Hækkun á heilsu­gæslu auki verð­bólgu í ágúst

Í pistli á vef Landsbankans segir að greiningardeildin spái því að vísitala neysluverðs hækki um 0,34 prósent á milli mánaða í júlí og að ársverðbólga verði því áfram 5,2 prósent. Hagstofan birti júlímælingu vísitölu neysluverðs fimmtudaginn 23. júlí. 

„Við gerum ráð fyrir að flugfargjöld til útlanda hafi lang mest áhrif til hækkunar í mánuðinum. Sumarútsölur hafa hins vegar áhrif til lækkunar, ásamt eldsneytisverði sem hefur lækkað um 3 prósent frá síðasta mánuði, samkvæmt verðathugun okkar. Við gerum ráð fyrir að eldsneytisverð lækki frekar í næsta mánuði en teljum ólíklegt, miðað við núverandi spá, að verðbólga mælist undir forsenduákvæði kjarasamninga.“

Flugið tuttugu prósentum dýrara en í fyrra

Þá segir að flugfargjöld til útlanda hafi verið tæplega tuttugu prósentum dýrari í ár en í fyrra. Í júní hafi þau hækkað töluvert umfram spá deildarinnar og kostað um 28 prósentum meira en í júní í fyrra. Deildin ráð fyrir að flugfargjöld til útlanda hækki um 15,2 prósent milli mánaða í júlí og verði um 23 prósentum dýrari en á sama tíma í fyrra. Flugfargjöld hækki jafnan í júní og júlí en lækki svo í ágúst.

Deildin geri ráð fyrir að sumarútsölurnar verði svipaðar og í fyrra og að verð á fötum og skóm lækki um 5 prósent milli mánaða nú í júlí. 

Útsölutakturinn á fötum og skóm hafi breyst eftir heimsfaraldurinn. Fyrir faraldurinn hafi verð á fötum og skóm yfirleitt lækkað um rúmlega 10 prósent í janúar- og júlíútsölum, en eftir faraldur hafi verð á fötum og skóm lækkað minna. Deildin geri ráð fyrir að útsölurnar gangi til baka í ágúst og september. Áhrif af sumarútsölum sjáist yfirleitt líka í húsgögnum og heimilisbúnaði sem gert sé ráð fyrir að lækki um 1,5 prósent nú í júlí.

Eldsneyti lækkað en sveiflist mikið

Verð á eldsneyti hafi lækkað um rétt tæplega 3 prósent frá síðasta mánuði, samkvæmt verðathugun greiningardeildarinnar. Heimsmarkaðsverð á olíu hafi lækkað talsvert síðasta mánuðinn en hafi svo hækkað lítillega aftur síðustu daga. 

Greint var frá því í dag að eldsneytisverð hefði tekið kipp eftir að vopnahlé í Mið-Austurlöndum rann út í sandinn.

„Við gerum ráð fyrir því að lækkanir komi áfram fram í eldsneytisverði hér á landi næsta mánuðinn, en það ræðst áfram að miklu leyti af sveiflum á heimsmarkaðsverði olíu,“ segir deildin.

Húsnæðisliðurinn áfram þyngstur

Þá segir að árshækkun matarkörfunnar hafi mælst 3,9 prósent í júní og hefði lækkað töluvert frá því í ársbyrjun, þegar hún mældist 6,8 prósent. Deildin geri ráð fyrir að matarkarfan hækki um 0,23 prósent milli mánaða í júlí og yrði árshækkun því áfram rétt um 4 prósent, gangi spáin eftir.

Húsnæðisliðurinn sé enn sá liður sem skýrir stærstan hluta verðbólgunnar, en framlag hans hafi þó minnkað jafnt og þétt síðustu mánuði. Af 5,2 prósenta verðbólgu í ársbyrjun hafi reiknuð húsaleiga skýrt 2,2 prósentustig. Í júní hafi framlagið verið 0,3 prósentustigum minna, eða 1,9 prósentustig af 5,2 prósenta verðbólgu. Framlag liðarins sé því að dragast hægt og rólega saman og gert sé ráð fyrir að sú þróun haldi áfram næstu mánuði. Deildin spái því að reiknuð húsaleiga hækki um 0,5 prósent milli mánaða og annar kostnaður vegna húsnæðis hækki um 0,2 prósent.

Hækkun á heilsugæslum á versta tíma

Loks segir að skammtímaspá greiningardeildarinnar hafi sveiflast nokkuð allra síðustu mánuði. Það skýrist að mestu af óvissu tengdri stöðunni fyrir botni Persaflóa og áhrifum hennar á olíuverð, en einnig hafi flugfargjöld til útlanda komið deildinni þó nokkuð á óvart í júní. 

„Við spáum nú minni verðlækkun á bensíni í júlí en við gerðum ráð fyrir í lok júní þegar Hagstofan birti júnímælingu vísitölunnar. Á móti gerum við ráð fyrir meiri lækkun í ágúst.

Nýlega hafi verið tilkynnt að komugjald á heilsugæslu yrði hækkað úr 500 krónum í 1.000 krónur frá og með 1. ágúst. Samkvæmt mati deildarinnar verði áhrifin af því um 0,1 prósentustig til hækkunar á ársverðbólgu í ágúst.

„Spá okkar fyrir næstu mánuði er að vísitalan hækki um 0,34 prósent í júlí og 0,03 prósent í ágúst, lækki um 0,03 prósent í september og hækki um 0,16 prósent í október. Gangi spáin eftir mun verðbólga mælast 5,2 prósent í júlí, 5,4 prósent í ágúst, 5,3 prósent í september og 5,0 prósent í október. Spáin er lítillega hærri en síðasta spá okkar, sem birt var eftir júlímælingu Hagstofunnar. Munurinn skýrist einkum af minni lækkun eldsneytisverðs í júlí en áður var gert ráð fyrir og vegna hærri komugjalda á heilsugæslu í ágúst.“