Spænski draumurinn – Ungt fólk í leit af sól, rólegheitum og eigið fé Hans Birgisson skrifar 22. júní 2026 15:00 Við Íslendingar, sem þegar ferðinni er heitið milli Spánar og Íslands og munum aldrei í hvaða átt er „heim“ og hvað er „út“, höfum séð mikla aukningu í flutningum ungs fjölskyldufólks til Spánar undanfarin misseri. Sjálfur hef ég, haft þann heiður að aðstoða marga þeirra að koma sér fyrir hér í suðri. Ástæður þessara landflutninga eru jafn fjölbreyttar og fólkið sjálft, en þær sem maður heyrir oftast eru alltaf þær sömu: Meira fyrir peningana Erfitt er að horfa fram hjá þeirri staðreynd að Reykjavík er ein dýrasta borg Evrópu. Laun eru mjög há, en það er líka dýrt að lifa. Flestir þeirra sem hafa flutt til Spánar halda þó íslenskum launum. Fjarvinna eða árstíðarbundin störf, t.d. í sjómennsku eða ferðaþjónustu, eru orðin mun algengari en áður og þökk sé aðild Íslands að EES höfum við rétt á að búa og starfa hvar sem er í Evrópu. Dagleg útgjöld eins og matarkaup, samgöngur og ýmis þjónusta eru töluvert lægri á Spáni. Þetta gefur fólki meira fjárhagslegt svigrúm. Húsnæðisverð á Spáni er almennt um þriðjungur af því sem við þekkjum á Íslandi. Og fólk fær að upplífa þann nýjung að sjá húsnæðilán sín lækka á milli mánaða. Nefnilega enginn verðtrygging. Þegar minna fer í nauðsynjar verður meira eftir fyrir það sem raunverulega skiptir máli: ferðalög, áhugamál, sparnað og tíma með fjölskyldu og vinum. Lífsgæði sem erfitt er að setja verðmiða á Spánn býður upp á meira en hagkvæmari framfærslu. Þar njóta íbúar hundruða sólardaga á ári, mildra vetra og menningar sem leggur ríka áherslu á jafnvægi milli vinnu og einkalífs. Á meðan íslenskur vetur getur reynst langur og krefjandi, getum við sem búum við miðjarðarhafið notið útiveru allt árið um kring. Fyrir ungt fólk sem vill njóta daglegs lífs í stað þess að bíða eftir fáeinum sumarmánuðum á ári getur þessi breyting verið gríðarlega mikilvæg. Einn besti staður Evrópu til að ala upp börn Spánverjar eru miklar félagsverur og er samfélag þeirra þekkt fyrir sterka fjölskyldumenningu þar sem börn eru sýnilegur og eðlilegur hluti af samfélaginu. Garðar, leikvellir, göngugötur og almenningssvæði eru víða full af fjölskyldum fram á kvöld allt árið um kring. Börn eyða meiri tíma utandyra og hafa oft meira frelsi til að leika sér og umgangast önnur börn en víða annars staðar í Evrópu. Mataræðið er einnig almennt hollt og byggir á fersku grænmeti, ávöxtum, fiski og öðrum hráefnum sem eru bæði aðgengileg og hagkvæm. Það auðveldar fjölskyldum að viðhalda heilbrigðum lífsstíl án þess að kostnaðurinn fari úr böndunum. Alþjóðlegt samfélag og ný tækifæri Miðjarðarhafsströnd Spánar hefur laðað að sér fólk alls staðar að úr heiminum. Þar búa miljónir manna af ólíkum uppruna, sem skapar fjölbreytt og alþjóðlegt samfélag þar sem auðvelt er að kynnast nýju fólki og byggja upp tengslanet. Fyrir börn getur það einnig verið dýrmæt reynsla að alast upp í fjöltyngdu umhverfi. Að læra spænsku frá unga aldri og kynnast ólíkum