Hvað segja hin 20.000 fyrirtækin? Andrés Magnússon, Hrund Rudolfsdóttir og Margrét Kristmannsdóttir skrifa 23. ágúst 2026 07:02 Það vakti óneitanlega athygli þegar Samtök atvinnulífsins birtu niðurstöðu viðhorfskönnunar þess efnis að 66% aðildarfyrirtækja samtakanna væru andvíg því að Ísland gengi í Evrópusambandið. Voru margir á þeirri skoðun að frekar hefði átt að beina þeirri spurningu til félagsmanna hvort að taka ætti upp viðræður að nýju við ESB, eins og spurningin mun hljóða í þjóðaratkvæðagreiðslunni þann 29. ágúst nk. En af um 2.000 aðildarfyrirtækjum SA svöruðu samtals 591 fyrirtæki þessari spurningu í könnunni og þar af 388 neitandi, eða innan við 20% aðildarfyrirtækja samtakanna. Þess vegna er sú framsetning sem sést hefur í fjölmiðlum að 66% fyrirtækja innan SA séu málinu mótfallin í besta falli villandi. Í árlegri leit sinni að framúrskarandi fyrirtækjum skoðar Creditinfo um 22.000 fyrirtæki enda fanga að leita mun víðar en hjá þeim 2.000 félagsmönnum sem tilheyra SA. Þar sem lítil og meðalstór fyrirtæki eru hryggjarstykkið í íslensku atvinnulífi er sú spurning óneitanlega mjög áleitin hvert viðhorf þeirra 20.000 fyrirtækja sem ekki eru aðilar að SA er til aðildarviðræðna við ESB. Við þekkjum fá dæmi um að meiri upplýsingar leiði til verri niðurstöðu og því eigum við erfitt með að trúa að meirihluti forsvarsmanna lítilla og meðalstórra fyrirtækja vilji ekki skoða möguleikann á því að komast í annað og stöðugra rekstrarumhverfi. Stjórnendur þeirra þekkja af eigin raun þá áskorun sem felst í því að reka fyrirtæki með óstöðugum gjaldmiðli og þurfa að búa við þann gríðarlega fjármagnskostnað sem stendur þeim til boða á íslenskum fjármálamarkaði. Sá aðstöðumunur sem er á milli þessara fyrirtækja og þeirra fjölmörgu sem mega starfa utan krónuhagkerfisins er beinlínis sláandi. Það eru í raun tvær tegundir fyrirtækja sem starfa á Íslandi í dag, þau sem eru lítt háð íslensku krónunni og hin sem eiga ekki annan kost og eru algerlega háð sveiflum þessa örgjaldmiðils. Þessi aðstöðumunur og skert samkeppnisstaða er nær aldrei dregin fram í umræðunni um rekstrarumhverfi íslenskra fyrirtækja og má það undrun sæta. Við undirrituð höfum um árabil staðið fyrir atvinnurekstri hér á landi og/eða verið í framvarðarsveit í hagsmunagæslu fyrir fyrirtæki í verslunar- og þjónustugreinum. Reynsla okkar af þeim vettvangi hefur sannfært okkur um að íslenska krónan er einn stærsti dragbítur í daglegum rekstri fyrirtækja í þeim greinum. Í ljósi þessarar reynslu teljum við það beinlínis útilokað að 66% fyrirtækja á Íslandi séu ekki tilbúin til að láta á það reyna hvort annar gjaldmiðill en íslenska krónan geti ekki fært þeim lækkun á rekstrarkostnaði og meiri fyrirsjáanleika en nú er. Að tengjast með enn traustari hætti helstu viðskipta- og vinaþjóðum Íslands. Höfundur eru lögfræðingur og fyrrverandi framkvæmdastjóri SVÞ, rekstrarhagfræðingur og fyrrverandi formaður SVÞ og loks framkvæmdastjóri og fyrrverandi formaður FKA og SVÞ. