Ó­tækt að bera saman til­kynningar um auka­verkanir Moderna og Pfizer

Þetta kom fram í máli Rúnu Hauksdóttur forstjóra Lyfjastofnunar í Reykjavík síðdegis í dag. Hún segir þó ekki hægt að bera saman tilkynningar um aukaverkanir af völdum Moderna-bóluefnisins við Pfizer, enda sé um gjörólíka hópa að ræða.

Framlínustarfsfólk úr röðum lögreglu og sjúkraflutningamanna var bólusett með bóluefninu þann 13. janúar síðastliðinn, en það er hópur sem oft kemst í tæri við kórónuveiruna í störfum sínum. Tólfhundruð skammtar af bóluefni Moderna komu til landsins í síðustu viku en alls eru fimm þúsund skammtar af efninu væntanlegir út febrúar.

Aðspurð hvað þurfi til svo aukaverkun teljist alvarleg segir Rúna að það þurfi einhvers konar innlögn eða inngrip á heilbrigðisstofnun.

Tiltölulega ungt fólk fékk Moderna 

„Hafa ber í huga að þarna er verið að bólusetja alveg ólíka hópa. Með Moderna bóluefninu var verið að bólusetja tilölulega ungt fólk - framlínustarfsmenn. Í fyrsta skammti af Pfizer-bóluefninu var verið að bólusetja okkar elsta og hrumasta fólk. Það er ekki hægt að bera þetta saman,“ segir Rúna um þær tilkynningar sem hafa borist vegna aukaverkana.

Lyfjastofnun tekur nú saman þær tilkynningar sem hafa borist og eru þær birtar á heimasíðu stofnunarinnar á hverjum degi klukkan 11. Þar er jafnframt greint á milli hvers bóluefnis fyrir sig.

Margar þær tilkynningar teljast nokkuð eðlilegar miðað við bólusetningar. Margir upplifa bólguviðbragð og jafnvel flensulík einkenni, sem þykir jafnvel gott því það er til marks um að ónæmiskerfið sé að taka við sér. Rúna segir þetta tilkynnt með neytendur í huga og í þokkabót sé það nú lögbundin skylda að heilbrigðisstarfsmenn tilkynni um aukaverkanir eftir að ný lyfjalög tóku gildi um áramót.

„Það er hluti af þessari svokölluðu lyfjagát og það er gerður greinarmunur á alvarlegum og ekki alvarlegum aukaverkunum. Þetta er eitt af því sem er fylgst með og kannski hvort það komi eitthvað nýtt fram í ekki alvarlegum aukaverkunum. Þetta er hluti af þeirri neytendavernd sjúklinga þegar ný lyf koma á markað, að þá sé tekið á móti mögulegum aukaverkunum og þær greindar.“

Tilkynnt um tvö andlát til viðbótar 

Alma Möller landlæknir kynnti í dag niðurstöður rannsóknar sérfræðinga á vegum embættis landlæknis á fimm andlátum sem tilkynnt voru í kjölfar bólusetninga. Niðurstaðan var sú að í fjórum tilfellum væri ekki eða mjög ólíklega um orsakatengsl að ræða.

„Það er ekki hægt að útiloka tengslin í einu þeirra, þó það sé líklegt að andlátið hafi verið af völdum undirliggjandi ástands,“ segir Rúna um rannsóknina.

Hún segir tilkynningar nú vera átta, þar af sjö andlát. Tvö andlát hafi verið tilkynnt eftir að rannsóknin fór af stað. „Það var ekki talið að það ætti að taka þá inn í þessa rannsókn, enda hafði hún þegar farið af stað, og töluverður tími leið milli bólusetninga og andláts.“

Hún segir að við rannsókn hafi verið farið í sjúkraskrár einstaklinganna en einnig litið til tölfræði á Norðurlöndum. Hún fylgist náið með stöðunni þar og í Evrópu ásamt sóttvarnalækni.

„Þar er verið að tilkynna andlát á öldruðum einstaklingum með undirliggjandi sjúkdóma með sambærilegum hætti. Þessar tilkynningar eru að koma aðeins seinna en komu hjá okkur, en það ber að hafa í huga að löndin í kringum okkur eru í miðjum faraldrinum eins og við getum sagt. Það mæðir mjög mikið á þeim út frá Covid og andlátum vegna Covid. Þeir eru svolítið í öðru umhverfi en við.“