menningarheimum getur opnað dyr sem nýtast alla ævi. Hvers vegna varstu ekki kyrr? Það er auðvelt að vera neikvæður og líta á þetta sem gagnrýni á Ísland og íslenskt samfélag. En sú er alls ekki raunin. Ísland er frábært land með ríka sögu og það eru einstök forréttindi að hafa fæðst þar. Það að flytja til Spánar er í raun aðeins önnur hlið á þeim forréttindum sem við búum nú þegar yfir. Að geta flutt til annars öruggs og trausts evrópsks velferðarríkis og notið allra þeirra kosta sem áður hafa verið nefndir, en um leið haldið öllu því góða sem fylgir því að vera frá Íslandi. Það besta úr báðum heimum. Íslenskt samfélag tapar þessu fólki heldur ekki endilega. Nánast allir halda sterkum tengslum við Ísland og margir snúa aftur síðar á lífsleiðinni. Kannski þegar þeir eru orðnir þreyttir á sólinni, rólegheitunum og sjá höfuðstól lánsins lækka um hvern mánaðarmót. Höfundur er með BA gráðu í alþjóðasamskiptum frá Evrópuháskólanum í Valensíaborg á Spáni þar sem hann hefur verið búsettur síðan 2000. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Mest lesið Tjáningarfrelsið við Bústaðaveg Þorvaldur Víðisson Skoðun Hagræðing Hildar á sannleikanum Kári Sigurðsson,Sonja Ýr Þorbergsdóttir Skoðun Til kall Drífa Snædal Skoðun Loftbrú og Ölfusárbrú eru mikilvægari en börn Grímur Atlason Skoðun Við skorum á ríkisstjórnina að standa við fyrirheitin og tryggja framtíð Skipholts 37 Hópur listafólks Skoðun Verum duglegri að sjá hvert annað Valdimar Víðisson Skoðun Telur Samfylkingin að Mette Frederiksen sé rasisti? Elliði Vignisson Skoðun Hvernig tala ég við barnið mitt um netið? Skúli Bragi Geirdal Skoðun Við eigum matreiðslumenn í fremstu röð Þórir Erlingsson Skoðun Að taka á móti myrkrinu Þuríður Santos Stefánsdóttir Skoðun Skoðun Skoðun Tjáningarfrelsið við Bústaðaveg Þorvaldur Víðisson skrifar Skoðun Nokkur orð um röflritun Kristján Logason skrifar Skoðun Alnetið er dautt! Lengi tóri lýðræðið! Geir Sigurður Jónsson skrifar Skoðun Til hvers ætlum við að virkja? Andrés Kristjánsson skrifar Skoðun Ríkið ákveður – sveitarfélögin borga – skólarnir framkvæma Sævar Helgason skrifar Skoðun Hagræðing Hildar á sannleikanum Kári Sigurðsson,Sonja Ýr Þorbergsdóttir skrifar Skoðun Að taka á móti myrkrinu Þuríður Santos Stefánsdóttir skrifar Skoðun Ábyrg sýn í málefnum útlendinga Eiríkur Björn Björgvinsson skrifar Skoðun Við skorum á ríkisstjórnina að standa við fyrirheitin og tryggja framtíð Skipholts 37 Hópur listafólks skrifar Skoðun Þjóðarátak í uppbyggingu hjúkrunarheimila Jónína Björk Óskarsdóttir skrifar Skoðun Krabbameinsmeðferð lokið en hvað svo? Óttinn við að endurgreinast Þorri Snæbjörnsson skrifar Skoðun Keðjusagarstjórnmál Atli Bollason skrifar Skoðun Hvað verður um vinnuna eftir uppsagnir? Ragnhildur Bjarkadóttir skrifar Skoðun Til kall Drífa Snædal skrifar Skoðun Skóli án aðgreiningar má missa sín Kristín Kolbrún Waage Kolbeinsdóttir skrifar Skoðun Reykjavíkurborg pissar í skóinn sinn – og kallar það hagræðingu Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Atlaga