Fær um­boðið í fangið fjórum dögum eftir upp­gjöf

Andersson skilaði stjórnarmyndunarumboðinu á mánudag og sagðist þá hafa gefist upp á því að mynda stjórn. Vinstriblokkin á sænska þinginu fékk meirihluta þingsæta í kosningunum þann 13. september og felldi með því ríkisstjórn hægri flokkanna sem setið hafði síðan árið 2022.

Andersson skilaði umboðinu á mánudag í kjölfar þess að Vinstriflokkurinn, sem er hluti af bandalagi vinstriblokkarinnar, ákvað að styðja ekki tillögu jafnaðarmanna um þingforseta heldur kjósa fulltrúa hægriblokkarinnar.

Varð þessi ákvörðun til þess að Andersson skilaði umboðinu og sagðist líta svo á að Vinstri flokkurinn styddi nú ríkisstjórnarmyndun til hægri.

Miðflokkurinn í Svíþjóð, sem segja má að sé systurflokkur Framsóknar og sé jafnframt hluti af vinstriblokkinni, gaf skýrt út fyrir kosningar að hann myndi ekki starfa með Vinstriflokknum í ríkisstjórn. Forsvarsmenn Vinstriflokksins hafa hins vegar staðið fast á kröfu sinni um ráðherrastóla en flokkurinn hefur aldrei setið í stjórn áður.

Fær viku til að mynda stjórn

Á blaðamannafundi í morgun gerði þingforsetinn umdeildi, Anders Norlen fulltrúi Moderaterna, grein fyrir því af hverju hann ákvað að veita Andersson umboðið á nýjan leik.

„Myndin í pólitíkinni sem og á þingi er sú sama og þegar hún fékk stjórnarmyndunarumboðið fyrst. Flokkarnir sem benda á hana sem sinn kandídat í stól forsætisráðherra eru með meirihluta á þingi. Hún heldur því áfram með það verkefni að reyna að mynda stjórn sem þingið getur samþykkt,“ sagði Norlen á fundinum í morgun.

„Verkefnið hefst formlega mánudaginn 5. október og því á að vera lokið viku síðar. Þá getur hún skilað lokaskýrslu sinni eða óskað eftir lengri tíma ef það eru samtöl í gangi sem vert er að halda áfram. Þegar verkefni hennar er lokið verður kosið um hana sem forsætisráðherra í þinginu,“ sagði Norlen en hann tók fram að hann og Andersson væru sammála um fyrirkomulagið.

Íhugaði að veita fráfarandi forsætisráðherra umboðið

Ef Andersson tilkynnir mánudaginn 12. október að stjórnarmyndun sé lokið verður kosið um hana sem forsætisráðherra tveimur dögum síðar. Norlén sagði þó að þar sem Andersson gæti mögulega óskað eftir lengri tíma þá væri ekki hægt að nefna fasta dagsetningu á því hvenær möguleg kosning um hana sem forsætisráðherra myndi fara fram.

Forseti þingsins getur í mesta lagi lagt fram fjórar tillögur að forsætisráðherra til atkvæðagreiðslu í þingsalnum; verði þær allar felldar skal boða til nýrra kosninga.

Norlén sagði að til greina hefði komið að veita Ulf Kristersson, formanni Moderaterna og fráfarandi forsætisráðherra, stjórnarmyndunarumboðið. Norlén sagði hins vegar að vinstri blokkin yrði að leggja ósættið sem upp kom í vikunni til hliðar.

„Ástæðan fyrir því að verkefnið hefst formlega á mánudag er að þá fá formenn flokkanna tækifæri til að meta stöðuna sem er komin upp. Ég er með því að segja að mér finnist vera þörf á nýrri hugsun.“

Samkvæmt sænskum miðlum hafa fulltrúar flokkanna í vinstri blokkinni hist á fundum í vikunni og rætt málefni sem hægt væri að ná samkomulagi um. Vinna Andersson í vikunni hefur því snúið að því að reyna að mynda einhvern flöt á samstarfi sem Vinstriflokkurinn og Miðflokkurinn geta báðir sætt sig við.

Leiðtogar stjórnmálaflokkanna

Amanda Lind

Talsmaður Græningja.

Daniel Helldén

Talsmaður Græningja.

Ebba Busch

Formaður Kristilegra demókrata og orku- og iðnaðarráðherra.

Elisabeth Thand Ringqvist

Formaður Miðflokksins.

Jimmie Åkesson

Formaður Svíþjóðardemókrata.

Magdalena Andersson

Formaður Sósíaldemókrata.

Nooshi Dadgostar

Formaður Vinstriflokksins.

Simona Mohamsson

Formaður Frjálslynda flokksins og menntamálaráðherra.

Ulf Kristersson

Formaður Moderaterna og forsætisráðherra.

Hvort það þýði að Vinstriflokkurinn bakki frá kröfu um ráðherrastóla og sætti sig við að vera aðeins stuðningsflokkur ríkisstjórnarinnar eða að Miðflokkurinn sætti sig við að starfa með Vinstriflokknum í ríkisstjórn á eftir að koma í ljós.

Sjálf sagði Magdalena Andersson í morgun, eftir að Norlén hafði tilkynnt um ákvörðun sína, að hún tæki glöð á móti stjórnarmyndunarumboðinu á ný.

„Ég vonast til þess að aðrir flokkar velti stöðunni sömuleiðis vel fyrir sér.“