Mjög troðnir marvaðar mitt í dal Svarfaðar

Bækur. Hér liggur skáld. Þórarinn Eldjárn. Vaka Helgafell Þorleifs þáttur jarlsskálds hefur orðið Þórarni Eldjárn innblástur til ritunar bókarinnar Hér liggur skáld. Fyrir þau sem ekki bera kennsl á þann Íslendingaþátt skal sagt að hann er nátengdur Svarfdæla sögu og fjallar um Þorleif, sem er bróðir Yngvildar fagurkinnar, einn Ásgeirssona. Í Svarfdæla sögu er Þorleifur ekki nálægt því jafn eftirminnileg persóna og Yngvildur systir hans, en hlutverk hans er þó ekki lítið, þar sem hann drepur t.d. ódáminn Klaufa í félagi við bróður sinn. Þorleifur gufar þó hálfvegis upp úr sögunni en skýtur upp kollinum í þætti þeim er við hann er kenndur. Þorleifs þáttur jarlsskálds er örstuttur, en hann hefur Þórarinn nýtt til þess að draga upp helstu atriði bókar sinnar. Hann fyllir svo í göt og eyður af miklu listfengi, m.a. með atburðum Svarfdæla sögu - og vitaskuld eigin óþrjótandi skáldgáfu. Frásögnin af Hallbirni hala rammar inn söguna, en tvö hundruð árum eftir víg Þorleifs situr sá sauðamaður við haug skáldsins á Þingvöllum og óskar sér þess að verða sjálfur skáld. Hann reynir að yrkja um Þorleif, sem bregst við kallinu, ljóðar á Hallbjörn og gefur honum þannig rödd. Bergmál þessara tveggja skálda má síðan heyra í skáldskap þess þriðja, Þórarins Eldjárn. Kynngi skáldskaparins er Þórarni skiljanlega hugleikið viðfangsefni í Hér liggur skáld. Sagan af því hvernig Þorleifur hlaut sitt viðurnefni er áhrifamikil og ansi blóðug. Líkt og margir skáldbræður hans fór hann utan að flytja kvæði sín konungi en varð fyrir ógurlegri árás Hákonar Hlaðajarls sem þekktur var fyrir "mannillsku og guðníðingsskap" og myrti menn Þorleifs á hroðalegan hátt. Kraftakveðskap notar Þorleifur til þess að ná sér niður á þeim arma hundi, en síðar mætir hann sjálfur þeim örlögum sem honum voru ráðin strax í frumbernsku. Engum manni er betur treystandi til þess en Þórarni Eldjárn að yrkja í orðastað fornra skálda og skrifa af þeim sögur. Textinn er ákaflega vandaður, það er mikill húmor í frásögninni og enn fremur gróteskar lýsingar. Þarna eru firn mikil, iður falla út, hausar fjúka og orðstír sem deyr aldregi. Allt sem prýða má góða Íslendingasögu og ég leyfi mér að fullyrða að sagnanördar munu falla í stafi yfir þessari bók. Og lýkur hér að segja frá henni. Niðurstaða: Ný Íslendingasaga eftir einn okkar albestu höfunda. Áhrifamikil og blóðug, eins og slíkar sögur eiga að vera.