að fátækt Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir skrifar Skoðun Starfsfólk Reykjavíkurborgar er ekki tilraunaverkefni Brynhildur Heiðar- og Ómarsdóttir,Þorkell Heiðarsson skrifar Skoðun Loftbrú og Ölfusárbrú eru mikilvægari en börn Grímur Atlason skrifar Skoðun Hvernig tala ég við barnið mitt um netið? Skúli Bragi Geirdal skrifar Skoðun Ríkið þrengir að frelsi og samkeppni á fjölmiðlamarkaði Gísli Stefánsson skrifar Skoðun Árangursrík stjórnsýsla – Heilsa eldri borgara – nýtum það sem virkar Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Öll börn eru hluti af liðinu Thelma Dögg Grétarsdóttir skrifar Skoðun Heljarhestar um veturnætur Ása Hlín Benediktsdóttir skrifar Skoðun Grafið undan faglegu starfi – Skipulagsbreytingar á starfi félagsmiðstöðva frá sjónarhorni starfsmanns Ari Orrason skrifar Skoðun Telur Samfylkingin að Mette Frederiksen sé rasisti? Elliði Vignisson skrifar Skoðun Við eigum matreiðslumenn í fremstu röð Þórir Erlingsson skrifar Skoðun Verum duglegri að sjá hvert annað Valdimar Víðisson skrifar Skoðun Málshraðasögur Dvalarleyfi Eva Hauksdóttir skrifar Skoðun Þátttaka skiptir máli – alþjóðlegur dagur iðjuþjálfunar Þóra Leósdóttir skrifar Sjá meira
Við Íslendingar, sem þegar ferðinni er heitið milli Spánar og Íslands og munum aldrei í hvaða átt er „heim“ og hvað er „út“, höfum séð mikla aukningu í flutningum ungs fjölskyldufólks til Spánar undanfarin misseri. Sjálfur hef ég, haft þann heiður að aðstoða marga þeirra að koma sér fyrir hér í suðri. Ástæður þessara landflutninga eru jafn fjölbreyttar og fólkið sjálft, en þær sem maður heyrir oftast eru alltaf þær sömu: Meira fyrir peningana Erfitt er að horfa fram hjá þeirri staðreynd að Reykjavík er ein dýrasta borg Evrópu. Laun eru mjög há, en það er líka dýrt að lifa. Flestir þeirra sem hafa flutt til Spánar halda þó íslenskum launum. Fjarvinna eða árstíðarbundin störf, t.d. í sjómennsku eða ferðaþjónustu, eru orðin mun algengari en áður og þökk sé aðild Íslands að EES höfum við rétt á að búa og starfa hvar sem er í Evrópu. Dagleg útgjöld eins og matarkaup, samgöngur og ýmis þjónusta eru töluvert lægri á Spáni. Þetta gefur fólki meira fjárhagslegt svigrúm. Húsnæðisverð á Spáni er almennt um þriðjungur af því sem við þekkjum á Íslandi. Og fólk fær að upplífa þann nýjung að sjá húsnæðilán sín lækka á milli mánaða. Nefnilega enginn verðtrygging. Þegar minna fer í nauðsynjar verður meira eftir fyrir það sem raunverulega skiptir máli: ferðalög, áhugamál, sparnað og tíma með fjölskyldu og vinum. Lífsgæði sem erfitt er að setja verðmiða á Spánn býður upp á meira en hagkvæmari framfærslu. Þar njóta íbúar hundruða sólardaga á ári, mildra vetra og menningar sem leggur ríka áherslu á jafnvægi milli vinnu og einkalífs. Á meðan íslenskur vetur getur reynst langur og krefjandi, getum við sem búum við miðjarðarhafið notið útiveru allt árið um kring. Fyrir ungt fólk sem vill njóta daglegs lífs í stað þess að bíða eftir fáeinum sumarmánuðum á ári getur þessi breyting verið gríðarlega