Búrkuball í inngildingarviku Þórarinn Hjartarson skrifar 3. september 2026 17:32 Í síauknum mæli má sjá konur í íslömskum klæðnaði á Íslandi. Það sem stingur þó í augun er að slíkt á nánast einvörðungu við um konur af erlendum uppruna. Því er vert að spyrja; af hverju eru fáar sem engar íslenskar konur sem kjósa að hylja sig? Það læðist að manni sá grunur að hér sé um að ræða ómeðvitaðan en kerfisbundinn, menningar-rasisma (e.strucutral-cultural-racism). Fjölmenningarsamfélag krefst inngildingar. Inngilding byggir á því að heimalningar séu tilbúnir að læra af þeim sem nýlega eru komnir til landsins. Þvermóðska feðraveldisins tekur á sig margar myndir en ein þeirra er að skerða frelsi kvenna til að klæða sig með aukinni hófstillingu og prúðmennsku sem finna má í íslömskum siðavenjum. Fyrirsjáanleg samyrkja rasista og karlrembna hefur jafnvel gengið svo langt að segja að sumir menningarheimar séu betri en aðrir er varðar kvenréttindi og reyna að byrgja öðrum sýn á þann samfélagslegan ágóða sem fylgir fjölbreytileikanum. En hvernig er best að takast á við þennan vanda? Nú þegar framhaldsskólastarf er að hefjast rifjast upp fyrir gömlum MS-ingi þeir góðu dagar þegar 85-vikan var haldin hátíðleg, en þá var tímabilinu 1985 gert hátt undir höfði, fólk klætt í samræmi við þá tíma sem endaði svo í heljarinnar balli við lok hátíðarinnar. Framhaldsskólar geta spilað lykilhlutverk í því að takast á við flókið verkefni inngildingar. Því, líkt og þegar 85-vikan er haldin hátíðleg, væri allt eins hægt að halda inngildingarviku. Þemað væri að kynna sér siðvenjur frábrugðinna menningarheima af íslömskum siðum þar sem konur lúta öðrum stöðlum og láta hægt fyrir sér fara. Herlegheitin gætu svo endað á risavöxnu búrkuballi þar sem dansað væri fram eftir nóttu í aðskildum rýmum og konurnar að sjálfsögðu í búrkum. Slíkt myndi vekja upp hugsanir hjá frjóum hugum menntskælinga um það: Hvort klæðaburður kvenna í vestrænum ríkjum sé í raun fýsilegri en þeirra í Mið-Austurlöndum? Hvort við á Íslandi séum að skerða frelsi kvenna til að klæða sig með meiri prúðmennsku, fágun og siðprýði til að sporna við freistnivanda karlmanna í nærumhverfinu? Hvað konur geti lært af siðavenjum og háttívisi klæðaburðar kvenna í t.d. Afganistan? Nú þegar augljóst bakslag í baráttunni fyrir raunverulegu umburðarlyndi er mikilvægt að vera opin fyrir nýjungum sem sporna við þróuninni. Fasísk orðræða á meginlandinu um búrkubönn er ein tegund slíkrar afskiptasemi. Því legg ég til að framhaldsskólar á Íslandi kveði í kútinn hugmyndir um búrkubann með því að halda búrkuböll. Höfundur er hlaðvarpsstjórnandi og skuldari hjá Fjölmiðlanefnd. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Þórarinn Hjartarson Mest lesið Við krefjumst þess að þolendur segi frá. En er kerfið tilbúið að hlusta? Herdís Ósk Sveinsdóttir Skoðun Af hverju er ríkisstjórninni svona illa við landsbyggðina… Sigríður Ólafsdóttir Skoðun Þversögnin í menntamálum Helga María Pálsdóttir Skoðun Stígum inn, konur eiga ekki að þurfa að herða sig Jakob Tryggvason Skoðun Börn bíða eftir hjálp á meðan stjórnvöld ræða einkunnir Kristín Kjartansdóttir Skoðun Hallalaus fjárlög mega ekki kosta farsæld barna Sveitarstjórnarfólk Framsóknar Skoðun Kröfurnar