Um 5% þjóðarinnar gætu verið með mótefni eftir bylgjuna

Búast má við að allt að fimm prósent þjóðarinnar verði með mótefni gegn kórónuveirunni eftir þessa bylgju. Þetta sagði Már Kristjánsson, yfirlæknir smitsjúkdóma á Landspítalanum, á fundi velferðarnefndar í morgun um neyðarstig á Landspítalanum. 

Aðspurður sagði Már þjóðina ekki í mikið betri stöðu eftir þessa bylgju og þá fyrstu hvað hjarðónæmi varðar. 

„Ef bóluefni kemur, þá verður kannski það virkt og farið að hafa áhrif um mitt næsta ár eða seinni partinn á næsta ári. Ég held hins vegar að raunveruleikinn sé sá að eftir þessa bylgju  verði kannski fimm prósent íslensku þjóðarinnar varin, og það er rúmlega áætlað,“ segir Már og bætir við að það þýði að 95% landsmanna verði enn óvarðir. 

„Þannig annað hvort þarf að hafa mjög harðar aðgerðir í samfélaginu til langs tíma eða að við sættum okkur við það að við verðum í þessari stöðu þar til lýðheilsufræðilegum markmiðum með bólusetningu eða öðru verður náð og veiran er hætt að hrella okkur. Það gæti tekið eitt ár, tvö ár, eða lengur.“

Þórólfur Guðnason, sóttvarnarlæknir, sagðist á fundinum vona að eftir um tvær vikur yrði staðan orðin þannig að hægt verði að fara slaka á aðgerðum. 

Nú þurfi einnig að hugsa til lengri tíma. „Um það hvernig við ætlum að haga okkar lífi næstu mánuðina, og þegar og ef bóluefni kemur."

Gæti komið upp að ekkert bóluefni sé nothæft

„Sú staða gæti komið upp það væri væri hreinlega ekkert nothæft bóluefni þegar uppi er staðið, og þá þurfum við að hugsa hvernig við ætlum að haga okkar lífi áfram,“ sagði Þórólfur.

„Annað hvort ætlum við að hafa mjög íþyngjandi aðgeðrir í gangi, eins og Nýja-Sjáland og fleiri lönd þar sem við þolum ekki að hafa neitt einasta tilfelli í gangi í samfélaginu. Í öðru lagi, á hinum endanum, að opna og hafa eins lítið íþyngjandi aðgeðrir og mögulegt er. Opna landamærin og svo framvegis. Það mun alveg örugglega þýða í mínum huga að við munum fá íþyngjandi faraldur með ófyrirsjáanlegum afleiðingum.“

„Svo í þriðja lagi að reyna feti einstigi þarna á milli og spila á þetta með eins lítið íþyngjandi aðgerðum og mögulegt er.“

Býr sig undir þrjár sviðsmyndir

Þórólfur sagði stöðuna óljósa varðandi bóluefni. Talað hafi verið um að búast megi við niðurstöðum úr lokarannsóknum á þeim bóluefnum sem hvað lengst eru komin í lok árs. 

Íslendingar séu búnir að tryggja kaup á nokkuð hundruð þúsund skömmtum og að allir sem vilji ættu því að geta fengið bólusetningu.

Hann telur að búa þurfi sig undir þrjár sviðsmyndir. Sú fyrsta og besta sé að bóluefnið virki vel með engum alvarlegum aukaverkunum þannig að hægt verði að uppræta veiruna. Í öðru lagi gæti það gerst að bóluefnið sé ekki öruggt. Því fylgi alvarlegar aukaverkanir, eða sé einfaldlega ekki nógu virkt þannig að einungis 10-20% fái einhverja vernd. „Og þá þurfum við að lifa áfram með veirunni. “

Í þriðja lagi gæti það haft þokkalega vernd, um 50-70%, en ekki sé víst hvort það komi þá í veg fyrir smit eða bara veikindi. „En þetta á allt eftir að koma í ljós.“

Þórólfur sagði vinnu við að undirbúa forgangslista og mögulega skráningu á aukaverkunum vera að fara af stað. „Þessu fylgir gríðarleg vinna sem við viljum vera tilbúin með ef kallið kemur og við getum fengið gott og gilt bóluefni.“