Höfum staðreyndir á hreinu áður en við kjósum Geir Finnsson skrifar 15. maí 2026 17:53 Í þessari kosningabaráttu hafa skipulags- og samgöngumál verið áberandi í umræðunni. Það kemur mér lítið á óvart því ákvörðun sem er tekin í dag tekur langan tíma í framkvæmd og hefur síðan áhrif á samfélagið til næstu áratuga. Að því sögðu hefur ýmislegt verið fullyrt um þessi mál sem mér þykir vert að fara sérstaklega yfir og hafa í huga þegar við göngum til kosninga á morgun: ● Reykjavík og höfuðborgarsvæðið er ansi dreifbýlt svæði nú þegar, í raun mun dreifbýlla en sambærileg svæði í nágrannaríkjum okkar. Almennt búa milljónir manns í borgum sem eru svipaðar að flatarmáli og Reykjavík. Allt tal um einhvers konar „ofurþéttingu“ á sér því ekki stoð í veruleikanum. ● Til að geta staðið undir nærþjónustu þá þarf ákveðið mikið af fólki að búa á ákveðnum radíusi. Með því að þétta byggð byggjum við hverfi þar sem við þurfum ekki að ganga lengur en í korter til að sækja alla helstu þjónustu, auk þess að búa í grennd við hágæða almenningssamgöngur sem koma okkur hratt og örugglega á milli staða. ● Við þéttum líka byggð til þess að almenningssamgöngur og aðrir virkir samgöngumátar virki almennilega en það hefur verið umkvörtunarefni margra í langan tíma. Þannig verðum við ekki öll föst í umferð á háannatímum við að komast til og frá vinnu og skóla, skutla og sækja börnum þvers og kruss, sækja nauðsynlega þjónustu, komast á fótboltaleikinn og svo framvegis. ● Ef við gerum ráð fyrir einu til jafnvel tveimur bílastæðum fyrir hvert einasta heimili á höfuðborgarsvæðinu þá verður lífið hér ekkert skárra en í menguðustu bílaborgum heimsins, þar sem nánast enga þjónustu er hægt að sækja án þess að sitja fastur í umferð klukkutímum saman. ● Um leið og við brjótum nýtt land og dreifum byggð enn frekar þá vinnum við GEGN jákvæðum áhrifum þéttingar byggðar. Þegar flokkar tala um að vilja gera bæði (þ.e.a.s að þétta byggð og að dreifa henni samtímis) þá er einfaldlega ekkert gagn í þeirri stefnu. ● Fá verkefni hafa verið jafn vel undirbúin og Borgarlínan, sem er veigamikill þáttur í samgöngusáttmála höfuðborgarsvæðisins. Verkefnið var sett á laggirnar í kjölfar þess að fremstu umferðar- og skipulagssérfræðingar voru fengnir til þess að ákvarða hvers konar samgönguframkvæmdir væru æskilegastar fyrir höfuðborgarsvæðið. Einhverjir flokkar vilja „endurskoða“ Borgarlínuna, þrátt fyrir að búið sé að gera það nú þegar, með tilheyrandi töfum. Framkvæmdir eru þegar byrjaðar og því leiðir allt tal um endurskoðun til þess að við þurfum að bíða enn lengur eftir nauðsynlegum úrbótum í samgöngum. Það mun kosta sitt. ● Það er skiljanlegt að fólk kvarti yfir skorti á grænum svæðum og útsýni í þéttri byggð. Aftur á móti vil ég benda á að flestir nýir þéttingarreitir eru í grennd við græn og falleg útivistarsvæði, auk þess sem þar má víða finna stóra inngarða með leiksvæðum fyrir börn. Gleymum því síðan ekki að verið er að byggja marga af þessum reitum á bensínstöðvarlóðum. ● Þétting byggðar er að sjálfsögðu ekki gallalaust fyrirkomulag og nefni ég sérstaklega birtuskilyrði. Það má hins vegar bæta töluvert með góðri hönnun og skipulagi og vænti ég þess að nýir kjörnir fulltrúar geri kröfur um nákvæmlega það að kosningum loknum. Annars óska ég ykkur öllum gleðilegra kosninga og góðrar helgar. Höfundur er kennari og fyrrverandi varaborgarfulltrúi. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Geir Finnsson Skoðun: Sveitarstjórnarkosningar 2026 Mest lesið Reykjavík sem gerir okkur stolt Pétur Marteinsson Skoðun Kynslóðaskipti í Kópavogi María Ellen Steingrímsdóttir Skoðun Óvenju mikið í húfi Skúli Helgason Skoðun Má bjóða þér nokkra milljarða? Róbert Ragnarsson Skoðun Bílastæði fá meira pláss en börnin Unnar Sæmundsson Skoðun Veljum samfélag þar sem enginn er skilinn eftir Sindri S. Kristjánsson Skoðun Fráleitar tillögur um að einkavæða orkufyrirtækin okkar Jóhann Páll Jóhannsson Skoðun Hvernig samfélag er Kópavogur? Jónas Már Torfason Skoðun Rannsókn staðfestir fúsk Seðlabanka Íslands Örn Karlsson Skoðun Ekki kjósa Björgu, konuna mína Tryggvi Hilmarsson Skoðun Skoðun Skoðun Höfum staðreyndir á hreinu áður en við kjósum Geir Finnsson skrifar Skoðun Northvolt: Þegar „græna byltingin“ bítur í skottið á sér Júlíus Valsson skrifar Skoðun Síðustu hálmstrá ráðhússhersins Meyvant Þórólfsson skrifar Skoðun Geta kosningar verið máttlaus öryggisventill? Martha Árnadóttir skrifar Skoðun Borgarlínan - hvað hefði Guðjón Samúelsson sagt? Þorsteinn Helgason skrifar Skoðun Þegar ekki er mögulegt að fara heim Grímur Sigurðarson skrifar Skoðun Skólastarf til fyrirmyndar skrifar Skoðun Rannsókn staðfestir fúsk Seðlabanka Íslands Örn Karlsson skrifar Skoðun Hversu lengi nennir þú að bíða? Alma Ýr Ingólfsdóttir skrifar Skoðun Meira af íþróttum fyrir alla í Múlaþingi Ævar Orri Eðvaldsson skrifar Skoðun Gefum íbúum rödd í Fjarðabyggð Hjördís Helga Seljan skrifar Skoðun Fréttaflutningur RÚV um „óháða“ skýrslu ísraelsks rannsóknarhóps Hjálmtýr Heiðdal skrifar Skoðun Fjölskyldan í forgang Svanfríður Guðrún Bergvinsdóttir skrifar Skoðun Bílastæði fá meira pláss en börnin Unnar Sæmundsson skrifar Skoðun Þarf alltaf að vera að sekta fatlað fólk? Bergur Þorri Benjamínsson,Þuríður Harpa Sigurðardóttir skrifar Skoðun Reykjavík - Menningarborg á heimsmælikvarða Rúnar Freyr Gíslason skrifar Skoðun Á kjördag er líka kosið um frelsi fatlaðs fólks Rúnar Björn Herrera Þorkelsson skrifar Skoðun Óraunhæft endurkaupaverð ógnar framtíð Grindavíkur Telma Sif Reynisdóttir skrifar Skoðun Vaxtarmörk Samfylkingarinnar Orri Björnsson skrifar Skoðun Tölurnar tala sínu máli Guðmundur Claxton skrifar Skoðun Var orðalag spurningarinnar mótað í Brussel? Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Um menningarstefnur og borgarpólitík Anna Hildur Hildibrandsdóttir skrifar Skoðun Veljum samfélag þar sem enginn er skilinn eftir Sindri S. Kristjánsson skrifar Skoðun Á bak við heimilisleysi eru einstaklingar með sögu Viðar Gunnarsson skrifar Skoðun Við erum lið Bjarni Fritzson skrifar Skoðun Er Borgarlínan óþörf og illa hugsuð framkvæmd á tíma tækni og breytinga? Sigfús Aðalsteinsson skrifar Skoðun Bónda í Húsdýragarðinn Herdís Magna Gunnarsdóttir skrifar Skoðun Það þarf heilt þorp til að ala upp barn, en þorpið er vanfjármagnað Björn Rúnar Guðmundsson skrifar Skoðun Botnvarpan, kórallarnir og þögn Hafró Þórólfur Júlían Dagsson skrifar Skoðun Pissandi kýr og hörmungar – Nakba í 78 ár Viðar Hreinsson skrifar Sjá meira
