„Dýr geta augljóslega ekki sjálf leitað réttar síns“ Lovísa Arnardóttir skrifar 29. september 2026 08:49 Linda Karen Gunnarsdóttir er formaður Dýraverndunarsambands Íslands. vísir Dýraverndarsamband Íslands og Samtök um dýravelferð á Íslandi telja að efla þurfi réttarvernd dýra á Íslandi. Samtökin kalla eftir því að tryggð verði skýrari lagaheimild svo að viðurkennd dýraverndarsamtök geti kært stjórnvaldsákvarðanir sem varða velferð dýra og vísa til sambærilegs réttar umhverfisverndarsamtaka. Í yfirlýsingu kalla samtökin eftir því að slík heimild verði tryggð í lögum og að heildarendurskoðun laga um velferð dýra sé nú til meðferðar hjá atvinnuvegaráðuneytinu. „Dýraverndarsamtök verða að geta leitað réttar fyrir hönd dýra innan stjórnsýslunnar,“ segir í yfirlýsingunni. „Dýr geta augljóslega ekki sjálf leitað réttar síns eða kært stjórnvaldsákvarðanir sem hafa áhrif á velferð þeirra. Þegar samtökum sem hafa það hlutverk að gæta hagsmuna dýra er jafnframt synjað um aðild að slíkum málum myndast augljóst rof í réttarvernd dýra.“ Þar benda þau á að dýraverndarsamtök geti ekki borið ákvarðanir Matvælastofnunar (MAST), sem fer með eftirlit með velferð dýra, undir æðra stjórnvald. Möguleikar dýraverndarsamtaka til að vera málsvarar dýra innan stjórnsýslunnar séu því takmarkaðir eða engir. „Slík staða samræmist illa því mikilvæga hlutverki sem dýraverndarsamtök gegna við að gæta hagsmuna og velferðar dýra.“ Kæru vísað frá Tilefni yfirlýsingar þeirra er ákvörðun atvinnuvegaráðuneytisins um að vísa frá stjórnsýslukæru þeirra og erlendra dýraverndunarsamtaka vegna ákvörðunar MAST um að veita Ísteka hf. skilyrt starfsleyfi til blóðtöku úr fylfullum hryssum vegna lyfjaframleiðslu. Í kærunni var þess krafist að ákvörðun MAST yrði ógilt eða til vara endurskoðuð. „Að mati samtakanna stenst blóðmerahald ekki skilyrði þeirrar reglugerðar sem starfsemin fellur undir. Skýrt er kveðið á um að ekki skuli heimila notkun á dýrum í vísindaskyni ef unnt er að ná sama markmiði með öðrum aðferðum. Að mati samtakanna eru slíkir kostir fyrir hendi, enda er til fjöldi frjósemislyfja á markaði auk aðferða í búfjárrækt þar sem notkunar lyfja er ekki krafist,“ segir í yfirlýsingunni. Þar er bent á að kæru þeirra hafi verið vísað frá á þeim grundvelli að dýraverndarsamtökin séu ekki talin hafa nægilega beina og lögvarða hagsmuni af málinu til að teljast aðilar þess. „Þetta er ekki einsdæmi. Erindum dýraverndarsamtaka vegna ákvarðana og málsmeðferðar MAST er ítrekað vísað frá á þeim grundvelli að samtökin teljist ekki eiga aðild að málunum. Afleiðingin er sú að ákvarðanir sem varða velferð dýra geta farið hjá því að sæta efnislegri endurskoðun æðra stjórnvalds,“ segir í yfirlýsingunni. Dýr Dýraheilbrigði Blóðmerahald Mest lesið Segir Viðreisn í krísu og útilokar ekki að hætta stuðningi Innlent „Noregur sökkar“ Erlent Handtekinn fyrir ólöglega dvöl í landinu Innlent Óvæntur sigur Lula en Bolsonaro vill ógilda úrslitin Erlent „Jón Gnarr er ein mesta prímadonna