standa enn Georg Páll Skúlason Skoðun America First – eða America Alone? Gestur Valgarðsson Skoðun Loftbrúin á að jafna aðstöðumun – ekki auka hann Jóhanna Lilja Eiríksdóttir Skoðun Bráðum verðum við ósýnileg Ágúst Mogensen Skoðun Skoðun Skoðun Protocol 35: Could Iceland be right after all? Carl Baudenbacher skrifar Skoðun Nei nú stækkar nefið þitt Gosi.. sönn frásögn Sonja Lind Eyglóardóttir skrifar Skoðun Við getum ekki mælt okkur út úr vandanum Íris E. Gísladóttir skrifar Skoðun Fjölskyldulíf á eigin ábyrgð Svanfríður Bergvinsdóttir,Elsa Hrönn Gray Auðunsdóttir skrifar Skoðun Loftbrúin er fjárfesting í landsbyggðunum Rögnvaldur Guðmundsson skrifar Skoðun Loftbrúin á að jafna aðstöðumun – ekki auka hann Jóhanna Lilja Eiríksdóttir skrifar Skoðun Bruninn á Stuðlum og ábyrgð ríkisins Salvör Nordal skrifar Skoðun Af hverju er ríkisstjórninni svona illa við landsbyggðina… Sigríður Ólafsdóttir skrifar Skoðun Mannréttindi eru ekki góðvild — þau eru góð stefna Björn Leví Gunnarsson skrifar Skoðun Við krefjumst þess að þolendur segi frá. En er kerfið tilbúið að hlusta? Herdís Ósk Sveinsdóttir skrifar Skoðun Börn bíða eftir hjálp á meðan stjórnvöld ræða einkunnir Kristín Kjartansdóttir skrifar Skoðun I'm simply the best, better than all the rest...: Skýrt markmið, óskýr framkvæmd og enn ein útgáfan Hjálmar Bogi Hafliðason skrifar Skoðun Hallalaus fjárlög mega ekki kosta farsæld barna Sveitarstjórnarfólk Framsóknar skrifar Skoðun Bráðum verðum við ósýnileg Ágúst Mogensen skrifar Skoðun Sameinuðu þjóðirnar í 81 ár: Lýðræði og mannréttindi verja sig ekki sjálf Eva Harðardóttir,Erlingur Erlingsson,Helen María Ólafsdóttir,Páll Ásgeir Davíðsson,Rakel Anna Boulter,Viktoría Valdimarsdóttir,Þorvarður Atli Þórsson,Þórður Kristinsson skrifar Skoðun Kröfurnar standa enn Georg Páll Skúlason skrifar Skoðun Stígum inn, konur eiga ekki að þurfa að herða sig Jakob Tryggvason skrifar Skoðun America First – eða America Alone? Gestur Valgarðsson skrifar Skoðun Þversögnin í menntamálum Helga María Pálsdóttir skrifar Skoðun Sátt um hvað? Ofbeldi er ekki ágreiningur Inga Valgerður Henriksen Bergdal skrifar Skoðun Er samþykki skálkaskjól fyrir skepnuskap ? Magnea Marinósdóttir skrifar Skoðun Ósýnileg hamlandi einkenni – þegar baráttan sést ekki Sigrún Heimisdóttir skrifar Skoðun Íslendingar kusu fátækt og einangrun þann 29. ágúst 2026 Jón Frímann Jónsson skrifar Skoðun Innviðirnir verða að ráða hraðanum Eggert Guðmundsson skrifar Skoðun Falleinkunn fyrir Heima-dæmi Sigurður Sævarsson skrifar Skoðun 7 er ekki lengur 7 Hólmfríður Jennýjar Árnadóttir,Álfhildur Leifsdóttir skrifar Skoðun Þegar sátt er ekki lausnin – hvaða aðrar leiðir eru færar? Kristín Skjaldardóttir,Þóra Sigfríður Einarsdóttir skrifar Skoðun Margt smátt Sigurður Líndal Þórisson skrifar Skoðun Lífeyrissjóðs tekjur og skerðing ellilífeyris Sigurður Tómas Garðarsson skrifar Skoðun Stígum inn, konur eiga ekki að þurfa að herða sig Jakob Tryggvason skrifar Sjá meira