Í þessari kosningabaráttu hafa skipulags- og samgöngumál verið áberandi í umræðunni. Það kemur mér lítið á óvart því ákvörðun sem er tekin í dag tekur langan tíma í framkvæmd og hefur síðan áhrif á samfélagið til næstu áratuga. Að því sögðu hefur ýmislegt verið fullyrt um þessi mál sem mér þykir vert að fara sérstaklega yfir og hafa í huga þegar við göngum til kosninga á morgun: ● Reykjavík og höfuðborgarsvæðið er ansi dreifbýlt svæði nú þegar, í raun mun dreifbýlla en sambærileg svæði í nágrannaríkjum okkar. Almennt búa milljónir manns í borgum sem eru svipaðar að flatarmáli og Reykjavík. Allt tal um einhvers konar „ofurþéttingu“ á sér því ekki stoð í veruleikanum. ● Til að geta staðið undir nærþjónustu þá þarf ákveðið mikið af fólki að búa á ákveðnum radíusi. Með því að þétta byggð byggjum við hverfi þar sem við þurfum ekki að ganga lengur en í korter til að sækja alla helstu þjónustu, auk þess að búa í grennd við hágæða almenningssamgöngur sem koma okkur hratt og örugglega á milli staða. ● Við þéttum líka byggð til þess að almenningssamgöngur og aðrir virkir samgöngumátar virki almennilega en það hefur verið umkvörtunarefni margra í langan tíma. Þannig verðum við ekki öll föst í umferð á háannatímum við að komast til og frá vinnu og skóla, skutla og sækja börnum þvers og kruss, sækja nauðsynlega þjónustu, komast á fótboltaleikinn og svo framvegis. ● Ef við gerum ráð fyrir einu til jafnvel tveimur bílastæðum fyrir hvert einasta heimili á höfuðborgarsvæðinu þá verður lífið hér ekkert skárra en í menguðustu bílaborgum heimsins, þar sem nánast enga þjónustu er hægt að sækja án þess að sitja fastur í umferð klukkutímum saman. ● Um leið og við brjótum nýtt land og dreifum byggð enn frekar þá vinnum við GEGN jákvæðum áhrifum þéttingar byggðar. Þegar flokkar tala um að vilja gera bæði (þ.e.a.s að þétta byggð og að dreifa henni samtímis) þá er einfaldlega ekkert gagn í þeirri stefnu. ● Fá verkefni hafa verið jafn vel undirbúin og Borgarlínan, sem er veigamikill þáttur í samgöngusáttmála höfuðborgarsvæðisins. Verkefnið var sett á laggirnar í kjölfar þess að fremstu umferðar- og skipulagssérfræðingar voru fengnir til þess að ákvarða hvers konar samgönguframkvæmdir væru æskilegastar fyrir höfuðborgarsvæðið. Einhverjir flokkar vilja „endurskoða“ Borgarlínuna, þrátt fyrir að búið sé að gera það nú þegar, með tilheyrandi töfum. Framkvæmdir eru þegar byrjaðar og því leiðir allt tal um endurskoðun til þess að við þurfum að bíða enn lengur eftir nauðsynlegum úrbótum í samgöngum. Það mun kosta sitt. ● Það er skiljanlegt að fólk kvarti yfir skorti á grænum svæðum og útsýni í þéttri byggð. Aftur á móti vil ég benda á að flestir nýir þéttingarreitir eru í grennd við græn og falleg útivistarsvæði, auk þess sem þar má víða finna stóra inngarða með leiksvæðum fyrir börn. Gleymum því síðan ekki að verið er að byggja marga af þessum reitum á bensínstöðvarlóðum. ● Þétting byggðar er að sjálfsögðu ekki gallalaust fyrirkomulag og nefni ég sérstaklega birtuskilyrði. Það má hins vegar bæta töluvert með góðri hönnun og skipulagi og vænti ég þess að nýir kjörnir fulltrúar geri kröfur um nákvæmlega það að kosningum loknum. Annars óska ég ykkur öllum gleðilegra kosninga og góðrar helgar. Höfundur er kennari og fyrrverandi varaborgarfulltrúi.
Skoðun Þarf alltaf að vera að sekta fatlað fólk? Bergur Þorri Benjamínsson,Þuríður Harpa Sigurðardóttir skrifar
Skoðun Er Borgarlínan óþörf og illa hugsuð framkvæmd á tíma tækni og breytinga? Sigfús Aðalsteinsson skrifar
Skoðun Það þarf heilt þorp til að ala upp barn, en þorpið er vanfjármagnað Björn Rúnar Guðmundsson skrifar