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Skoðun: Þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB-viðræður Andrés Magnússon Margrét Kristmannsdóttir Mest lesið Þegar smiðirnir sjálfir biðja um að hægja á vélinni Sigvaldi Einarsson Skoðun Hafrannsóknarstofnun á villigötum Gunnlaugur Stefánsson Skoðun Erlendi ferðamaðurinn - einn besti skattgreiðandi landsins? Þórir Garðarsson Skoðun Tvær þjóðir í sama landi? Þorvaldur Lúðvík Sigurjónsson Skoðun Af hverju talarðu ensku við mig þegar ég tala íslensku? Valerio Gargiulo Skoðun Það sem ég vildi að foreldrar mínir vissu… Aðalheiður Ásdís Boutaayacht Skoðun Bókin er betri! Sigþrúður Gunnarsdóttir Skoðun Skattgreiðendur á TikTok Jens Garðar Helgason Skoðun Viltu vita hvað virkar? Jón Pétur Zimsen Skoðun Betri borg fyrir börn Bára Birgisdóttir Skoðun Skoðun Skoðun Við þurfum ekki að fórna fjörðum fyrir framtíðina okkar Laura Sólveig Lefort Scheefer skrifar Skoðun Að stíga varlega til jarðar eða ryðja burt hindrunum Þorgerður María Þorbjarnardóttir skrifar Skoðun Það sem ég vildi að foreldrar mínir vissu… Aðalheiður Ásdís Boutaayacht skrifar Skoðun Í sporum kindarinnar Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir skrifar Skoðun Þurfum við að óttast gervigreind? Óttar G. Birgisson skrifar Skoðun Skattgreiðendur á TikTok Jens Garðar Helgason skrifar Skoðun Betri borg fyrir börn Bára Birgisdóttir skrifar Skoðun Bókin er betri! Sigþrúður Gunnarsdóttir skrifar Skoðun Tvær þjóðir í sama landi? Þorvaldur Lúðvík Sigurjónsson skrifar Skoðun Börnin eru þrautseig. Kerfið hefur brugðist grunnfærninni Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Hafrannsóknarstofnun á villigötum Gunnlaugur Stefánsson skrifar Skoðun Af hverju talarðu ensku við mig þegar ég tala íslensku? Valerio Gargiulo skrifar Skoðun Þegar smiðirnir sjálfir biðja um að hægja á vélinni Sigvaldi Einarsson skrifar Skoðun Viltu vita hvað virkar? Jón Pétur Zimsen skrifar Skoðun Erlendi ferðamaðurinn - einn besti skattgreiðandi landsins? Þórir Garðarsson skrifar Skoðun Hvaða lærdóm má draga af ferðavenjukönnun 2025? Þórarinn Hjaltason skrifar Skoðun Þversögn íslenskra varna Arnór SIgurjónsson skrifar Skoðun Stjórnarformaður RÚV bregður sér í gervi Ragnars Reykás Guðmundur Halldór Björnsson skrifar Skoðun PISA: Þegar allir þurfa létti, hver heldur þá utan um barnið? Helgi S. Karlsson skrifar Skoðun Hver ver æru hins látna? Theódór Skúli Halldórsson skrifar Skoðun DARVO: Sálfélagslegur glundroði Hrafnhildur Kjerúlf Sigmarsdóttir skrifar Skoðun Menntakerfið pólitískur leikvöllur? Anna Kristín Sigurðardóttir skrifar Skoðun Hvað er til ráða? Davíð Már Sigurðsson skrifar Skoðun Hvað gerir sveitarstjórn Múlaþings nú? Magnús Guðmundsson skrifar Skoðun Hvað þarf að laga á Íslandi – hver ber ábyrgð? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Þegar andstæðingum eru eignuð orð Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Foreldrar, hjálpum börnum að verða lesendur Guðmundur Engilbertsson skrifar Skoðun Minkasynd Framsóknar- og Sjálfstæðisflokks Rósa Líf Darradóttir skrifar Skoðun Síðan hvenær er ég enginn? Sigurður Árni Reynisson skrifar Skoðun Af bíómiðum og baðlónum María Rut Ágústsdóttir skrifar Sjá meira