mikilvæg. Einn besti staður Evrópu til að ala upp börn Spánverjar eru miklar félagsverur og er samfélag þeirra þekkt fyrir sterka fjölskyldumenningu þar sem börn eru sýnilegur og eðlilegur hluti af samfélaginu. Garðar, leikvellir, göngugötur og almenningssvæði eru víða full af fjölskyldum fram á kvöld allt árið um kring. Börn eyða meiri tíma utandyra og hafa oft meira frelsi til að leika sér og umgangast önnur börn en víða annars staðar í Evrópu. Mataræðið er einnig almennt hollt og byggir á fersku grænmeti, ávöxtum, fiski og öðrum hráefnum sem eru bæði aðgengileg og hagkvæm. Það auðveldar fjölskyldum að viðhalda heilbrigðum lífsstíl án þess að kostnaðurinn fari úr böndunum. Alþjóðlegt samfélag og ný tækifæri Miðjarðarhafsströnd Spánar hefur laðað að sér fólk alls staðar að úr heiminum. Þar búa miljónir manna af ólíkum uppruna, sem skapar fjölbreytt og alþjóðlegt samfélag þar sem auðvelt er að kynnast nýju fólki og byggja upp tengslanet. Fyrir börn getur það einnig verið dýrmæt reynsla að alast upp í fjöltyngdu umhverfi. Að læra spænsku frá unga aldri og kynnast ólíkum menningarheimum getur opnað dyr sem nýtast alla ævi. Hvers vegna varstu ekki kyrr? Það er auðvelt að vera neikvæður og líta á þetta sem gagnrýni á Ísland og íslenskt samfélag. En sú er alls ekki raunin. Ísland er frábært land með ríka sögu og það eru einstök forréttindi að hafa fæðst þar. Það að flytja til Spánar er í raun aðeins önnur hlið á þeim forréttindum sem við búum nú þegar yfir. Að geta flutt til annars öruggs og trausts evrópsks velferðarríkis og notið allra þeirra kosta sem áður hafa verið nefndir, en um leið haldið öllu því góða sem fylgir því að vera frá Íslandi. Það besta úr báðum heimum. Íslenskt samfélag tapar þessu fólki heldur ekki endilega. Nánast allir halda sterkum tengslum við Ísland og margir snúa aftur síðar á lífsleiðinni. Kannski þegar þeir eru orðnir þreyttir á sólinni, rólegheitunum og sjá höfuðstól lánsins lækka um hvern mánaðarmót. Höfundur er með BA gráðu í alþjóðasamskiptum frá Evrópuháskólanum í Valensíaborg á Spáni þar sem hann hefur verið búsettur síðan 2000.
Við skorum á ríkisstjórnina að standa við fyrirheitin og tryggja framtíð Skipholts 37 Hópur listafólks Skoðun
Skoðun Við skorum á ríkisstjórnina að standa við fyrirheitin og tryggja framtíð Skipholts 37 Hópur listafólks skrifar
Skoðun Krabbameinsmeðferð lokið en hvað svo? Óttinn við að endurgreinast Þorri Snæbjörnsson skrifar
Skoðun Reykjavíkurborg pissar í skóinn sinn – og kallar það hagræðingu Sigurður Sigurðsson skrifar
Skoðun Starfsfólk Reykjavíkurborgar er ekki tilraunaverkefni Brynhildur Heiðar- og Ómarsdóttir,Þorkell Heiðarsson skrifar
Skoðun Árangursrík stjórnsýsla – Heilsa eldri borgara – nýtum það sem virkar Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar
Skoðun Grafið undan faglegu starfi – Skipulagsbreytingar á starfi félagsmiðstöðva frá sjónarhorni starfsmanns Ari Orrason skrifar
Við skorum á ríkisstjórnina að standa við fyrirheitin og tryggja framtíð Skipholts 37 Hópur listafólks Skoðun