Skipulag, ábyrgð og meirihlutamyndun Marta Rut Ólafsdóttir og Lárus Jónsson skrifa 23. maí 2026 16:30 Í meirihlutaviðræðum eftir kosningar reynir á meira en pólitísk slagorð. Þá kemur í ljós hvernig þau framboð sem í kjöri voru hyggjast raunverulega stjórna sveitarfélagi, hvaða áherslur þeir setja í forgang og hvernig þeir meta ábyrgð sína gagnvart samfélaginu til lengri tíma. Undanfarna viku hafa skipulagsmál verið fyrirferðarmikil í þeim viðræðum sem átt hafa sér stað í Hveragerði. Það er í sjálfu sér ekkert óeðlilegt. Skipulagsmál eru meðal stærstu og mikilvægustu verkefna sveitarfélaga. Þau móta þróun bæjarins, hafa áhrif á þjónustu, innviði og fjárhag sveitarfélagsins um ókomin ár. En einmitt þess vegna þurfa slíkar ákvarðanir að byggjast á ábyrgð, festu og faglegum vinnubrögðum. Í óformlegum viðræðum Framsóknar, Okkar Hveragerðis og Samfylkingarinnar kom skýrt fram að Samfylkingin lagði ríka áherslu á breytingar á skipulagsmálum. Framsókn og Okkar Hveragerði voru tilbúin til samtals og tilbúin að ræða málin af yfirvegun og á faglegum grunni. Hins vegar lögðum við jafnframt áherslu á að sveitarfélagið yrði að gæta að ábyrgri stjórnsýslu, fyrirsjáanleika og þeim skuldbindingum sem felast í samþykktu skipulagi. Það varð að lokum meginástæða þess að þessi framboð náðu ekki saman um meirihluta. Ákvörðun um skipulagsmál snýst nefnilega ekki eingöngu um pólitíska sýn hverju sinni. Hún snýst líka um traust, um það hvort sveitarfélagið standi við eigin samþykktir og hvort íbúar, landeigendur og atvinnulíf geti treyst því að leikreglur breytist ekki skyndilega eftir að ákvarðanir hafa verið teknar. Ef sveitarfélög skapa þá mynd að samþykkt skipulag sé alltaf opið fyrir pólitískum vendingum eftir kosningar getur það haft víðtæk áhrif. Það getur tafið uppbyggingu, skapað fjárhagslega óvissu og í sumum tilfellum aukið áhættu sveitarfélagsins sjálfs. Þess vegna vekur það athygli að Samfylkingin hefur nú hafið formlegar meirihlutaviðræður við D-listann. Eðlilegt er að draga þá ályktun að D-listinn sé tilbúinn að ganga lengra til móts við þær kröfur sem settar voru fram í þessum viðræðum en Framsókn og Okkar Hveragerði töldu ábyrgt að gera. Það er áhugavert í ljósi þess að D-listinn lagði mikla áherslu á það í kosningabaráttunni að standa fyrir ábyrgum rekstri og festu í fjármálum sveitarfélagsins. Ábyrg fjármálastjórn snýst hins vegar ekki aðeins um rekstrartölur á blaði. Hún snýst líka um stöðugleika í stjórnsýslu, trúverðugleika sveitarfélagsins og getu þess til að standa við eigin ákvarðanir. Hveragerði stendur frammi fyrir stórum verkefnum á næstu árum. Til að mæta þeim þarf bæði skýra framtíðarsýn og ábyrg vinnubrögð. Það krefst þess að ákvarðanir séu teknar af festu, yfirvegun og með heildarhagsmuni bæjarins að leiðarljósi - líka þegar pólitískur þrýstingur er mikill. Marta Rut Ólafsdóttir, oddviti Framsóknar í Hveragerði og Lárus Jónsson, oddviti Okkar Hveragerðis. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Hveragerði Skoðun: Sveitarstjórnarkosningar 2026 Mest lesið Halldór 22.08.2026 Halldór Fimmtugt er ekki biðstofa Sigurður Árni Reynisson Skoðun Hvar hefur 400.000 manna þjóð mest áhrif? Baldur Johnsen Skoðun „Viltu koma út að leika?