200 milljarðar – og við getum gert betur Pétur Óskarsson skrifar 10. september 2026 11:00 Ferðaþjónustan skilar stolt 200 milljarða skattframlagi íslenskrar ferðaþjónustu til ríkis og sveitarfélaga um allt land. Á hverjum degi skilar ferðaþjónustan greiðslum beint til innviða og náttúruverndar, meðal annars í formi bílastæðagjalda og farþegagjalda í þjóðgarða, gistináttaskatts og innviðagjalds á skemmtiferðaskip svo dæmi séu tekin. Þá er greinin orðin einn af burðarásum þeirra samfélagskerfa sem við viljum öll standa vörð um. Við viljum að svo verði áfram. Og við viljum gera enn betur. Við viljum leggja meira af mörkum Ferðaþjónustan hefur lagt tillögur á borðið fyrir stjórnvöld um hvernig auka megi tekjur íslensks samfélags af greininni á jákvæðan og sjálfbæran hátt. Stærsta útflutningsgrein þjóðarinnar býðst þannig til að leggja meira af mörkum og hefur bent á raunhæfar leiðir til þess. Í stuttu máli snúast þær um að stækka kökuna: Nýta betur þær miklu fjárfestingar sem þegar hafa verið byggðar upp, fjölga verðmætum gistinóttum og dreifa ferðamönnum betur um landið og yfir árið. Hvar er aðgerðaáætlunin? Fyrir skömmu var búin til aðgerðaáætlun fyrir ferðaþjónustu á Íslandi. Hún var unnin í náinni samvinnu stjórnvalda, stoðkerfis ferðaþjónustunnar og hennar sjálfrar. Við viljum hrinda henni í framkvæmd. Hún snýst um aukna verðmætasköpun, meiri framleiðni og auknar skatttekjur til framtíðar. Þetta er í raun framhald af því sem ferðaþjónustan hefur kallað eftir árum saman: Öflugri markaðssetningu, betri rannsóknum og gögnum og markvissri uppbyggingu innviða byggðum á þeim. Tilgangurinn er ekki að styrkja einstök fyrirtæki, heldur til að styrkja Ísland sem áfangastað og auka verðmætasköpun þjóðarbúsins til frambúðar. Mikil vonbrigði með leið stjórnvalda Það eru þess vegna mikil vonbrigði að stjórnvöld ætli ekki að grípa þennan bolta. Í stað þess að vinna með okkur að því að stækka kökuna ætla stjórnvöld enn og aftur að ráðast í sértækar skattahækkanir á ferðaþjónustuna. Það gengur þvert gegn yfirlýstri atvinnustefnu þeirra sjálfra og hættan er sú að afleiðingin verði minni fjárfesting, minni hagvöxtur og að lokum minni skatttekjur af ferðaþjónustu en annars hefði orðið. Veljum langtímahugsun frekar en þvingunaraðgerðir Þetta skiptir sérstaklega miklu máli núna þegar hægir á atvinnulífinu. Eitt fjárlagaár er alltof stuttur sjóndeildarhringur fyrir ábyrga hagstjórn. Hallalaus fjárlög geta verið mikilvægt langtímamarkmið, en eins árs þvingunaraðgerðir mega ekki veikja þá tekjustofna sem eiga að standa undir ríkissjóði næstu árin og áratugina. Það er óskynsamlegt að skipta sífellt minni köku Það er hægt að bæta afkomu ríkissjóðs með tvennum hætti: með því að taka stærri sneið af kökunni eða með því að stækka kökuna. Við í ferðaþjónustunni höfum ítrekað bent á að síðari leiðin er betri fyrir okkur öll. Stjórnvöld þurfa nú að útskýra hvers vegna þau vilja ekki koma með okkur í þann leiðangur. Hvers vegna þau kjósa sértækar skattahækkanir sem draga úr samkeppnishæfni stærstu útflutningsgreinar þjóðarinnar í stað þess að skapa skilyrði fyrir meiri verðmætasköpun. Og hvers vegna þau velja skammtímaávinning fram yfir möguleikann á heilbrigðum og sjálfbærum tekjuvexti fyrir íslenskt samfélag. Höfundur er formaður Samtaka ferðaþjónustunnar Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Pétur Óskarsson Ferðaþjónusta Fjárlagafrumvarp 2027 Mest lesið Sjáðu þig, því lífið liggur við Hlíf Steingrímsdóttir Skoðun Getur Gufunesið talist skapandi hverfi ef Listhúsið lokar? Narfi Þorsteinsson Skoðun Það þarf heilt þorp Björg Magnúsdóttir,Sandra Hlín Guðmundsdóttir Skoðun Þegar