Loftslagsmál: Hvers vegna að kjósa Vinstri græn? Guðmundur Ingi Guðbrandsson skrifar 8. september 2021 07:01 Í fyrsta skipti í stjórnmálasögunni verða loftslagsmál eitt aðal kosningamálið. Ég hef fylgst með og tekið þátt í opinberri umræðu um loftslagsmál í yfir 20 ár, en framan af því tímabili leið mér oft eins og ég væri að berja höfðinu við stein. Þetta hefur breyst, sérstaklega eftir að ungt fólk með vísindin að vopni hefur krafist þess að þetta stærsta velferðar-, efnahags- og friðarmál samtímans fái þá athygli sem það á skilið. Umhverfisverndarhreyfingin og loftslagsverkföllin eiga stórt hrós skilið. Það er árangur út af fyrir sig að breyta umræðunni og færa hina pólitísku línu. VG fær háa einkunn í síðustu viku kynntu Ungir umhverfissinnar Sólina, einkunnir fyrir stefnur stjórnmálaflokkana í loftslagsmálum, náttúruvernd og hringrásarhagkerfi. Niðurstöðurnar sýndu að mismikil innistæða er fyrir digurbarkalegu tali um loftslags- og umhverfismál. Við Vinstri græn fengum hins vegar næsthæstu einkunn allra flokka, 80,3 stig af 100, en einungis munaði 0,9 stigum á okkur og þeim sem skoraði hæst. Þessi niðurstaða sýnir að okkur er alvara og undirstrikar metnaðarfulla og róttæka stefnu okkar. VG hefur haldið loftslagsmálum á lofti frá 1999 Við Vinstri græn höfum ekki bara staðið loftslagsvaktina frá stofnun hreyfingarinnar árið 1999, heldur látið verkin tala og komið loftslagsstefnu okkar til framkvæmda þegar við höfum stýrt umhverfis- og auðlindaráðuneytinu. Fyrstu loftslagslögin voru samþykkt í tíð Svandísar Svavarsdóttur og aðgerðaáætlun sett fram, þar sem meðal annars voru teknar upp skattaívilnanir vegna orkuskipta. VG hefur snúið blaðinu við í loftslagsmálum á kjörtímabilinu Á þessu kjörtímabili höfum við svo snúið blaðinu algjörlega við í loftslagsmálum eftir nokkurra ára pólitískan doða, aukið bein framlög til málaflokksins um meira en 700%, ráðist í fjölda aðgerða á grunni fyrstu fjármögnuðu aðgerðaáætlunarinnar í loftslagsmálum og stóraukið landgræðslu, skógrækt og endurheimt votlendis. Við höfum klárað fyrstu stefnu Íslands um aðlögun samfélagsins að loftslagsbreytingum, lögfest markmið um kolefnishlutleysi eigi síðar en árið 2040 og sett fram ný og efld landsmarkmið um samdrátt í losun. Við höfum stóreflt rannsóknir, vöktun, nýsköpun og stjórnsýslu loftslagsmála. En það mikilvægasta er að við erum farin að sjá árangur því losun hefur dregist saman tvö ár í röð, en í fyrra gætir auðvitað líka áhrifa kórónaveirufaraldursins. VG boðar meiri metnað og frekari aðgerðir Við erum hins vegar hvergi nærri komin í höfn, og það eru risavaxin verkefni fram undan, þar sem vísindin þurfa ávallt að vera leiðarljós okkar við ákvarðanatöku. Hér eru 10 atriði sem við í VG leggjum áherslu á í loftslagsmálum: að Ísland setji sér sjálfstætt markmið um samdrátt í losun um að minnsta kosti 60% árið 2030, að Ísland nái að verða óháð jarðefnaeldsneyti í síðasta lagi árið 2045, banna olíuleit og olíuvinnslu við Ísland, auka möguleika fólks á að ganga, hjóla og nota almenningssamgöngur, meðal annars út frá hugmyndinni um 15 mínútna hverfið, tryggja orkuskipti í sjávarútvegi, landbúnaði, byggingariðnaði, almenningssamgöngum, þungaflutningum og ferðaþjónustu, án þess að gefa