Kvarta undan ertingu í lungum og kláða í andliti vegna kísilvers í Helguvík

Kísilmálmverksmiðju United Silicon í Helguvík verður lokað um óákveðinn tíma frá og með næsta föstudegi samkvæmt ákvörðun Umhverfisstofnunar. Íbúar í nágrenni við verksmiðjuna hafa fundið fyrir sviða í augum og hálsi, ertingu í lungum, hausverk, ógleði og kláða í andliti. Talið er að frá verksmiðjunni hafi streymt efni sem geti haft varanleg áhrif á heilsu manna.

Kísilmálmverksmiðja United Silicon var gangsett 13. nóvember. Í mars höfðu 300 kvartanir borist Umhverfisstofnun frá íbúum í nágrenni við verksmiðjuna vegna lyktar og ýmissa óþæginda. Hinn 11. apríl síðastliðinn barst Umhverfissstofnun ábending um afgerandi ólykt frá verksmiðjunni. Í bréfi Umhverfisstofnunar til United Silicon um stöðvun rekstrar frá 12. apríl kemur fram að á einum sólarhring hafi áttatíu kvartanir borist til viðbótar.

Í bréfinu segir: „Fram kemur að fólk finni fyrir samskonar einkennum og áður hefur verið lýst: sviða í augum, hálsi, ertingi í lungum, hausverk, ógleði og kláða í andliti."

Umhverfisstofnun hafði samband við sóttvarnalækni áður en stofnunin sendi bréfið. Fram kemur í Fréttablaðinu í dag að sóttvarnarlæknir hafi nefnt fimm efni sem gætu haft þau ertandi áhrif sem íbúar nálægt verksmiðjunni lýsa. Þau eru nefnd í bréfi Umhverfisstofnunar en hér er um að ræða edikssýru, maurasýru, chromethane/methyl chloride, methyl mercaptan og ýmis aldehýð.

Sum efnanna eru skaðleg og geta haft langtímaáhrif á heilsu fólks en í bréfi Umhverfisstofnunar segir: „Eins og fram hefur komið er mögulegt að út í andrúmsloftið streymi nú ofangreind efni eða sambærileg efni sem kunna að mati Sóttvarnalæknis að hafa langtímaáhrif á heilsufar ef mjög mikil mengun verður þótt það sé í tiltölulega stuttan tíma.“

Verksmiðjan lokaði tímabundið eftir eldsvoða sem kom upp aðfaranótt þriðjudags. Óvíst hvenær hún opnar á ný enda hefur Umhverfisstofnun sent nýtt bréf um stöðvun starfseminnar í ótímabundinn tíma. 

„Við höfum sent fyrirtækinu bréf á ný þar sem fyrirtækinu er veittur kostur á að koma með athugasemdir fyrir föstudag. Við teljum nauðsynlegt að verksmiðjan fari ekki í gang á nema að höfðu samráði við Umhverfisstofnun. Það kann að vera að það þurfi að keyra verksmiðjuna eitthvað til greiningar á vandanum en þá þyrfti að kynna það að okkar mati fyrirfram,“ segir Sigrún Ágústsdóttir sviðsstjóri hjá Umhverfisstofnun.

Ef að United Silicon kemur ekki með andmæli sem Umhverfisstofnun metur gild stöðvast starfsemi verksmiðjunnar ótímabundið frá og með næsta föstudegi.