Í síauknum mæli má sjá konur í íslömskum klæðnaði á Íslandi. Það sem stingur þó í augun er að slíkt á nánast einvörðungu við um konur af erlendum uppruna. Því er vert að spyrja; af hverju eru fáar sem engar íslenskar konur sem kjósa að hylja sig? Það læðist að manni sá grunur að hér sé um að ræða ómeðvitaðan en kerfisbundinn, menningar-rasisma (e.strucutral-cultural-racism). Fjölmenningarsamfélag krefst inngildingar. Inngilding byggir á því að heimalningar séu tilbúnir að læra af þeim sem nýlega eru komnir til landsins. Þvermóðska feðraveldisins tekur á sig margar myndir en ein þeirra er að skerða frelsi kvenna til að klæða sig með aukinni hófstillingu og prúðmennsku sem finna má í íslömskum siðavenjum. Fyrirsjáanleg samyrkja rasista og karlrembna hefur jafnvel gengið svo langt að segja að sumir menningarheimar séu betri en aðrir er varðar kvenréttindi og reyna að byrgja öðrum sýn á þann samfélagslegan ágóða sem fylgir fjölbreytileikanum. En hvernig er best að takast á við þennan vanda? Nú þegar framhaldsskólastarf er að hefjast rifjast upp fyrir gömlum MS-ingi þeir góðu dagar þegar 85-vikan var haldin hátíðleg, en þá var tímabilinu 1985 gert hátt undir höfði, fólk klætt í samræmi við þá tíma sem endaði svo í heljarinnar balli við lok hátíðarinnar. Framhaldsskólar geta spilað lykilhlutverk í því að takast á við flókið verkefni inngildingar. Því, líkt og þegar 85-vikan er haldin hátíðleg, væri allt eins hægt að halda inngildingarviku. Þemað væri að kynna sér siðvenjur frábrugðinna menningarheima af íslömskum siðum þar sem konur lúta öðrum stöðlum og láta hægt fyrir sér fara. Herlegheitin gætu svo endað á risavöxnu búrkuballi þar sem dansað væri fram eftir nóttu í aðskildum rýmum og konurnar að sjálfsögðu í búrkum. Slíkt myndi vekja upp hugsanir hjá frjóum hugum menntskælinga um það: Hvort klæðaburður kvenna í vestrænum ríkjum sé í raun fýsilegri en þeirra í Mið-Austurlöndum? Hvort við á Íslandi séum að skerða frelsi kvenna til að klæða sig með meiri prúðmennsku, fágun og siðprýði til að sporna við freistnivanda karlmanna í nærumhverfinu? Hvað konur geti lært af siðavenjum og háttívisi klæðaburðar kvenna í t.d. Afganistan? Nú þegar augljóst bakslag í baráttunni fyrir raunverulegu umburðarlyndi er mikilvægt að vera opin fyrir nýjungum sem sporna við þróuninni. Fasísk orðræða á meginlandinu um búrkubönn er ein tegund slíkrar afskiptasemi. Því legg ég til að framhaldsskólar á Íslandi kveði í kútinn hugmyndir um búrkubann með því að halda búrkuböll. Höfundur er hlaðvarpsstjórnandi og skuldari hjá Fjölmiðlanefnd.
Við krefjumst þess að þolendur segi frá. En er kerfið tilbúið að hlusta? Herdís Ósk Sveinsdóttir Skoðun
Skoðun Fjölskyldulíf á eigin ábyrgð Svanfríður Bergvinsdóttir,Elsa Hrönn Gray Auðunsdóttir skrifar
Skoðun Við krefjumst þess að þolendur segi frá. En er kerfið tilbúið að hlusta? Herdís Ósk Sveinsdóttir skrifar
Skoðun I'm simply the best, better than all the rest...: Skýrt markmið, óskýr framkvæmd og enn ein útgáfan Hjálmar Bogi Hafliðason skrifar
Skoðun Sameinuðu þjóðirnar í 81 ár: Lýðræði og mannréttindi verja sig ekki sjálf Eva Harðardóttir,Erlingur Erlingsson,Helen María Ólafsdóttir,Páll Ásgeir Davíðsson,Rakel Anna Boulter,Viktoría Valdimarsdóttir,Þorvarður Atli Þórsson,Þórður Kristinsson skrifar
Skoðun Þegar sátt er ekki lausnin – hvaða aðrar leiðir eru færar? Kristín Skjaldardóttir,Þóra Sigfríður Einarsdóttir skrifar
Við krefjumst þess að þolendur segi frá. En er kerfið tilbúið að hlusta? Herdís Ósk Sveinsdóttir Skoðun