fyrirsögnin finnur orsökina á undan rannsókninni Elísabet Reynisdóttir Skoðun Fleiri leiðir til Evrópusamstarfs Erna Bjarnadóttir Skoðun Golfið lækning við hálfónýtum maga og þörmum? Gunnar Salvarsson Skoðun September án niðurstöðu Halla Gunnarsdóttir,Óskar Hafnfjörð Gunnarsson,Gunnar Sigurðsson,Eiður Stefánsson,Andri Reyr Haraldsson,Jakob Tryggvason Skoðun Tiplað inn í framtíð ferðaþjónustunnar Inga Hlín Pálsdóttir Skoðun Ró á vinnumarkaði krefst skýrra leikreglna Halldóra Sigr. Sveinsdóttir Skoðun Erum við tilbúin fyrir hálfs metra hækkun sjávar? Eyþór Eðvarðsson Skoðun Skoðun Skoðun Almannatryggingar í 90 ár Alma D. Möller skrifar Skoðun Frá styrkjum til stefnumótunar Hrönn Ingólfsdóttir skrifar Skoðun Boltinn er hjá ykkur Matthías Bjarnason skrifar Skoðun Golfið lækning við hálfónýtum maga og þörmum? Gunnar Salvarsson skrifar Skoðun Þegar fyrirsögnin finnur orsökina á undan rannsókninni Elísabet Reynisdóttir skrifar Skoðun Fleiri leiðir til Evrópusamstarfs Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Tiplað inn í framtíð ferðaþjónustunnar Inga Hlín Pálsdóttir skrifar Skoðun Ró á vinnumarkaði krefst skýrra leikreglna Halldóra Sigr. Sveinsdóttir skrifar Skoðun Atvinna, ábyrg nýting og hagsmunir nærsamfélagsins Björn Bjarki Þorsteinsson skrifar Skoðun Hættum að endurræsa menntakerfið, byrjum að halda áfram Hjálmar Bogi Hafliðason skrifar Skoðun Það þarf heilt þorp Björg Magnúsdóttir,Sandra Hlín Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Getur Gufunesið talist skapandi hverfi ef Listhúsið lokar? Narfi Þorsteinsson skrifar Skoðun Huldufólkið Rannveig Haraldsdóttir skrifar Skoðun September án niðurstöðu Halla Gunnarsdóttir,Óskar Hafnfjörð Gunnarsson,Gunnar Sigurðsson,Eiður Stefánsson,Andri Reyr Haraldsson,Jakob Tryggvason skrifar Skoðun Sjáðu þig, því lífið liggur við Hlíf Steingrímsdóttir skrifar Skoðun Taktík Jens Garðar Helgason skrifar Skoðun Hvar værum við stödd ef rafbílavæðingin hefði ekki átt sér stað? Kristín Björk Bjarnadóttir skrifar Skoðun Heilarotnun og hugræktarstöðvar á tímum gervigreindar Þórhallur Magnússon skrifar Skoðun Pitsuostur, alþjóðaviðskipti og almannahagur Ólafur Stephensen skrifar Skoðun „Það er enn verið að drepa börn“ Hjálmtýr Heiðdal skrifar Skoðun Miklum afla landað utan kvóta Sigurjón Þórðarson skrifar Skoðun Dánaraðstoð: sjálfræði, mannréttindi og mörk samfélagsins Steinar Harðarson skrifar Skoðun Erum við tilbúin fyrir hálfs metra hækkun sjávar? Eyþór Eðvarðsson skrifar Skoðun Við erum öll orðin verkkaupar Anna Kristín Hálfdánardóttir skrifar Skoðun „Er hún ekki bara á túr?” Karen Ösp Friðriks,Eydís Sara Óskarsdóttir,Ísabella Ögn Þorsteinsdóttir,Valgerður Þ. Snæbjarnardóttir,Emma Rivard Henriot skrifar Skoðun Ævilöng túlkaþjónusta á kostnað útsvarsgreiðenda Kristín Kolbrún Waage Kolbeinsdóttir skrifar Skoðun Einmanaleikinn tekur sér ekki helgarfrí Jóhanna Erla Guðjónsdóttir,Valdimar Víðisson skrifar Skoðun Beislið sem hnýtir sig sjálft Sigvaldi Einarsson skrifar Skoðun Nýtt tímabil í skipulagsmálum Reykjavíkur Magnea Gná Jóhannsdóttir skrifar Skoðun Kynheilbrigði ungmenna með öðruvísi taugaþroska María Jónsdóttir skrifar Sjá meira