“ Hallgrímur Helgason Skoðun Horfum á heildarmyndina – og til lengri tíma Kolbrún Halldórsdóttir Skoðun Þegar mótrökin verða meðmæli Rögnvaldur Guðmundsson Skoðun Hvers vegna vil ég sem Austurríkismaður hvetja Íslendinga til að segja NEI þann 29. ágúst? Stephan Zanzerl Skoðun Hvernig ákveður þjóð sig? - Samhygð á undanhaldi Davíð Brynjar Sigurjónsson Skoðun Amma getur ekki eldað. Borgarfulltrúinn getur það. Bæði borga 1.900. Kristín Ólafsdóttir Skoðun Spörum milljarða Lárus Blöndal Sigurðsson Skoðun Skoðun Skoðun Fimmtugt er ekki biðstofa Sigurður Árni Reynisson skrifar Skoðun Horfum á heildarmyndina – og til lengri tíma Kolbrún Halldórsdóttir skrifar Skoðun Hvar hefur 400.000 manna þjóð mest áhrif? Baldur Johnsen skrifar Skoðun Hvernig ákveður þjóð sig? - Samhygð á undanhaldi Davíð Brynjar Sigurjónsson skrifar Skoðun Siðferðiskirtillinn Jón Bragi Gunnlaugsson skrifar Skoðun Spörum milljarða Lárus Blöndal Sigurðsson skrifar Skoðun Drottningaviðtal – þegar ein rödd fær sviðið Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir skrifar Skoðun Þegar náttúran verður okkur framandi Guðný Þorsteinsdóttir skrifar Skoðun Þurfum við kreatín og prótín sem bætiefni? Jóhanna Eyrún Torfadóttir,Dögg Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Af hverju aðildarviðræður? Björn Leví Gunnarsson skrifar Skoðun Hvað var afaðlagað? Þorvaldur Logason skrifar Skoðun Fullveldi - ættaróðal eða verkfæri sjálfstæðrar þjóðar? Martha Árnadóttir skrifar Skoðun Referendum: The Status Quo is Path Dependent Smári McCarthy skrifar Skoðun Amma getur ekki eldað. Borgarfulltrúinn getur það. Bæði borga 1.900. Kristín Ólafsdóttir skrifar Skoðun Þegar Ísland verður 600 þúsund manna borgríki – hver á þá að framleiða matinn? Eyjólfur Ingvi Bjarnason skrifar Skoðun Gylliboðin sem ekki standast Ólafur Hannesson skrifar Skoðun Þegar mótrökin verða meðmæli Rögnvaldur Guðmundsson skrifar Skoðun Er ekki alltaf brjálað að gera? Sigríður Indriðadóttir skrifar Skoðun Spliff, Donk & Gengja á Alþingi Benedikt V Warén skrifar Skoðun Bannmenn og bruggarar Arnar Sigurðsson skrifar Skoðun Íslensk mjólkurframleiðsla er ekki skiptimynt í Brussel Sigurbjörg Ottesen skrifar Skoðun Hversdagsleg menning og majónes Logi Einarsson skrifar Skoðun Lærum lýðræði Ingibjörg Rósa Björnsdóttir skrifar Skoðun Referendum: What Is Path Dependence? Carl Baudenbacher skrifar Skoðun Veikar konur, hið hæga þjóðarmorð og Reykjavíkurmaraþon Viðar Hreinsson skrifar Skoðun ESB-aðild eykur áhrif smáríkja. Reynsla Íra er mjög jákvæð Dominic Scott skrifar Skoðun Hvaða Evrópusamband erum við að kjósa um? Gunnar Ármannsson skrifar Skoðun Hefur einhver trú á topplistum? Dagbjört Hákonardóttir skrifar Skoðun Seðlabankastjóri og stríðsöxin Halla Gunnarsdóttir skrifar Skoðun Ísland þarf raunhæfar lausnir — ekki óútskýrðar stærðir og óraunhæfar sviðsmyndir Eggert Guðmundsson skrifar Sjá meira