afslátt af náttúruvernd – og það er vel hægt, halda áfram að styðja myndarlega við nýsköpun og rannsóknir, tryggja sjálfbæra nýtingu lands og draga úr losun frá landnýtingu, auka kolefnisbindingu með endurheimt gróðurs og jarðvegs, í bergi eða öðrum jarðlögum, efla hringrásarhagkerfið og fjölga grænum störfum, efla grænar fjárfestingar og loftslagsvæna nýsköpun og skoða að lögfesta skyldur á lífeyrissjóði og fjármálastofnanir í þeim tilgangi. VG: Atkvæði greitt árangri í loftslagsmálum Við stöndum sannarlega frammi fyrir áskorunum í loftslagsmálum en í þeim felast líka tækifæri fyrir samfélagið. Við getum tekið höndum saman og skapað okkur sjálfum og framtíðarkynslóðum lífvænlegri heim og að því mun VG áfram vinna af kappi. Hér skiptir lykilmáli að tryggja jöfnuð í loftslagsaðgerðum þannig að umskipti yfir í grænt hagkerfi verði réttlátt og skilji ekkert okkar eftir. Atkvæði greitt VG er atkvæði greitt árangri í loftslagsmálum. Það skiptir máli hver stjórna. Höfundur er umhverfis- og auðlindaráðherra og leiðir lista Vinstri grænna í Suðvesturkjördæmi. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Guðmundur Ingi Guðbrandsson Skoðun: Kosningar 2021 Loftslagsmál Mest lesið Er íslenskan að verða gestur í eigin landi? Petra María Ingvaldsdóttir Skoðun Eru áfengiskaup verndandi þáttur? Dagbjört Harðardóttir Skoðun Veist þú hvað „foid“ er? Þorsteinn Siglaugsson Skoðun Hvernig Ráðhúsið var gert að hagsmunaskrifstofu á kostnað almennings Sigurður Sigurðsson Skoðun Hvenær ætlar ríkisstjórnin að hætta að ljúga að sjálfri sér – og okkur? Kristinn Karl Brynjarsson Skoðun Skilgreiningarvald mennskunnar Erna Mist Skoðun Barátta við náttúru og yfirvald Jón Steinar Sæmundsson Skoðun Já, ég styð aðildarviðræður Ólafur Margeirsson Skoðun Fiskurinn, valdið og tilfinningin fyrir fullveldi Karen María Jónsdóttir Skoðun STEM ævintýrið á Íslandi: Lausn við PISA-vandanum eða táknræn stefnumótun? Maren Davíðsdóttir Skoðun Skoðun Skoðun Skilgreiningarvald mennskunnar Erna Mist skrifar Skoðun Dýrasta land heims í nafni sjálfstæðisins Inga Valgerður Henrikssen skrifar Skoðun Hugleiðingar um meðferð á beiðni um DNA rannsókn á mannabeinum í grafreit Lára Magnúsardóttir skrifar Skoðun Hvenær ætlar ríkisstjórnin að hætta að ljúga að sjálfri sér – og okkur? Kristinn Karl Brynjarsson skrifar Skoðun Ef þetta væri barnið þitt Arnar Kjartansson skrifar Skoðun Eru áfengiskaup verndandi þáttur? Dagbjört Harðardóttir skrifar Skoðun Hvenær er maður þjófur og hvenær er maður ekki þjófur? Einar Helgason skrifar Skoðun Gerðu það sem ég segi, ekki það sem ég geri! Guðni Freyr Öfjörð skrifar Skoðun Frá fullveldi til Brussel Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Fögnum Heimsdegi hafsins 8. júní Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir skrifar Skoðun Er íslenskan að verða gestur í eigin landi? Petra María Ingvaldsdóttir skrifar Skoðun Barátta við náttúru og yfirvald Jón Steinar Sæmundsson skrifar Skoðun STEM ævintýrið á Íslandi: Lausn við PISA-vandanum eða táknræn stefnumótun? Maren Davíðsdóttir skrifar Skoðun „Mamma, sjáðu, útlendingur!