Ferðaþjónustan skilar stolt 200 milljarða skattframlagi íslenskrar ferðaþjónustu til ríkis og sveitarfélaga um allt land. Á hverjum degi skilar ferðaþjónustan greiðslum beint til innviða og náttúruverndar, meðal annars í formi bílastæðagjalda og farþegagjalda í þjóðgarða, gistináttaskatts og innviðagjalds á skemmtiferðaskip svo dæmi séu tekin. Þá er greinin orðin einn af burðarásum þeirra samfélagskerfa sem við viljum öll standa vörð um. Við viljum að svo verði áfram. Og við viljum gera enn betur. Við viljum leggja meira af mörkum Ferðaþjónustan hefur lagt tillögur á borðið fyrir stjórnvöld um hvernig auka megi tekjur íslensks samfélags af greininni á jákvæðan og sjálfbæran hátt. Stærsta útflutningsgrein þjóðarinnar býðst þannig til að leggja meira af mörkum og hefur bent á raunhæfar leiðir til þess. Í stuttu máli snúast þær um að stækka kökuna: Nýta betur þær miklu fjárfestingar sem þegar hafa verið byggðar upp, fjölga verðmætum gistinóttum og dreifa ferðamönnum betur um landið og yfir árið. Hvar er aðgerðaáætlunin? Fyrir skömmu var búin til aðgerðaáætlun fyrir ferðaþjónustu á Íslandi. Hún var unnin í náinni samvinnu stjórnvalda, stoðkerfis ferðaþjónustunnar og hennar sjálfrar. Við viljum hrinda henni í framkvæmd. Hún snýst um aukna verðmætasköpun, meiri framleiðni og auknar skatttekjur til framtíðar. Þetta er í raun framhald af því sem ferðaþjónustan hefur kallað eftir árum saman: Öflugri markaðssetningu, betri rannsóknum og gögnum og markvissri uppbyggingu innviða byggðum á þeim. Tilgangurinn er ekki að styrkja einstök fyrirtæki, heldur til að styrkja Ísland sem áfangastað og auka verðmætasköpun þjóðarbúsins til frambúðar. Mikil vonbrigði með leið stjórnvalda Það eru þess vegna mikil vonbrigði að stjórnvöld ætli ekki að grípa þennan bolta. Í stað þess að vinna með okkur að því að stækka kökuna ætla stjórnvöld enn og aftur að ráðast í sértækar skattahækkanir á ferðaþjónustuna. Það gengur þvert gegn yfirlýstri atvinnustefnu þeirra sjálfra og hættan er sú að afleiðingin verði minni fjárfesting, minni hagvöxtur og að lokum minni skatttekjur af ferðaþjónustu en annars hefði orðið. Veljum langtímahugsun frekar en þvingunaraðgerðir Þetta skiptir sérstaklega miklu máli núna þegar hægir á atvinnulífinu. Eitt fjárlagaár er alltof stuttur sjóndeildarhringur fyrir ábyrga hagstjórn. Hallalaus fjárlög geta verið mikilvægt langtímamarkmið, en eins árs þvingunaraðgerðir mega ekki veikja þá tekjustofna sem eiga að standa undir ríkissjóði næstu árin og áratugina. Það er óskynsamlegt að skipta sífellt minni köku Það er hægt að bæta afkomu ríkissjóðs með tvennum hætti: með því að taka stærri sneið af kökunni eða með því að stækka kökuna. Við í ferðaþjónustunni höfum ítrekað bent á að síðari leiðin er betri fyrir okkur öll. Stjórnvöld þurfa nú að útskýra hvers vegna þau vilja ekki koma með okkur í þann leiðangur. Hvers vegna þau kjósa sértækar skattahækkanir sem draga úr samkeppnishæfni stærstu útflutningsgreinar þjóðarinnar í stað þess að skapa skilyrði fyrir meiri verðmætasköpun. Og hvers vegna þau velja skammtímaávinning fram yfir möguleikann á heilbrigðum og sjálfbærum tekjuvexti fyrir íslenskt samfélag. Höfundur er formaður Samtaka ferðaþjónustunnar
September án niðurstöðu Halla Gunnarsdóttir,Óskar Hafnfjörð Gunnarsson,Gunnar Sigurðsson,Eiður Stefánsson,Andri Reyr Haraldsson,Jakob Tryggvason Skoðun
Skoðun September án niðurstöðu Halla Gunnarsdóttir,Óskar Hafnfjörð Gunnarsson,Gunnar Sigurðsson,Eiður Stefánsson,Andri Reyr Haraldsson,Jakob Tryggvason skrifar
Skoðun Hvar værum við stödd ef rafbílavæðingin hefði ekki átt sér stað? Kristín Björk Bjarnadóttir skrifar
Skoðun „Er hún ekki bara á túr?” Karen Ösp Friðriks,Eydís Sara Óskarsdóttir,Ísabella Ögn Þorsteinsdóttir,Valgerður Þ. Snæbjarnardóttir,Emma Rivard Henriot skrifar
Skoðun Ævilöng túlkaþjónusta á kostnað útsvarsgreiðenda Kristín Kolbrún Waage Kolbeinsdóttir skrifar
Skoðun Einmanaleikinn tekur sér ekki helgarfrí Jóhanna Erla Guðjónsdóttir,Valdimar Víðisson skrifar
September án niðurstöðu Halla Gunnarsdóttir,Óskar Hafnfjörð Gunnarsson,Gunnar Sigurðsson,Eiður Stefánsson,Andri Reyr Haraldsson,Jakob Tryggvason Skoðun