PCOS verður PMOS: Fjölblöðrueggjastokkaheilkenni ei meir Hólmfríður Gísladóttir skrifar 13. maí 2026 08:45 Talið er að ein af hverjum átta til tíu konum sé með PCOS, margar án þess að vita það. Getty Hópur sérfræðinga hefur ákveðið að það sem áður var kallað „polycystic ovary syndrome“ verði hér eftir kallað „polyendocrine metabolic ovarian syndrome“. Heilkennið, sem margar konur kannast við, verður þannig hér eftir PMOS í stað PCOS. Tilkynnt var um breytinguna í grein í tímaritinu Lancet en hún er sögð niðurstaða margra ára samráðs. Nýja nafnið þykir réttara, segja sérfræðingar, þar sem ekki er um neinar eiginlegar „blöðrur“ (e. cysts) að ræða. Leiða má líkur að því að finna þurfi nýtt íslenskt heiti á heilkennið í kjölfarið en hingað til hefur verið talað um „fjölblöðrueggjastokkaheilkenni“. Ástæðan fyrir þeirri nafngift er talin sú að rannasakendur hafi upphaflega tekið eftir blöðrum (e. cysts) í eggjastokkunum en „blöðrurnar“ eru ekki eiginlegar blöðrur heldur sekkir sem innihalda egg. Einkenni PMOS eru meðal annars mjög óreglulegar blæðingar, mikill hárvöxtur á líkamanum og stundum hárlos, og sú staðreynd að umræddir sekkir hætta stundum að þroskast og losa þannig ekkert egg. Orsök einkennanna er hormónaójafnvægi og offramleiðsla testosteróns, sem meðal annars má rekja til mikils magns insúlíns í blóðinu. PMOS er í raun innkirtlasjúkdómur, sem erfist oft kynslóða á milli. Vonir standa til að nýja heitið muni leiða til aukins skilnings og bættra meðferða en PMOS getur meðal annars valdið ófrjósemi og dregið úr lífsgæðum. Meðal meðferða eru lífstílsbreytingar, lyf á borð við Metformin og hormónagetnaðarvarnir til að koma reglu á tíðahringinn og draga úr hárvexti. Heilbrigðismál Heilsa Kvenheilsa Mest lesið Aukafundur borgarfulltrúa: Tugir stöðugilda í nýrri hrinu uppsagna og niðurskurðar Innlent „Við eigum bara að þegja og sætta okkur við þetta“ Innlent „Von okkar er að lík Lúlla finnist og við getum jarðað hann“ Innlent Trump segir svindlað í brasilísku kosningunum Erlent Óljóst hver mun leiða ríkisstjórn Stúdenta í Serbíu Erlent Fjörutíu föngum fylgt úr landi fyrstu níu mánuði ársins Innlent Kosningar í Ísrael: Arabaflokkarnir gætu ráðið úrslitum Erlent Lögregla kölluð til vegna drengjanna í Goðafossi Innlent Biskupar sjá eftir bænastund með Trump Erlent Fundu 31 byssu, Hitler-brjóstmynd og danskan fána Erlent Fleiri fréttir Fóðruðu loftslagsvá aðeins minna en metárið á undan Kjörstaðir opnir í Ísrael Óljóst hver mun leiða ríkisstjórn Stúdenta í Serbíu Trump segir svindlað í brasilísku kosningunum Kosningar í Ísrael: Arabaflokkarnir gætu ráðið úrslitum Biskupar sjá eftir bænastund með Trump Fundu 31 byssu, Hitler-brjóstmynd og danskan fána Áhrifavaldar sektaðir fyrir að auglýsa veðmál Stór hluti Oxford Street orðinn göngugata Sagðir vilja fá Orbán til að stýra Sameinuðu þjóðunum Áfall fyrir Donald Trump og Vladimír Pútín Tókst ekki moða neitt úr miðjunni Fundu auðgað úran í dánarbúi Óvæntur sigur Lula en Bolsonaro vill ógilda úrslitin „Noregur sökkar“ Vučić játar ósigur Stúdentahreyfing freistar að velta þaulsetnum Vučić Leikur á hnífsegg í Brasilíu Machado snýr heim eftir nær árs útlegð Hinn grunaði með geðklofa og fluttur á geðdeild Stefna Anthropic fyrir brot á höfundarrétti Presley Loka Vesturbakkanum á kjördag Ísraela Serbar ganga til skyndikosninga Baráttan um Brasilíu Sleit sambandi við föður sinn í ljósi ásakana Nóg sé komið af Trump Musk segi ósatt um Starlink Lést við að bjarga sonum sínum undan straumnum Arnarhreiður Hitlers sviðin rúst Þúsund handteknir og táragasið hvergi sparað Sjá meira