Það vakti óneitanlega athygli þegar Samtök atvinnulífsins birtu niðurstöðu viðhorfskönnunar þess efnis að 66% aðildarfyrirtækja samtakanna væru andvíg því að Ísland gengi í Evrópusambandið. Voru margir á þeirri skoðun að frekar hefði átt að beina þeirri spurningu til félagsmanna hvort að taka ætti upp viðræður að nýju við ESB, eins og spurningin mun hljóða í þjóðaratkvæðagreiðslunni þann 29. ágúst nk. En af um 2.000 aðildarfyrirtækjum SA svöruðu samtals 591 fyrirtæki þessari spurningu í könnunni og þar af 388 neitandi, eða innan við 20% aðildarfyrirtækja samtakanna. Þess vegna er sú framsetning sem sést hefur í fjölmiðlum að 66% fyrirtækja innan SA séu málinu mótfallin í besta falli villandi. Í árlegri leit sinni að framúrskarandi fyrirtækjum skoðar Creditinfo um 22.000 fyrirtæki enda fanga að leita mun víðar en hjá þeim 2.000 félagsmönnum sem tilheyra SA. Þar sem lítil og meðalstór fyrirtæki eru hryggjarstykkið í íslensku atvinnulífi er sú spurning óneitanlega mjög áleitin hvert viðhorf þeirra 20.000 fyrirtækja sem ekki eru aðilar að SA er til aðildarviðræðna við ESB. Við þekkjum fá dæmi um að meiri upplýsingar leiði til verri niðurstöðu og því eigum við erfitt með að trúa að meirihluti forsvarsmanna lítilla og meðalstórra fyrirtækja vilji ekki skoða möguleikann á því að komast í annað og stöðugra rekstrarumhverfi. Stjórnendur þeirra þekkja af eigin raun þá áskorun sem felst í því að reka fyrirtæki með óstöðugum gjaldmiðli og þurfa að búa við þann gríðarlega fjármagnskostnað sem stendur þeim til boða á íslenskum fjármálamarkaði. Sá aðstöðumunur sem er á milli þessara fyrirtækja og þeirra fjölmörgu sem mega starfa utan krónuhagkerfisins er beinlínis sláandi. Það eru í raun tvær tegundir fyrirtækja sem starfa á Íslandi í dag, þau sem eru lítt háð íslensku krónunni og hin sem eiga ekki annan kost og eru algerlega háð sveiflum þessa örgjaldmiðils. Þessi aðstöðumunur og skert samkeppnisstaða er nær aldrei dregin fram í umræðunni um rekstrarumhverfi íslenskra fyrirtækja og má það undrun sæta. Við undirrituð höfum um árabil staðið fyrir atvinnurekstri hér á landi og/eða verið í framvarðarsveit í hagsmunagæslu fyrir fyrirtæki í verslunar- og þjónustugreinum. Reynsla okkar af þeim vettvangi hefur sannfært okkur um að íslenska krónan er einn stærsti dragbítur í daglegum rekstri fyrirtækja í þeim greinum. Í ljósi þessarar reynslu teljum við það beinlínis útilokað að 66% fyrirtækja á Íslandi séu ekki tilbúin til að láta á það reyna hvort annar gjaldmiðill en íslenska krónan geti ekki fært þeim lækkun á rekstrarkostnaði og meiri fyrirsjáanleika en nú er. Að tengjast með enn traustari hætti helstu viðskipta- og vinaþjóðum Íslands. Höfundur eru lögfræðingur og fyrrverandi framkvæmdastjóri SVÞ, rekstrarhagfræðingur og fyrrverandi formaður SVÞ og loks framkvæmdastjóri og fyrrverandi formaður FKA og SVÞ.
Skoðun Við þurfum ekki að fórna fjörðum fyrir framtíðina okkar Laura Sólveig Lefort Scheefer skrifar
Skoðun Að stíga varlega til jarðar eða ryðja burt hindrunum Þorgerður María Þorbjarnardóttir skrifar