Missa mikla þyngd á skömmum tíma og bara verða veik. Þau bara missa hausinn.“

Ásta var í níu mánuði í meðferð á spítalanum. Hún heldur að keppnisskapið verið hluti af því hversu hratt hún veiktist.

„Ef ég ætla mér eitthvað þá stend ég við það og ég svona hætti ekki fyrr en ég næ því. Þannig þetta var einhvern veginn ef ég ákvað ég ætla ekki að borða hvítt brauð þá borða ég ekki hvítt brauð.“

Tinna segir að börnin sem að leiti til þeirra séu allt niður í ellefu ára gömul. Mikilvægt sé að þeir sem séu í kringum börn hugi að því hvernig þeir tali.

„Það þarf svo lítið. Það þarf bara lítið komment frá þjálfara. Ef þú vilt hlaupa hraðar þá þarftu aðeins að létta þig. Svona smá hvatning sem fer kannski illa í suma og þá taka þau málin kannski í sínar hendur.“

Þá þurfi foreldrar að vera vakandi. 

„Þetta er sjúkdómur sem að getur falið sig mikið af því krakkar segja bara ég er ekki svöng eða svangur og eins og samfélagið er núna það eru svo margir sem að borða í sitthvoru lagi. Allir í fjölskyldunni. Einhver í símum tölvum. Þannig það er ekki góð þróun.“

Þakklát þeim sem leituðu hjálpar fyrir hana

Ásta fór aftur í fótboltann eftir að hún útskrifaðist af sjúkrahúsinu og var mjög opin með veikindin. Hún segir að sér hafi verið mætt af miklum skilningi. Í dag er hún hins vegar í pásu frá fótboltanum. 

Hún segist vera á góðum stað í dag og líða vel. Þá er hún þakklát fjölskyldu og vinum sem leituðu hjálpar þegar þau áttuðu sig á stöðunni. 

„Þessi hjálp sem ég fékk og gæti ekki verið þakklátari fyrir bjargaði lífi mínu.“