Upplifa sömu sálrænu líðan óháð því hvort þær kæri nauðgun

Unglingsstúlkur sem kæra kynferðisbrot lýsa sömu sálrænu viðbrögðunum í tengslum við ákvörðun um að kæra og þær stúlkur sem ákveða að kæra ekki en þau eru skömm, sektarkennd og ótti við umtal. Þetta sýnir dómarannsókn Svölu Ísfeld Ólafsdóttur, dósents við lagadeild, en hún hefur rannsakað alla þá þrjátíu og tvo dóma þar sem sakfellt hefur verið fyrir nauðgun á unglingsstúlkum frá upphafi.

Rannsakaði alla dóma sem fallið hafa í málum kynferðisbrota gegn börnum

Svala hefur undanfarin ár unnið að umfangsmikilli rannsókn á öllum dómum Hæstaréttar, sem hafa fallið í málum vegna kynferðisbrota gegn börnum, allt frá stofnun réttarins árið 1920. Í nýrri grein sinni „Nauðgun á unglingsstúlkum,“ sem birtist í afmælisriti Jóns Steinars Gunnlaugssonar, fjallar hún um þá dóma, þar sem sakfellt hefur verið fyrir nauðgun gegn unglingsstúlkum frá 13 til 17 ára. Dómarnir eru 32 talsins og hefur Svala borið saman viðhorf þolenda til ákvörðunar um að kæra.

Unglingsstúlkurnar upplifa sömu tilfinningar óháð því hvort þær kæri

„Málin eru öll umlukin sjálfsásökun, skömm og sektarkennd, ótta við illt umtal, ótta við gerandann og jafnvel samúð með gerandanum. Í raun og veru glíma þær við sömu tilfinningar og sálrænu líðan og þær stúlkur sem taka þá ákvörðun að kæra ekki,“ segir Svala.

Það sé því greinilegt það að nákvæmlega sama eigi við um þær stúlkur sem ákveða að kæra.

Stuðningur við þolendur skiptir sköpum

„Ég sé það líka á þessum dómum að það skiptir máli hvaða stuðning stúlkur fá og svo bara hvar stúlkur eru staddar í sínu lífi hverju sinni. Þetta eru auðvitað barnungar stúlkur allt saman en þær fara samt í gegnum sama grindahlaup og þær stúlkur sem ákveða að kæra ekki, það er enginn munur á því,“ segir Svala.

Kæra umsvifalaust

Þá vakti tími frá broti til kæru athygli Svölu.

„Langflestar kæra umsvifalaust, fara rakleiðis á lögreglustöð eða lögreglu er tilkynnt strax um brot og sjötíu og sex prósent þeirra hafa kært innan tveggja sólarhringa,“ segir Svala.

Í öllum málunum, nema tveimur, neitaðu sakborningar sök. Flestir bera því við að samþykki hafi legið fyrir. „Það er alveg ljóst mál, samkvæmt þessu, að því styttri tími sem líður, því hagstæðara er það fyrir ákæruvaldið og sönnun sektar,“ segir Svala.