Íslandssögunnar“ Innlent Tóku á móti barni í sjúkrabíl Innlent Stjórnarskráin trompi alltaf bókun 35 Innlent Ekki sjálfsagt að bóka flug með löngum fyrirvara Innlent Umferð gæti tafist á Arnarnesvegi Innlent Ekki boðaður á stjórnarfundi: „Þetta hefur aldrei gerst áður í sögu Landsvirkjunar“ Innlent Fleiri fréttir Djúp lægð úr suðri fer að hafa áhrif í kvöld Umferð gæti tafist á Arnarnesvegi Tóku á móti barni í sjúkrabíl Handtekinn fyrir ólöglega dvöl í landinu Segir Viðreisn í krísu og útilokar ekki að hætta stuðningi Stjórnarskráin trompi alltaf bókun 35 Engin trygging fyrir því að peningarnir nýtist í innviði „Jón Gnarr er ein mesta prímadonna Íslandssögunnar“ Skoðar að hækka framlag til Loftbrúarinnar Upplifa endurtekið áfall vegna dómsins „Fylgir því mikil skömm að eiga foreldri í fangelsi“ Vonast eftir betri vetri en þeim síðasta: „Við eigum það bara skilið“ Ekki boðaður á stjórnarfundi: „Þetta hefur aldrei gerst áður í sögu Landsvirkjunar“ Umdeildur sýknudómur þegar haft alvarlegar afleiðingar Skiljanlega skiptar skoðanir á stærstu kerfisbreytingu í áratug Fluttur á bráðamóttöku eftir líkamsárás í Skeifunni Hörður Arnarsson og náttúru- og innviðagjald á Sprengisandi Bóndinn segist stoltur stunda blóðmerahald Ekki sjálfsagt að bóka flug með löngum fyrirvara Glefsaði í vegfaranda við matvöruverslun Jólageitin risin Sjö þúsund krónur séu ekki nóg Landsbyggðin „brjáluð“ vegna málsins Leggjast gegn sameiningu lögregluembætta „Ég er bara svolítið sár“ „Landsbyggðin brjáluð“ og draugar í Laugardal Vilja hækka samræðisaldur Telja brýnt að endurskoða fækkun lögregluembætta Óljóst hvers vegna þeir hittust í „völundarhúsi“ bílastæðahússins „Góður rjúpnatúr snýst ekkert um veiða sem flestar rjúpur“ Sjá meira
Í yfirlýsingu kalla samtökin eftir því að slík heimild verði tryggð í lögum og að heildarendurskoðun laga um velferð dýra sé nú til meðferðar hjá atvinnuvegaráðuneytinu. „Dýraverndarsamtök verða að geta leitað réttar fyrir hönd dýra innan stjórnsýslunnar,“ segir í yfirlýsingunni. „Dýr geta augljóslega ekki sjálf leitað réttar síns eða kært stjórnvaldsákvarðanir sem hafa áhrif á velferð þeirra. Þegar samtökum sem hafa það hlutverk að gæta hagsmuna dýra er jafnframt synjað um aðild að slíkum málum myndast augljóst rof í réttarvernd dýra.“ Þar benda þau á að dýraverndarsamtök geti ekki borið ákvarðanir Matvælastofnunar (MAST), sem fer með eftirlit með velferð dýra, undir æðra stjórnvald. Möguleikar dýraverndarsamtaka til að vera málsvarar dýra innan stjórnsýslunnar séu því takmarkaðir eða engir. „Slík staða samræmist illa því mikilvæga hlutverki sem dýraverndarsamtök gegna við að gæta hagsmuna og velferðar dýra.