Alþjóðasamstarf er Ís­lendingum lífs­nauð­syn­legt

Öðru hverju spretta upp hugmyndir um að fólk sem hefur efasemdir um að Íslendingar eigi að gangast Evrópusambandinu á hönd sé andsnúið alþjóðasamstarfi. Fátt er fjær lagi. Slík umræða getur hæglega leitt til þess að athyglin færist frá efnislegri umræðu um kosti og galla Evrópusambandsaðildar yfir í almennar getgátur um afstöðu fólks til alþjóðasamstarfs, sem engu skila.

Þótt framleiðsla til útflutnings frá Íslandi sé fjölbreyttari en hún var fyrir nokkrum áratugum, er atvinnulíf engu að síður einhæft í samanburði við það sem gerist í stóru löndunum. Lesandanum dugir að líta í kringum sig þar sem hann er staddur til að sjá að nánast allt í manngerðu umhverfi okkar er innflutt, eða gert úr innfluttu efni. Af þessari ástæðu einni er gríðarlega mikilvægt að tryggja sem frjálsasta verslun við umheiminn, bæði fyrir innflutning á neysluvöru og öðrum aðföngum og ekki síður til að tryggja aðgang að mörkuðum fyrir íslenska framleiðslu.

Trygging fyrir greiðum inn- og útflutningi fæst með öflugu alþjóðasamstarfi þar sem sæst er á reglur og viðmið í hvers konar viðskiptum og samskiptum. Einfaldast er að viðhafa frjálsa verslun. Það er líka að jafnaði best, en stundum verður niðurstaðan engu að síður einhverjar hindranir og tollar. Til að hafa hemil á viðskiptahindrunum er nauðsynlegt að vera í þeirri stöðu að geta samið við önnur ríki eða bandalög ríkja. Ísland og fulltrúar Íslands þurfa að hafa aðgang að þeim alþjóðlega vettvangi sem skiptir máli hverju sinni og að hafa vald til að semja um það sem skiptir máli.Verulega mundi kvarnast úr því valdi og þeim aðgangi ef Ísland innlimaðist í Evrópusambandið. Það á bæði við um samstarf innan sumra alþjóðlegra stofnana sem og viðskiptasamninga við ríki utan Evrópusambandsins, en Evrópusambandið annast slík verk sjálft, fyrir hönd allra sem í því sambandi eru. Við það borð vega hugsanlegir sérhagsmunir örþjóða vitaskuld ekki þungt.

Niðurstaðan af þessari stuttu upprifjun er að samvinna á alþjóðavettvangi er Íslendingum lífsnauðsynleg og það er alls ekki ráðlegt að útvista henni til annarra ríkja eða ríkjabandalaga. Á næstunni verða rædd nokkur mikilvæg atriði í alþjóðasamstarfi í umhverfismálum, þróunarmálum og vísindum.

Höfundur er formaður Heimssýnar, félags um fullveldi Íslands.