“ – Hvenær hættir maður að vera útlendingur? Valerio Gargiulo skrifar Skoðun Já, ég styð aðildarviðræður Ólafur Margeirsson skrifar Skoðun Veist þú hvað „foid“ er? Þorsteinn Siglaugsson skrifar Skoðun ETS, ESB og EES – Að fá sæti við borðið Dóra Sif Tynes skrifar Skoðun Hvernig Ráðhúsið var gert að hagsmunaskrifstofu á kostnað almennings Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Fiskurinn, valdið og tilfinningin fyrir fullveldi Karen María Jónsdóttir skrifar Skoðun Afskipti Rússlands og ESB: tvöfalt siðferði í nafni lýðræðis Júlíus Valsson skrifar Skoðun Gervigreind nýtist best með mannlegri þekkingu og reynslu Ásgeir Þorgeirsson skrifar Skoðun Skipti engu nema við göngum í ESB Hjörtur J. Guðmundsson skrifar Skoðun Svartkimi samfélagsins: Þegar tveir heimar mætast í yfirheyrsluherberginu Davíð Bergmann skrifar Skoðun Þegar sorg verður valdatæki Inga Valgerður Henriksen Bergdal skrifar Skoðun Hvalir éta frá okkur fiskinn? Valgerður Árnadóttir skrifar Skoðun Stígum ölduna saman Víglundur Laxdal skrifar Skoðun Þegar líf er í húfi Jón Gunnar Jónsson skrifar Skoðun Hver á að veita þjónustuna? Sandra B. Franks skrifar Skoðun Getum við lært af Bjarti í Sumarhúsum? Berglind Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Þorgerður leitar ESB-stuðnings úr ótrúlegustu áttum Júlíus Valsson skrifar Sjá meira
Í fyrsta skipti í stjórnmálasögunni verða loftslagsmál eitt aðal kosningamálið. Ég hef fylgst með og tekið þátt í opinberri umræðu um loftslagsmál í yfir 20 ár, en framan af því tímabili leið mér oft eins og ég væri að berja höfðinu við stein. Þetta hefur breyst, sérstaklega eftir að ungt fólk með vísindin að vopni hefur krafist þess að þetta stærsta velferðar-, efnahags- og friðarmál samtímans fái þá athygli sem það á skilið. Umhverfisverndarhreyfingin og loftslagsverkföllin eiga stórt hrós skilið. Það er árangur út af fyrir sig að breyta umræðunni og færa hina pólitísku línu. VG fær háa einkunn í síðustu viku kynntu Ungir umhverfissinnar Sólina, einkunnir fyrir stefnur stjórnmálaflokkana í loftslagsmálum, náttúruvernd og hringrásarhagkerfi. Niðurstöðurnar sýndu að mismikil innistæða er fyrir digurbarkalegu tali um loftslags- og umhverfismál. Við Vinstri græn fengum hins vegar næsthæstu einkunn allra flokka, 80,3 stig af 100, en einungis munaði 0,9 stigum á okkur og þeim sem skoraði hæst. Þessi niðurstaða sýnir að okkur er alvara og undirstrikar metnaðarfulla og róttæka stefnu okkar. VG hefur haldið loftslagsmálum á lofti frá 1999 Við Vinstri græn höfum ekki bara staðið loftslagsvaktina frá stofnun hreyfingarinnar árið 1999, heldur látið verkin tala og komið loftslagsstefnu okkar til framkvæmda þegar við höfum stýrt umhverfis- og auðlindaráðuneytinu. Fyrstu loftslagslögin voru samþykkt í tíð Svandísar Svavarsdóttur og aðgerðaáætlun sett fram, þar sem meðal annars voru teknar upp skattaívilnanir vegna orkuskipta. VG hefur snúið blaðinu við í loftslagsmálum á kjörtímabilinu Á þessu kjörtímabili höfum við svo snúið blaðinu algjörlega við í loftslagsmálum eftir nokkurra ára pólitískan doða, aukið bein framlög til málaflokksins um meira en 700%, ráðist í fjölda aðgerða á grunni fyrstu fjármögnuðu aðgerðaáætlunarinnar í loftslagsmálum og stóraukið landgræðslu, skógrækt og endurheimt votlendis. Við höfum klárað fyrstu stefnu Íslands um aðlögun samfélagsins að loftslagsbreytingum, lögfest