Tilkynnt var um breytinguna í grein í tímaritinu Lancet en hún er sögð niðurstaða margra ára samráðs. Nýja nafnið þykir réttara, segja sérfræðingar, þar sem ekki er um neinar eiginlegar „blöðrur“ (e. cysts) að ræða. Leiða má líkur að því að finna þurfi nýtt íslenskt heiti á heilkennið í kjölfarið en hingað til hefur verið talað um „fjölblöðrueggjastokkaheilkenni“. Ástæðan fyrir þeirri nafngift er talin sú að rannasakendur hafi upphaflega tekið eftir blöðrum (e. cysts) í eggjastokkunum en „blöðrurnar“ eru ekki eiginlegar blöðrur heldur sekkir sem innihalda egg. Einkenni PMOS eru meðal annars mjög óreglulegar blæðingar, mikill hárvöxtur á líkamanum og stundum hárlos, og sú staðreynd að umræddir sekkir hætta stundum að þroskast og losa þannig ekkert egg. Orsök einkennanna er hormónaójafnvægi og offramleiðsla testosteróns, sem meðal annars má rekja til mikils magns insúlíns í blóðinu. PMOS er í raun innkirtlasjúkdómur, sem erfist oft kynslóða á milli. Vonir standa til að nýja heitið muni leiða til aukins skilnings og bættra meðferða en PMOS getur meðal annars valdið ófrjósemi og dregið úr lífsgæðum. Meðal meðferða eru lífstílsbreytingar, lyf á borð við Metformin og hormónagetnaðarvarnir til að koma reglu á tíðahringinn og draga úr hárvexti.
Heilbrigðismál Heilsa Kvenheilsa Mest lesið Aukafundur borgarfulltrúa: Tugir stöðugilda í nýrri hrinu uppsagna og niðurskurðar Innlent „Við eigum bara að þegja og sætta okkur við þetta“ Innlent „Von okkar er að lík Lúlla finnist og við getum jarðað hann“ Innlent Trump segir svindlað í brasilísku kosningunum Erlent Óljóst hver mun leiða ríkisstjórn Stúdenta í Serbíu Erlent Fjörutíu föngum fylgt úr landi fyrstu níu mánuði ársins Innlent Kosningar í Ísrael: Arabaflokkarnir gætu ráðið úrslitum Erlent Lögregla kölluð til vegna drengjanna í Goðafossi Innlent Biskupar sjá eftir bænastund með Trump Erlent Fundu 31 byssu, Hitler-brjóstmynd og danskan fána Erlent Fleiri fréttir Fóðruðu loftslagsvá aðeins minna en metárið á undan Kjörstaðir opnir í Ísrael Óljóst hver mun leiða ríkisstjórn Stúdenta í Serbíu Trump segir svindlað í brasilísku kosningunum Kosningar í Ísrael: Arabaflokkarnir gætu ráðið úrslitum Biskupar sjá eftir bænastund með Trump Fundu 31 byssu, Hitler-brjóstmynd og danskan fána Áhrifavaldar sektaðir fyrir að auglýsa veðmál Stór hluti Oxford Street orðinn göngugata Sagðir vilja fá Orbán til að stýra Sameinuðu þjóðunum Áfall fyrir Donald Trump og Vladimír Pútín Tókst ekki moða neitt úr miðjunni Fundu auðgað úran í dánarbúi Óvæntur sigur Lula en Bolsonaro vill ógilda úrslitin „Noregur sökkar“ Vučić játar ósigur Stúdentahreyfing freistar að velta þaulsetnum Vučić Leikur á hnífsegg í Brasilíu Machado snýr heim eftir nær árs útlegð Hinn grunaði með geðklofa og fluttur á geðdeild Stefna Anthropic fyrir brot á höfundarrétti Presley Loka Vesturbakkanum á kjördag Ísraela Serbar ganga til skyndikosninga Baráttan um Brasilíu Sleit sambandi við föður sinn í ljósi ásakana Nóg sé komið af Trump Musk segi ósatt um Starlink Lést við að bjarga sonum sínum undan straumnum Arnarhreiður Hitlers sviðin rúst Þúsund handteknir og táragasið hvergi sparað Sjá meira