Í meirihlutaviðræðum eftir kosningar reynir á meira en pólitísk slagorð. Þá kemur í ljós hvernig þau framboð sem í kjöri voru hyggjast raunverulega stjórna sveitarfélagi, hvaða áherslur þeir setja í forgang og hvernig þeir meta ábyrgð sína gagnvart samfélaginu til lengri tíma. Undanfarna viku hafa skipulagsmál verið fyrirferðarmikil í þeim viðræðum sem átt hafa sér stað í Hveragerði. Það er í sjálfu sér ekkert óeðlilegt. Skipulagsmál eru meðal stærstu og mikilvægustu verkefna sveitarfélaga. Þau móta þróun bæjarins, hafa áhrif á þjónustu, innviði og fjárhag sveitarfélagsins um ókomin ár. En einmitt þess vegna þurfa slíkar ákvarðanir að byggjast á ábyrgð, festu og faglegum vinnubrögðum. Í óformlegum viðræðum Framsóknar, Okkar Hveragerðis og Samfylkingarinnar kom skýrt fram að Samfylkingin lagði ríka áherslu á breytingar á skipulagsmálum. Framsókn og Okkar Hveragerði voru tilbúin til samtals og tilbúin að ræða málin af yfirvegun og á faglegum grunni. Hins vegar lögðum við jafnframt áherslu á að sveitarfélagið yrði að gæta að ábyrgri stjórnsýslu, fyrirsjáanleika og þeim skuldbindingum sem felast í samþykktu skipulagi. Það varð að lokum meginástæða þess að þessi framboð náðu ekki saman um meirihluta. Ákvörðun um skipulagsmál snýst nefnilega ekki eingöngu um pólitíska sýn hverju sinni. Hún snýst líka um traust, um það hvort sveitarfélagið standi við eigin samþykktir og hvort íbúar, landeigendur og atvinnulíf geti treyst því að leikreglur breytist ekki skyndilega eftir að ákvarðanir hafa verið teknar. Ef sveitarfélög skapa þá mynd að samþykkt skipulag sé alltaf opið fyrir pólitískum vendingum eftir kosningar getur það haft víðtæk áhrif. Það getur tafið uppbyggingu, skapað fjárhagslega óvissu og í sumum tilfellum aukið áhættu sveitarfélagsins sjálfs. Þess vegna vekur það athygli að Samfylkingin hefur nú hafið formlegar meirihlutaviðræður við D-listann. Eðlilegt er að draga þá ályktun að D-listinn sé tilbúinn að ganga lengra til móts við þær kröfur sem settar voru fram í þessum viðræðum en Framsókn og Okkar Hveragerði töldu ábyrgt að gera. Það er áhugavert í ljósi þess að D-listinn lagði mikla áherslu á það í kosningabaráttunni að standa fyrir ábyrgum rekstri og festu í fjármálum sveitarfélagsins. Ábyrg fjármálastjórn snýst hins vegar ekki aðeins um rekstrartölur á blaði. Hún snýst líka um stöðugleika í stjórnsýslu, trúverðugleika sveitarfélagsins og getu þess til að standa við eigin ákvarðanir. Hveragerði stendur frammi fyrir stórum verkefnum á næstu árum. Til að mæta þeim þarf bæði skýra framtíðarsýn og ábyrg vinnubrögð. Það krefst þess að ákvarðanir séu teknar af festu, yfirvegun og með heildarhagsmuni bæjarins að leiðarljósi - líka þegar pólitískur þrýstingur er mikill. Marta Rut Ólafsdóttir, oddviti Framsóknar í Hveragerði og Lárus Jónsson, oddviti Okkar Hveragerðis.
Hvers vegna vil ég sem Austurríkismaður hvetja Íslendinga til að segja NEI þann 29. ágúst? Stephan Zanzerl Skoðun
Skoðun Þurfum við kreatín og prótín sem bætiefni? Jóhanna Eyrún Torfadóttir,Dögg Guðmundsdóttir skrifar
Skoðun Amma getur ekki eldað. Borgarfulltrúinn getur það. Bæði borga 1.900. Kristín Ólafsdóttir skrifar
Skoðun Þegar Ísland verður 600 þúsund manna borgríki – hver á þá að framleiða matinn? Eyjólfur Ingvi Bjarnason skrifar
Skoðun Ísland þarf raunhæfar lausnir — ekki óútskýrðar stærðir og óraunhæfar sviðsmyndir Eggert Guðmundsson skrifar
Hvers vegna vil ég sem Austurríkismaður hvetja Íslendinga til að segja NEI þann 29. ágúst? Stephan Zanzerl Skoðun