“ Kæru vísað frá Tilefni yfirlýsingar þeirra er ákvörðun atvinnuvegaráðuneytisins um að vísa frá stjórnsýslukæru þeirra og erlendra dýraverndunarsamtaka vegna ákvörðunar MAST um að veita Ísteka hf. skilyrt starfsleyfi til blóðtöku úr fylfullum hryssum vegna lyfjaframleiðslu. Í kærunni var þess krafist að ákvörðun MAST yrði ógilt eða til vara endurskoðuð. „Að mati samtakanna stenst blóðmerahald ekki skilyrði þeirrar reglugerðar sem starfsemin fellur undir. Skýrt er kveðið á um að ekki skuli heimila notkun á dýrum í vísindaskyni ef unnt er að ná sama markmiði með öðrum aðferðum. Að mati samtakanna eru slíkir kostir fyrir hendi, enda er til fjöldi frjósemislyfja á markaði auk aðferða í búfjárrækt þar sem notkunar lyfja er ekki krafist,“ segir í yfirlýsingunni. Þar er bent á að kæru þeirra hafi verið vísað frá á þeim grundvelli að dýraverndarsamtökin séu ekki talin hafa nægilega beina og lögvarða hagsmuni af málinu til að teljast aðilar þess. „Þetta er ekki einsdæmi. Erindum dýraverndarsamtaka vegna ákvarðana og málsmeðferðar MAST er ítrekað vísað frá á þeim grundvelli að samtökin teljist ekki eiga aðild að málunum. Afleiðingin er sú að ákvarðanir sem varða velferð dýra geta farið hjá því að sæta efnislegri endurskoðun æðra stjórnvalds,“ segir í yfirlýsingunni.
Dýr Dýraheilbrigði Blóðmerahald Mest lesið Segir Viðreisn í krísu og útilokar ekki að hætta stuðningi Innlent „Noregur sökkar“ Erlent Handtekinn fyrir ólöglega dvöl í landinu Innlent Óvæntur sigur Lula en Bolsonaro vill ógilda úrslitin Erlent „Jón Gnarr er ein mesta prímadonna Íslandssögunnar“ Innlent Tóku á móti barni í sjúkrabíl Innlent Stjórnarskráin trompi alltaf bókun 35 Innlent Ekki sjálfsagt að bóka flug með löngum fyrirvara Innlent Umferð gæti tafist á Arnarnesvegi Innlent Ekki boðaður á stjórnarfundi: „Þetta hefur aldrei gerst áður í sögu Landsvirkjunar“ Innlent Fleiri fréttir Djúp lægð úr suðri fer að hafa áhrif í kvöld Umferð gæti tafist á Arnarnesvegi Tóku á móti barni í sjúkrabíl Handtekinn fyrir ólöglega dvöl í landinu Segir Viðreisn í krísu og útilokar ekki að hætta stuðningi Stjórnarskráin trompi alltaf bókun 35 Engin trygging fyrir því að peningarnir nýtist í innviði „Jón Gnarr er ein mesta prímadonna Íslandssögunnar“ Skoðar að hækka framlag til Loftbrúarinnar Upplifa endurtekið áfall vegna dómsins „Fylgir því mikil skömm að eiga foreldri í fangelsi“ Vonast eftir betri vetri en þeim síðasta: „Við eigum það bara skilið“ Ekki boðaður á stjórnarfundi: „Þetta hefur aldrei gerst áður í sögu Landsvirkjunar“ Umdeildur sýknudómur þegar haft alvarlegar afleiðingar Skiljanlega skiptar skoðanir á stærstu kerfisbreytingu í áratug Fluttur á bráðamóttöku eftir líkamsárás í Skeifunni Hörður Arnarsson og náttúru- og innviðagjald á Sprengisandi Bóndinn segist stoltur stunda blóðmerahald Ekki sjálfsagt að bóka flug með löngum fyrirvara Glefsaði í vegfaranda við matvöruverslun Jólageitin risin Sjö þúsund krónur séu ekki nóg Landsbyggðin „brjáluð“ vegna málsins Leggjast gegn sameiningu lögregluembætta „Ég er bara svolítið sár“ „Landsbyggðin brjáluð“ og draugar í Laugardal Vilja hækka samræðisaldur Telja brýnt að endurskoða fækkun lögregluembætta Óljóst hvers vegna þeir hittust í „völundarhúsi“ bílastæðahússins „Góður rjúpnatúr snýst ekkert um veiða sem flestar rjúpur“ Sjá meira