markmið um kolefnishlutleysi eigi síðar en árið 2040 og sett fram ný og efld landsmarkmið um samdrátt í losun. Við höfum stóreflt rannsóknir, vöktun, nýsköpun og stjórnsýslu loftslagsmála. En það mikilvægasta er að við erum farin að sjá árangur því losun hefur dregist saman tvö ár í röð, en í fyrra gætir auðvitað líka áhrifa kórónaveirufaraldursins. VG boðar meiri metnað og frekari aðgerðir Við erum hins vegar hvergi nærri komin í höfn, og það eru risavaxin verkefni fram undan, þar sem vísindin þurfa ávallt að vera leiðarljós okkar við ákvarðanatöku. Hér eru 10 atriði sem við í VG leggjum áherslu á í loftslagsmálum: að Ísland setji sér sjálfstætt markmið um samdrátt í losun um að minnsta kosti 60% árið 2030, að Ísland nái að verða óháð jarðefnaeldsneyti í síðasta lagi árið 2045, banna olíuleit og olíuvinnslu við Ísland, auka möguleika fólks á að ganga, hjóla og nota almenningssamgöngur, meðal annars út frá hugmyndinni um 15 mínútna hverfið, tryggja orkuskipti í sjávarútvegi, landbúnaði, byggingariðnaði, almenningssamgöngum, þungaflutningum og ferðaþjónustu, án þess að gefa afslátt af náttúruvernd – og það er vel hægt, halda áfram að styðja myndarlega við nýsköpun og rannsóknir, tryggja sjálfbæra nýtingu lands og draga úr losun frá landnýtingu, auka kolefnisbindingu með endurheimt gróðurs og jarðvegs, í bergi eða öðrum jarðlögum, efla hringrásarhagkerfið og fjölga grænum störfum, efla grænar fjárfestingar og loftslagsvæna nýsköpun og skoða að lögfesta skyldur á lífeyrissjóði og fjármálastofnanir í þeim tilgangi. VG: Atkvæði greitt árangri í loftslagsmálum Við stöndum sannarlega frammi fyrir áskorunum í loftslagsmálum en í þeim felast líka tækifæri fyrir samfélagið. Við getum tekið höndum saman og skapað okkur sjálfum og framtíðarkynslóðum lífvænlegri heim og að því mun VG áfram vinna af kappi. Hér skiptir lykilmáli að tryggja jöfnuð í loftslagsaðgerðum þannig að umskipti yfir í grænt hagkerfi verði réttlátt og skilji ekkert okkar eftir. Atkvæði greitt VG er atkvæði greitt árangri í loftslagsmálum. Það skiptir máli hver stjórna. Höfundur er umhverfis- og auðlindaráðherra og leiðir lista Vinstri grænna í Suðvesturkjördæmi.
Hvenær ætlar ríkisstjórnin að hætta að ljúga að sjálfri sér – og okkur? Kristinn Karl Brynjarsson Skoðun
STEM ævintýrið á Íslandi: Lausn við PISA-vandanum eða táknræn stefnumótun? Maren Davíðsdóttir Skoðun
Skoðun Hugleiðingar um meðferð á beiðni um DNA rannsókn á mannabeinum í grafreit Lára Magnúsardóttir skrifar
Skoðun Hvenær ætlar ríkisstjórnin að hætta að ljúga að sjálfri sér – og okkur? Kristinn Karl Brynjarsson skrifar
Skoðun STEM ævintýrið á Íslandi: Lausn við PISA-vandanum eða táknræn stefnumótun? Maren Davíðsdóttir skrifar
Skoðun „Mamma, sjáðu, útlendingur!“ – Hvenær hættir maður að vera útlendingur? Valerio Gargiulo skrifar
Skoðun Hvernig Ráðhúsið var gert að hagsmunaskrifstofu á kostnað almennings Sigurður Sigurðsson skrifar
Skoðun Svartkimi samfélagsins: Þegar tveir heimar mætast í yfirheyrsluherberginu Davíð Bergmann skrifar
Hvenær ætlar ríkisstjórnin að hætta að ljúga að sjálfri sér – og okkur? Kristinn Karl Brynjarsson Skoðun
STEM ævintýrið á Íslandi: Lausn við PISA-vandanum eða táknræn stefnumótun? Maren Davíðsdóttir Skoðun