Ráðgjafi staðfesti að Trump sóttist eftir rannsóknum en taldi það ekki ólöglegt

Fyrrverandi starfsmaður þjóðaröryggisráðs Bandaríkjanna staðfesti vitnisburð annarra embættismanna um að Donald Trump forseti hafi reynt að nota embætti sitt til að knýja pólitískan greiða út úr úkraínskum stjórnvöldum. Í vitnisburði fyrir Bandaríkjaþingi í dag sagðist ráðgjafinn þó ekki telja að það hefði verið ólöglegt.

Tim Morrison, sem sagði af sér sem yfirmaður málefna Rússlands og Evrópu hjá þjóðaröryggisráðinu í dag, kom fyrir þrjár nefndir fulltrúadeildar Bandaríkjaþings sem rannsaka sameiginlega hvort Trump hafi framið embættisbrot í samskiptum sínum við Úkraínu. Vitnaleiðslur hafa fram að þessu farið fram á bak við luktar dyr en fulltrúadeildin samþykkti í dag reglur fyrir rannsóknina, þar á meðal að halda opnar vitnaleiðslur.

Rannsóknin hófst eftir að uppljóstrari innan leyniþjónustunnar kvartaði formlega undan því að Trump hefði mögulega misbeitt valdi sínu með því að krefja Volodímír Zelenskíj, forseta Úkraínu, um rannsókn á Joe Biden, fyrrverandi varaforseta og mögulegum mótherja Trump í kosningum á næsta ári, og stoðlausri samsæriskenningu um tölvupóstþjón demókrata sem Rússar brutust inn í.

Lýsing uppljóstrarans hefur í aðalatriðum verið staðfest í framburði nokkurra núverandi og fyrrverandi embættismanna ríkisstjórnar Trump. Uppljóstrarinn sagði að starfsmenn Hvíta húsið hefðu einnig misbeitt tölvukerfi sem er ætlað fyrir háleynilegar upplýsingar til að takmarka aðgang að eftirriti símtalsins og koma í veg fyrir að efni þess spyrðist út.

Í minnisblaði um símtalið sem Hvíta húsið birti sjálft kom fram að Trump gekk ítrekað á Zelenskíj um að rannsaka Biden og samsæriskenninguna.

Hafði ekki sérstakar áhyggjur af símtalinu

Washington Post segir að Morrison hafi staðfest framburð Williams Taylor, hæst setta sendifulltrúa Bandaríkjanna í Úkraínu, um að hann hefði gert Taylor viðvart um að Trump og samverkamenn hans héldu eftir hernaðaraðstoð og fundi í Hvíta húsinu sem úkraínsk stjórnvöld sóttust eftir þar til þau samþykktu að rannsaka Biden og samsæriskenninguna.

Þrátt fyrir það sagðist Morrison ekki telja að þær kröfur Trump forseta væru endilega óviðeigandi eða ólöglegar heldur frekar að þær skaðað þverpólitíska samstöðu bandarískra þingmanna um stuðning við Úkraínu, lykilbandslagsríki Bandaríkjanna í Austur-Evrópu.

AP-fréttastofan, sem hefur afrit af skriflegri yfirlýsingu Morrison til þingnefndanna undir höndum, segir að Morrison hafi þannig ekki haft sérstakar áhyggjur vegna símtals Trump við Zelenskíj.

„Ég vil vera skýr um að ég hafði ekki áhyggjur af því að nokkuð ólöglegt hefði verið rætt,“ sagði í yfirlýsingu hans.

Trump stöðvaði afgreiðslu tæplega 400 milljóna dollara hernaðaraðstoðar til Úkraínu í júlí, skömmu fyrir símtal hans og Zelenskíj. Þá gerðu nokkrir samverkamenn hans, þar á meðal Rudy Giuliani, persónulegur lögmaður forsetans, og Gordon Sondland, sendiherra Bandaríkjanna við Evrópusambandinu, stjórnvöldum í Kænugarði ljóst að Trump fundaði ekki með Zelenskíj nema hann lýsti því yfir opinberlega að til stæði að rannsaka Biden og samsæriskenninguna.

Annar starfsmaður þjóðaröryggisráðsins, Alexander Vindman, undirofursti, sagði þingnefndunum í vikunni að honum hafi blöskrað svo samskipti Trump við Úkraínu í sumar, þar á meðal símtalið við Zelenskíj, að hann hafi gert lögfræðingi Hvíta hússins viðvart í tvígang.

Morrison sagði þingnefndunum einnig í dag að hann hefði deilt með Taylor áhyggjum sínum af samtali Trump og Sondland í september. Í því hafi Trump ítrekað að hann sæktist ekki eftir „kaupum kaups“ en að Zelenskíj yrði að tilkynna opinberlega um rannsóknirnar.

Hélt að þrýstingurinn væri einleikur Sondland

New York Times fullyrðir að í vitnisburði sínum hafi Morrison greint frá því að Sondland hafi sagt ráðgjafa Úkraínuforseta í september að hernaðaraðstoðin til Úkraínu yrði ekki afgreidd fyrir en Zelenskíj lofaði að hefja rannsóknirnar sem Trump krafðist.

Morrison sagði að þar til hann ræddi við Sondland í byrjun september hafi hvorki hann né Taylor haft ástæðu til að telja að hernaðaraðstoðin væri skilyrt við opinbera yfirlýsingu Úkraínumanna um rannsókn á Biden.

„Jafnvel þá vonaði ég að áætlun Sondland sendiherra væri aðeins hans eigin og að aðrir leiðtogar ríkisstjórnarinnar og þingsins sem skildu mikilvægi Úkraínu fyrir þjóðaröryggi okkar myndu ekki taka hana til greina,“ sagði Morrison.

Helsta vörn Trump og bandamanna hans fram að þessu falist í að hann hafi ekki sóst eftir nokkurs konar „kaupum kaups“ [lat. Quid pro quo] við Úkraínu. Uppljóstranir embættismanna um að hann hafi reynt að nota hundruð milljóna dollara hernaðaraðstoð til að þrýsta á úkraínsk stjórnvöld um að fara að vilja hans þykja grafa verulega undan þeirri málsvörn.

Þingnefndirnar hafa boðað John Bolton, fyrrverandi þjóðaröryggisáðgjafa Trump, til vitnisburðar. Lögmaður hans sagði hann ekki ætla að koma sjálfviljugan og gáfu nefndirnar í kjölfarið út stefnu þess efnis. Dómari á eftir að taka afstöðu til þess hvort Bolton og annað vitni sem þingnefndirnar stefndu þurfa að verða við þeim.